Salomon Biber
Z Wikipedii
Salomon (Szlomo) Biber (ur. 1875 w Ostrowie na Wołyniu - zm. 1931 w Warszawie) - polski dziennikarz i pisarz żydowskiego pochodzenia, tworzący w języku jidysz.
[edytuj] Życiorys
Pochodził z rodziny kupieckiej. Uczył się w rosyjskim progimnazjum, a następnie w szkole górniczej. Później pracował w kopalni w Zagłębiu Donieckim (był sztygarem). W 1894 roku zamieszkał w Warszawie. Tam zatrudnił się jako korespondent prasowy. Pisał do gazet żydowskich i żydowsko-rosyjskich. W tym czasie wykrystalizowały się u niego lewicowe, socjalistyczne poglądy. W wyniku tego rozpoczął współpracę z nielegalnym periodykiem Arbeter (jid. Robotnik), związanym z Polską Partią Socjalistyczną. Później publikował także w żydowskich dziennikach Der Weg i Der Telegraf.
W 1908 roku związał się ze środowiskiem fołkistowskim, wchodząc w skład redakcji czasopism Unzer Leben, Der Frajnd oraz Der Moment. Nieco później znalazł się w Radzie Naczelnej fołkistowskiej Żydowskiej Partii Ludowej. Publikował w jej organie prasowym Dos Fołk.
Salomon Biber pochowany jest na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie.
[edytuj] Twórczość
Biber publikował przede wszystkim artykuły publicystyczne w języku jidysz, ale zajmował się także pisaniem powieści w odcinkach, takich jak:
- In szturm fun łebn (W burzy życia),
- In szturm (W burzy),
- Der Zakładnik (Zakładnik),
- Der amerikaner feter (Amerykański wujek),
- Rasputin
- Der bekers tochter (Córka piekarza),
- Di polsker kdojszim (Polscy męczennicy),
- Ojf di churwes fun carzim (Na ruinach caratu).
Jego autorstwa były także rozprawy historyczne w odcinkach, publikowane w żydowskich gazetach. Jednym z jego ulubionych tematów były rzezie Żydów z okresu powstania Chmielnickiego. Napisał m.in.:
- Gzejres tach we-tat (Rzezie roku 5048/5049),
- Sztadłones ba-Jidn (Pośrednictwo u Żydów),
- Reb Rafael Hamburger.
Biber był również autorem kilku pozycji książkowych:
- Der Bejlis-proces (Proces Beilisa, 1914, stenograficzny zapis procesu Menahema Beilisa),
- Di kijewer geajmnisn (Kijowskie tajemnice, 1914, powieść na temat powyższego procesu),
- Ferszwundene tipn fun judiszn Warsze (Przemijające typy żydowskiej Warszawy, 1924, pamiętniki).
[edytuj] Źródła
- Borzymińska Zofia, Żebrowski Rafał (red.), Polski słownik judaistyczny - dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 1, Warszawa 2003, s. 186-187, ISBN 83-7255-126-X
| Bankierzy zasypują kościół we Frankfurcie prośbami o modlitwę |
|
Wikariusz z Frankfurtu, proponujący bankierom modlitwę w związku z ich kłopotami wynikającymi ze światowego kryzysu finansowego, oznajmił w poniedziałek, że w tych trudnych czasach został zalany prośbami o wstawiennictwo.
|
| MF przygotowało pakiet wzmacniający stabilność finansową Polski |
|
Minister finansów poinformował na spotkaniu Komitetu Stabilności Finansowej o przygotowanym pakiecie aktów prawnych, które wraz z zaproponowanym wcześniej przez NBP pakietem zaufania wzmacniają stabilność finansową kraju - poinformowano po spotkaniu KSF z przedstawicielami banków.
|
| Giełda w USA mocno w górę |
|
Giełda na Wall Street ostro zwyżkowała w poniedziałek rano (czasu lokalnego) w reakcji na zapowiedzi rządowej pomocy dla sektora bankowego w Europie i USA oraz hossę na rynkach w Azji. Dow Jones Industrial po najgorszym tygodniu w swojej 112-letniej historii, dziś zanotował największy dzienny punktowy wzrost.
|
| Statystyka poniedziałkowej sesji na GPW |
|
WIG 20 na zamknięciu poniedziałkowej sesji wzrósł o 1,19 proc. i wyniósł 2.015,39 pkt. Na rynku notowań ciągłych wzrósł kurs akcji 241 spółek, 70 spadł, 33 nie zmienił się. Akcjami 5 firm nie handlowano.
|
| DJ US Stks Rally;DJIA Up 500 Plus, Biggest Ever Intraday Pt Gain |
|
U.S. stocks rallied Monday as European governments' commitment to bank recapitalization and hopes of similar moves from the U.S. Treasury helped the Dow Jones Industrial Average post its largest ever intraday point gain after the worst week in its 112-year history.
|