Z Wikipedii

Samuel de Champlain
Urodzony	1570 Brouage
Zmarł	25 grudnia 1635 Quebec
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Samuel de Champlain (ur. w 1570 r. w Brouage k. Rochefort Francja, zm. 25 grudnia 1635 r. w Quebecu) – francuski podróżnik, odkrywca, kolonizator Kanady. Pierwszy gubernator, zwany "ojcem Nowej Francji". Kontynuował odkrywcze dzieło Jacques'a Cartiera, jednocześnie prowadząc intensywną akcję kolonizacyjną i tworząc podstawy pod francuską dominację w Ameryce Północnej.

Ojciec Champlaina, żeglarz, nauczył go podstaw nawigacji. W wieku około 20 lat zaciągnął się do wojska i służył do roku 1598. W następnym roku odbył rejs na francuskim statku handlowym do kolonii hiszpańskich w Ameryce Środkowej. W ciągu następnych dwóch lat odwiedził szereg wysp Morza Karaibskiego, Meksyk i Panamę. Po powrocie do Francji opublikował książkę, w której opisał wspaniałości miasta Meksyk i zaproponował przekopanie Przesmyku Panamskiego. Książka zwróciła uwagę króla Henryka IV, który pokładał nadzieje w podboju Ameryki i odkryciu Przejścia Północno-Zachodniego z Atlantyku na Pacyfik. Champlain został wezwany do Luwru i skłoniony do wyjazdu do dzisiejszej Kanady.

Tam, w roku 1603, na prośbę królewskiego namiestnika Nowej Francji Hermana de Clermont de Chastes wyprawił się w górę Rzeki Św. Wawrzyńca i stwierdził jej olbrzymie znaczenie komunikacyjne. Był jednym z pierwszych Europejczyków, którzy widzieli i opisali wodospad Niagara.

W latach następnych badał dzisiejsze wybrzeża Nowej Anglii zakładając m.in. miasto Port Royal (dzisiaj Annapolis Royal w Nowej Szkocji.

Wiosną 1608 roku wyruszył w kierunku Kanady. W lipcu tego roku nad Rzeką Św. Wawrzyńca założył fort Quebec, który, wraz z faktorią handlową, stał się zalążkiem kolonii francuskiej. Zima tego roku była tak ostra, że spośród 24 ludzi Champlaina przetrwało zaledwie 8. Pomocni okazali się Indianie z plemion Algonkinów i Huronów, z którymi Champlain utrzymywał przyjazne stosunki, pomagając w wojnie z Irokezami. Ludzie Champlaina posiadali broń palną, wobec której Irokezi byli bezradni. W czasie jednego z takich rajdów wojennych odkrył jezioro nazwane później jeziorem Champlain.

W 1615 zapuścił się w górę rzeki Ottawa, docierając do jezior Nipissing i Huron. Powrócił drogą przez Niagarę oraz jezioro Ontario.

W 1615 na skutek jego namów na teren Nowej Francji przybyli katoliccy misjonarze - franciszkanie.

W czasie wojny angielsko-francuskiej, która wybuchła w roku 1626 dostał się - po długim oblężeniu Quebecu - do niewoli angielskiej, w której przebywał w latach 1628-1629, po czym zezwolono mu powrócić do Francji. Po podpisaniu traktatu pokojowego w St-Germain-en-Laye (1633) Kanada została przyznana Francji, a Champlain otrzymał stanowisko pierwszego gubernatora.

Jako gubernator ustanowił pierwszy kanadyjski Order Dobrej Otuchy (fr. Ordre de Bon Temps) - do dziś przyznawany przez gubernatorów Nowej Szkocji. Był kawalerem Połączonych Zakonów Rycerskiego i Szpitalnego Św. Łazarza z Jerozlimy i Królewskiego Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel.

Samuel de Champlain zmarł w Kanadzie i do dziś uważany jest za frankofońskiego bohatera. Napisał sprawozdanie ze swych wypraw pt. Oeuvres de Champlain; była to prawdopodobnie pierwsza książka opublikowana w Nowej Francji.

[edytuj] Bibliografia

• Grabowski Jan, Historia Kanady, Warszawa 2001, s. 35-38

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biografia w Dictionary of Canadian Biography Online (en)
• Biografia w Dictionnaire biographique du Canada en ligne (fr)

p • d • e

Gubernatorzy Nowej Francji

Samuel de Champlain • Charles de Montmagny • Louis d'Ailleboust de Coulonge • Jean de Lauzon • Pierre de Voyer d'Argenson • Pierre Du Bois d'Avaugour • Augustin de Saffray de Mézy • Daniel de Rémy de Courcelle • Louis de Buade de Frontenac • Joseph-Antoine Lefebvre de La Barre • Jacques-René de Brisay • Louis-Hector de Callière • Philippe de Vaudreuil • Charles de la Boische • Rolland-Michel Barrin • Jacques-Pierre de Taffanel • Ange Duquesne-Menneville • Pierre-François de Rigaud