Z Wikipedii

Sankcja (funktor normotwórczy) - jest to społeczna reakcja na określone działanie jednostki w postaci kary lub nagrody w danej zbiorowości w zależności od tego, czy jednostka ta działa zgodnie lub niezgodnie z ustalonymi w tej zbiorowości regułami. Karane są działania, które są niezgodne z imperatywami, a nagradzane te, które są zgodne z preferencjami.

W zależności od podjętych przez jednostkę działań można wyróżnić;

• sankcje prawne - gdy jednostka narusza normy prawne lub gdy wykonaÅ‚a okreÅ›lony przepis prawny pozwalajÄ…cy jej uzyskać nagrodÄ™
• sankcje towarzyskie - sankcje stosowane nieformalnie w zbiorowoÅ›ciach o charakterze wspólnoty w przypadku realizacji bÄ…dź Å‚amania norm i wartoÅ›ci przyjÄ™tych w zwyczajach
• sankcje moralne - doznawane przez jednostkÄ™ w postaci poczucia winy, w momencie uÅ›wiadomienia sobie rozbieżnoÅ›ci miÄ™dzy wÅ‚asnym postÄ™powaniem, a przyjÄ™tymi normami spoÅ‚ecznymi zinternalizowanymi w niej w postaci sumienia (normami moralnymi).

[edytuj] Rozumienie pojęcia w prawie

Sankcja to:

1. określona w normie prawnej konsekwencja naruszenia prawa; rozróżnia się m.in.:
   • sankcje karne (np. kara pozbawienia wolnoÅ›ci)
   • sankcje egzekucyjne (np. zwiÄ…zana z prawem administracyjnym i cywilnym)
   • sankcje nieważnoÅ›ci czynnoÅ›ci prawnej (np. zwiÄ…zana z prawem cywilnym i rodzinnym)
2. nadanie mocy prawnej, zatwierdzenie jakiegoś aktu przez wyższą instancję,
3. negatywna reakcja ze strony państwa na złamanie obowiązujących norm prawnych; jest trzecią częścią budowy norm, nie zawsze występującą.

Rodzaje sankcji:

• represyjna - polega na pozbawieniu podmiotu ważnych dla niego dóbr
• egzekucyjna - polega na przymusowym wykonaniu zachowania wymaganego przez normÄ™ prawnÄ…
• nieważnoÅ›ci - polega na unieważnieniu dziaÅ‚aÅ„ niezgodnych z prawem:
  • ex nunc - unieważnienie od momentu wydania decyzji
  • ex tunc - unieważnienie od momentu zÅ‚amania prawa

Wyróżnia się sankcje formalne i nieformalne.

[edytuj] Zobacz też:

• sankcja pragmatyczna