Ontogeneza - Google

Ontogeneza

Z Wikipedii

(Przekierowano z Rozwój osobniczy)
Skocz do: nawigacji, szukaj
 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

Ontogeneza, rozwój osobniczy ang. Ontogeny/ontogenesis or morphogenesis) - zespół przemian zachodzących w ciągu życia organizmu- od momentu zapłodnienia do śmierci.

Zaczątek organizmu w rozmnażaniu bezpłciowym jest wielokomórkowy. Na jego rozwój osobniczy składają się dwa procesy:

W rozmnażaniu płciowym powstanie zaczątku nowego organizmu poprzedza gametogeneza. Po zapłodnieniu komórki jajowej lub jej pobudzeniu do rozwoju dzieworodnego bez udziału plemnika, nazywany ze względu na prostą budowę zarodkiem[1]


Ontogeneza składa się z trzech faz: zygota, bruzdkowanie i gastrulacja. Ontogeneza jest badana przez biologię rozwojową.

Wyróżniamy trzy rodzaje czynników wpływających na rozwój ontogenetyczny:

Czynniki genetyczne warunkują predyspozycje danego osobnika do określonego tempa rozwoju, do osiągnięcia odpowiednich rozmiarów ciała, sprawności fizycznej i umysłowej. Np.: płeć jest cechą wiążącą się z zasadniczymi różnicami w rozwoju chłopców i dziewcząt.

Czynniki paragenetyczne to te właściwości organizmu matki, które mogą dodatkowo (pozagenowo) wpłynąć na rozwój płodu, co wynika ze ścisłego kontaktu organizmu matki i dziecka w jego życiu płodowym, np.: tryb życia matki w czasie ciąży. Czynniki egzogenne dzielą się na czynniki biogeograficzne, np.: cechy klimatu, zasoby naturalne zamieszkiwanego terenu, i czynniki społeczno-kulturowe, takie jak pochodzenie społeczne, wielkość zamieszkiwanej miejscowości, wielkość rodziny. Na rozwój ontogenetyczny składają się trzy procesy: różnicowanie (progresywne narastanie odrębności w strukturze i funkcji komórek), wzrost (stały przyrost masy ogólnej) i morfogeneza (wykształcenie formy i przyjmowanie nowego kształtu). W poszczególnych etapach rozwoju jeden z tych procesów dominuje, decydując o charakterze kolejnych zmian w organizmie.

Pisząc o etapach rozwoju ontogenetycznego należy wspomnieć o okresach rozwojowych. Pierwszy to okres życia wewnątrzmacicznego (prenatalny) w skład którego wchodzą podokresy: jaja płodowego, zarodkowy i płodowy. Kolejny okres to okres życia pourodzeniowego (postnatalny), składający się z okresów: noworodkowego, niemowlęcego, poniemowlęcego, okres wczesnego dzieciństwa, starszego dzieciństwa, młodzieńczy, dorosłości, dojrzałości i starości. Od okresu życia wewnątrzmacicznego do okresu młodzieńczego w organizmie dominują procesy anaboliczne (syntezy) nad katabolicznymi (rozpadu). W okresie dorosłości procesy te równoważą się. Natomiast w okresie dojrzałości i starości przeważają procesy kataboliczne. Należy pamiętać, że zmiany zachodzące w procesie ontogenezy mają charakter ciągły a nie skokowy, i że są indywidualne dla każdego osobnika. Zobacz też: teoria rekapitulacji (ontogeneza powtarza filogenezę) zaproponowaną przez Ernst Haeckel'a w roku 1866.

Oczywistym jest że nie sposób wyodrębnić czystego stadium ryby, gada, ssaka etc. gdyż nie doszłoby do przejścia do następnego stadium rozwoju. Przypomina to raczej budowę domu z jednoczesną rozbiórka. Niektóre elementy rozwojowe zarodka, z etapu wcześniejszego rozwoju rodowego nigdy nie są zakończone, gdyż ich projekt wypadł z rozwoju na późniejszym etapie rozwoju rodowego i nie istnieje w zapisie genetycznym.

[edytuj] Ważniejsze publikacje

[edytuj] Bibliografia

  1. ↑ Jura C., Klag J., Podstawy embriologii zwierząt i człowieka, tom 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.

Aktywne życie w ukryciu
Jak na ukrywającego się zbrodniarza wojennego, Radovan Karadżić prowadził w Belgradzie bardzo aktywne życie: publikował, wykładał, miał kochankę i ulubiony lokal, gdzie opowiadał o rzekomej rodzinie w Ameryce.
Włosi za Traktatem
Za - 286. Przeciw - 0. Włoski Senat uchwalił w środę ustawę o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Traktat Reformujący czeka jeszcze głosowanie w Izbie Deputowanych.
W Japonii zatrzęsła się ziemia
Silne trzęsienie ziemi o skali 6,8 w skali Richtera nawiedziło w czwartek rano (środę wieczorem czasu polskiego) północną część wyspy Hokkaido.
Daily Telegraph: Karadżicia wydał Mladić
Do aresztowania byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadżicia doszło, bo wydał go dawny bliski współpracownik gen. Ratko Mladić - twierdzi "Daily Telegraph", powołując się na niemieckie źródła wywiadowcze.
"USA to nasz wspólny wróg"
Podczas swojej wizyty na Białorusi, wenezuelski prezydent Hugo Chavez zaapelował do prezydenta Aleksandra Łukaszenki o pokonanie "wspólnego wroga - imperializmu". - W świecie imperializm utożsamiają USA i kraje, które są jego "lokajami". - dodał Chavez.
Linki: Strona gwna