Sankt Petersburg
Z Wikipedii
Współrzędne: 59°56' N 30°16' E
.png)
.png)
.jpg)
Sankt Petersburg (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg), Petersburg (dawniej także Peterburg ros. Петербург, Piotrogród ros. Петроград, Leningrad ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad czterdzieści wysp. W latach 1721-1918 historyczna stolica imperium rosyjskiego. Powstały wokół niego zespół miejski o powierzchni 1439 kilometrów kwadratowych zamieszkuje prawie 6 mln mieszkańców.
Sankt Petersburg jest miastem wydzielonym Federacji Rosyjskiej i stanowi jej odrębny podmiot. Jest stolicą Północno-zachodniego okręgu federalnego i obwodu leningradzkiego, chociaż sam do niego nie należy.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa
W ciągu wieków zmianie ulegała nazwa miasta. Pierwotnie na cześć św. Piotra nazywało się SanktPiterburh, co było wzorowane na niderlandzkiej wymowie Sint Petersburg - Piotr I przez pewien czas przebywał w młodości w Holandii. Później ustabilizowała się nazwa w obecnym odniemieckim brzmieniu. Po wybuchu pierwszej wojny światowej w roku 1914 niemiecko brzmiącą nazwę zamieniono na Piotrogród. Ponad dziesięć lat później, 26 stycznia 1926 Piotrogród stał się Leningradem - w ten sposób uczczono pamięć Włodzimierza Lenina, zmarłego przywódcy Rosji Radzieckiej. Po upadku ZSRR, 7 listopada 1991 roku, w wyniku referendum przeprowadzonego wśród mieszkańców, miastu przywrócono dawną nazwę. Pitier to z kolei nieoficjalna, pieszczotliwa, potoczna nazwa miasta, która funkcjonowała już w XIX wieku, było używane również w czasach radzieckich, jak też obecnie. Stosuje się też określenie północna stolica.
[edytuj] Gospodarka, transport, turystyka, nauka
Petersburg jest największym po Moskwie ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i naukowym Rosji, jednak pod względem odwiedzin turystów przewyższa stolicę, i tak np. w roku 2004 było ich 3,4 mln. Przez UNESCO został ogłoszony ósmym najbardziej atrakcyjnym turystycznie miastem świata, m.in. w związku z opiniami, że jest jednym z najwspanialszych zespołów urbanistycznych świata.
Kilkadziesiąt wysp, na których leży Sankt Petersburg, spiętych jest 396 mostami, z których 14 największych jest co noc otwieranych w celu umożliwienia statkom przedostania się do jeziora Ładoga.
Dzięki swojemu dogodnemu położeniu geograficznemu rozwinął się w nim przemysł stoczniowy (np. Stocznia Bałtycka), maszynowy (Zakłady Elektrosiła, Zakłady Kirowskie), elektrotechniczny i elektroniczny, hutnictwo żelaza i metali kolorowych, przemysł chemiczny, a zwłaszcza gumowy, włókienniczy, odzieżowy, skórzano-obuwniczy, poligraficzny, drzewny, papierniczy, materiałów budowlanych oraz spożywczy. Petersburg jest wielkim węzłem kolejowym i drogowym oraz jednym z największych portów morskich Rosji. Port rzeczny połączony jest drogami wodnymi z morzami: Białym, Azowskim, Kaspijskim i Czarnym. Znajduje się tu także międzynarodowy port lotniczy Pułkowo.
W mieście istnieje 41 szkół wyższych, w tym uniwersytet, ponad 170 instytucji naukowo-badawczych, ponad dwa tysiące bibliotek (w tym Biblioteka imienia Michaiła Jewgrafowicza Sałtykowa-Szczedrina), obserwatorium astronomiczne Pułkowo, Teatr Maryjski, który w latach 1920-1992 funkcjonował jako Teatr Opery i Baletu im. Sergieja Kirowa. Funkcjonuje cieszącą się światową sławą filharmonia założona w roku 1862.
Petersburg jest jednym z głównych centrów muzealnych świata, swoje zasoby udostępnia m.in. jedno z trzech największych muzeów świata – Ermitaż, ponadto Muzeum Rosyjskie oraz kilkaset mniejszych muzeów. W pobliżu miasta są liczne miejscowości turystyczno-wypoczynkowe, w których znajdują się kompleksy parkowo-pałacowe byłych carów Rosji, takie jak Puszkin (Carskie Sioło), Petrodworec (Peterhof), Pawłowsk, Zielenogorsk czy Gatczyna.
[edytuj] Części miasta
| nazwa dzielnicy | nazwa rosyjska | mieszkańców: 1 stycznia 2004 |
mieszkańców: 1 stycznia 2005 |
|---|---|---|---|
| Admiralicyjna | (Адмиралтейский район) | 184.400 | 181.704 |
| Centralna | (Центральный район) | 231.100 | 225.821 |
| Czerwonogwardyjska | (Красногвардейский район) | 330.200 | 327.484 |
| Czerwonosielska | (Красносельский район) | 304.300 | 302.890 |
| Frunzeńska | (Фрунзенский район) | 402.700 | 398.994 |
| Kalininska | (Калининский район) | 467.200 | 464.570 |
| Kirowska | (Кировский район) | 336.100 | 332.413 |
| Kołpińska | (Колпинский район) | 174.800 | 176.213 |
| Kronsztadzka | (Кронштадтский район) | 43.100 | 42.992 |
| Kurortowa | (Курортный район) | 67.100 | 67.235 |
| Łomonosowska | (Ломоносовский район) | 37.300 | 37.420 |
| Moskiewska | (Московский район) | 272.400 | 268.873 |
| Newska | (Невский район) | 434.500 | 435.097 |
| Pawłowska | (Павловский район) | 16.100 | 16.006 |
| Piotropałacowa | (Петродворцовый район) | 76.800 | 77.574 |
| Piotrogrodzka | (Петроградский район) | 131.500 | 128.469 |
| Nadmorska | (Приморский район) | 397.500 | 401.609 |
| Puszkińska | (Пушкинский район) | 101.000 | 103.009 |
| Wyspa Wasiljewska | (Василеостровский район) | 198.700 | 196.815 |
| Wyborgska | (Выборгский район) | 417.300 | 414.812 |
[edytuj] Historia miasta
[edytuj] Wiek XVIII
Sprawą prestiżową dla władców Rosji z dynastii Romanowów było uzyskanie dostępu do Morza Bałtyckiego. Przez ponad sto lat kolejni carowie nieskutecznie starali się osiągnąć wyznaczony cel. Dopiero w okresie rządów Piotra I Rosjanie znaleźli się nad Bałtykiem. Dzięki wojnie północnej, którą toczył ze Szwedami w latach 1701-1721 oraz zwycięstwie w bitwie pod Połtawą w roku 1709, a także korzystnych ustaleniach pokoju w Nystad, mógł przystąpić do zagospodarowywania nadmorskich obszarów.
Głównym marzeniem cara było zbudowanie od podstaw miasta, które miało świadczyć o narodzinach potęgi państwa rosyjskiego. Prace budowlane, w których brali udział najwybitniejsi architekci ówczesnej Europy, rozpoczęły się już w roku 1703 na zdobytej od Szwedów Wyspie Zajęczej. Pierwszą budowlą wzniesioną na obszarze wyspy Zajęczej była Twierdza Pietropawłowska, którą rozpoczęto wznosić na mocy rozkazu cara z dnia 16 maja (27 maja według kalendarza gregoriańskiego) 1703 roku. Dzień ten jest uznawany za datę założenia miasta. Na płycie kamiennej specjalnie przygotowanej na tę uroczystość wyryto następujący napis:
- Roku pańskiego 1703, 16 maja założone zostało przez cara i wielkiego księcia Piotra Aleksiejewicza miasto Sankt-Petersburg.
Caryca Elżbieta kazała wybudować sobie w Petersburgu pałac, wzorowany na francuskim Wersalu – tzw. Pałac Zimowy. Jako pierwsza zamieszkała w nim caryca Katarzyna II.
[edytuj] Galeria
 Pałac Zimowy w Sankt Petersburgu |
 Stara pocztówka z Sankt Peterburga |
||
 Akademia Sztuki (również najstarsze muzeum w Rosji) |
 Ermitaż nocą |
||
 Jedna z sal Ermitażu |
.jpeg) Mapa St. Petersburga i jego okolic. Meyers Konversationslexikon, 1888 |
[edytuj] Zobacz też
- Metro w Sankt Petersburgu
- Wielka Synagoga Chóralna w Sankt Petersburgu
- Polska Korporacja Akademicka Sarmatia - Petersburg 1908 r.
- Cmentarz Tichwiński
- Dworzec Witebski
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Sankt Petersburg po polsku
- Polonia w Petersburgu
- Strona domowa miasta (en)(ru)
- "Sankt Petersburg 1900 – fotokatalog stolicy cesarskiej Rosji"
- Strona Ermitażu (ru)(en)(nl)(fr)(it)
- Mapy Sankt Petersburgu (ru)
- Mapy miasta (en)(ru)
- Historia i zdjęcia petersburgskich mostów (en)
- kilka zbiorów zdjęć zabytków Petersburga
| Republiki | Adygeja • Ałtaj • Baszkiria • Buriacja • Chakasja • Czeczenia • Czuwaszja • Dagestan • Inguszetia • Jakucja • Kabardo-Bałkaria • Kałmucja • Karaczajo-Czerkiesja • Karelia • Komi • Mari Eł • Mordwa • Osetia Północna-Alania • Tatarstan • Tuwa • Udmurcja |
|---|---|
| Kraje | Ałtajski • Chabarowski • Kamczacki • Krasnodarski • Krasnojarski • Nadmorski • Permski • Stawropolski • Zabajkalski |
| Obwody | amurski • archangielski • astrachański • biełgorodzki • briański • czelabiński • irkucki • iwanowski • jarosławski • kaliningradzki • kałuski • kemerowski • kirowski • kostromski • kurgański • kurski • leningradzki • lipiecki • magadański • moskiewski • murmański • niżnonowogrodzki • nowogrodzki • nowosybirski • omski • orenburski • orłowski • penzeński • pskowski • riazański • rostowski • sachaliński • samarski • saratowski • smoleński • swierdłowski • tambowski • tiumeński • tomski • tulski • twerski • uljanowski • włodzimierski • wołgogradzki • wołogodzki • woroneski |
| Miasta wydzielone | Moskwa • Sankt Petersburg |
| Obwody autonomiczne | Żydowski |
| Okręgi autonomiczne | Chanty-Mansyjski • Czukocki • Jamalsko-Nieniecki • Nieniecki |
| Mugabe nie dotrzymuje słowa |
 Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe nie zamierza dotrzymać słowa o podziale władzy z opozycją i nie chce oddać jej kilku stanowisk ministerialnych. Unia Europejska grozi mu za to wprowadzeniem sankcji.
|
| Rozmawiać z Rosją czy nie? |
 Po wybuchu wojny w Gruzji, Unia Europejska zawiesiła rozmowy z Rosją na temat nowego partnerstwa. Teraz Wspólnota jest podzielona w ocenie, czy Moskwa spełniła warunki by negocjacje znów ruszyły.
|
| Kim Dzong Il jest chory, bo drzewa są zielone? |
 Phenian w sobotę pokazał zdjęcia niewidzianego od tygodni przywódcy Kim Dzong Ila. Miały być stanowczym dementi wobec pojawiających się plotek o jego śmierci lub chorobie. Tymczasem południowokoreańskie media spekulują, że zdjęcia powstały kilka miesięcy temu...
|
| Uzbekistan dołącza do Białorusi |
 Nie tylko Białoruś może cieszyć się ze zniesienia sankcji przez Unię Europejską. Także Uzbekistan został wykreślony przez unijnych ministrów z listy zakazu wjazdu do Europy.
|
| Szpieg w brytyjskiej armii |
 Kapral Daniel James przez kilka miesięcy przekazywał tajne dane brytyjskiej misji w Afganistanie Irańczykom. W końcu wpadł, a w Wielkiej Brytanii trwa właśnie jego proces.
|