Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: składnię i dodać polskie znaki. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Kapłan Santerii

Santeria (inne nazwy: Lucumi (Lukumi) lub Ocha) – synkretyczny afroamerykański kult pochodzenia karaibskiego, obecny głównie na Kubie. Nazwa "Santeria" jest zewnętrzna, sami wyznawcy nazywają ten kult "Regla del Ocha".

[edytuj] Pochodzenie i charakterystyka

Santeria wywodzi się z tradycyjnych wierzeń plemienia Joruba, którego członkowie pojawili się na Karaibach jako niewolnicy. Zwykle byli przymusowo chrzczeni w wierze rzymskokatolickiej z polecenia swych właścicieli, po czym zakazywano im wyznawania dotychczasowej, plemiennej religii.

Jednakże ten sam mechanizm, który do tej pory ułatwiał religii katolickiej ekspansję, tym razem zadziałał w sposób zgoła nieoczekiwany. Misjonarze katoliccy bowiem starali się na ogół "wkomponować" wierzenia, jakie zastali, w nurt doktryny katolickiej. Atrybuty i zadania plemiennych bóstw przypisywano katolickim świętym, pozostałości zaś kultów matriarchalnych (Bogini-Matka, Wielka bogini, Bogini niebios i in.) zastępowano kultem maryjnym.

W przypadku wierzeń ludu Joruba, zestawienie to wygląda następująco:

Miejsce kultu Santerii w Hawanie

• Babalu Aye – bóg uzdrowiciel,ukarany trądem za zuchwalstwo przez wielkiego Olodumare, uwazanay za brata Chango, utożsamiany z św. Łazarzem
• Eleggua – bóg – opiekun dróg, podróżnych oraz domostw ,w obrzędach Santerii, to jemu sklada sie wpierw hold przed innymi bóstwami, jako ze rezyduje u "drzwi kosmicznych". Wraz z Ogun`em, Osain`em oraz Osun`em stanowi ochronę domu oraz zainicjowanego Santero. Jego wizerunki to cementowa głowa, której usta,oczy nos oraz uszy sa z muszelek ,która zawsze stoi kolo drzwi wejściowych, jako święty , utożsamiany jest z św. Antonim
• Obatala – bóstwo żeńskie/meskie,jest zwany Panem Bieli , ponieważ jego pałac oraz ubrania sa zawsze biale. Kiedy nie wszystkie bóstwa mogą być zainicjowane , Obatala juz rezyduje w czlowieku poprzez kosci ktore sa jego ulubioonego koloru.

Jego "dzieci" zawsze nosza biale stroje oraz biale korale, pod jego ochrona sa Albinosy (ludzie i zwierzeta) utożsamiono zarówno z Maryją (czczono jej wizerunek z Las Mercedes), jak i ze zmatwychwstałym Jezusem

• Ogun (lub Oggzn, Oguzn) – bóg wojny, metalu, sprawiedliwosci oraz pracy został zastąpiony św. Piotrem
• Oshun – bóstwo żeńskie duchowości i obfitości, jej kolory to zolty i zloty,a ulubiony kamien to bursztyn.Kocha wszystko co piękne Uważana jest za siostrę Yemaya. Utożsamiono z Maryją tym razem "Najświętszą Panienką Dobroczynności" Patronka Kuby
• Szango/ Changó – w zależności od zachcianek żeńskie lub męskie bóstwo zjawisk atmosferycznych, błyskawic, ognia, oraz sprawiedliwości, według legend jego zona jest Oya (wcześniej była nia Obba). zastąpiono św. Barbarą.
• Yeggua- zwiastun śmierci, czczony jako św. Erazmus.
• Oyá / Yansa - bogini miejsc wiecznego odpoczywania, żona Chango ,uważana za opiekunke czarownic - czczona jako św. Anna z Efezu/św. Klara
• Ochosi - myśliwy,patron oskarżonych oraz szukających sprawiedliwości św. Cecylia
• Orunla - jedyny bóg, któremu udało się okpić śmierć,w jego posiadaniu jest legendarna tablica Ifa, dzieki której potrafi zajrzeć w przyszłość, przyjęto dla niego imię św. Franciszka.
• Allunga - jedno z wcieleń Obatali, okrutnego wojownika na koniu- czczony jako św. Łukasz
• Osain - bóg strachu, czczony jako św. Cyryl.
• Ibeji - bliźniacze bóstwa, zajmujące się dziećmi, uwielbiają taniec i wszelkie słodkie rzeczy,w jednej z legend, przechytrzyły samego Diabla, wdając się z nim w grę tańca, utożsamiane są z świętymi Kosma i Damianem
• Yemaya - bogini oceanów , jest patronka kobiet chcących zajść w ciążę oraz kobiet oczekujących potomstwa. Jest kochającą matka, zawsze wysłuchuje szukających pomocy, jednak rozgniewana, trudna ja przebłagać. Jest znana z tego,ze gdy któreś z jej dzieci cierpi, w akcie desperacji i chęci pomocy, omamia je wciągając do wody i zabiera je do swego pałacu który jest na dnie oceanów. Utożsamiana z Matką Boską Reglaną

Pomniejsze bóstwa również znalazły odpowiedniki wśród katolickich świętych.

Główny bóg jorubskiego panteonu, Olorun, został utożsamiony z katolickim Bogiem Ojcem.

Jorubowie zaakceptowali katolickie wizerunki świętych czy Maryi, podstawili jedynie pod nie swoich bogów, i w istocie to nadal im oddawali cześć.

W późniejszym okresie wyznawcami kultu santeria stali się członkowie innych grup Murzynów z grupy Bantu, pochodzenia gwinejskiego lub senegalskiego.

Oprócz uczestnictwa w katolickich ceremoniach, istnieją w Santerii także inne rytuały. Wiadomości o nich są skąpe, gdyż wyznawcy strzegą dość starannie swoich tajemnic. Wiadomo jednak, że obejmują one praktyki wywodzące się z szamanizmu (tańce do rytmicznej muzyki mające ułatwić osiągnięcie ekstazy religijnej i kontakt z duchami przodków i bogami); składa się także ofiary krwawe z krwi zwierząt, przeważnie kurczaków, wierząc, że zadowala to bogów i świętych. Kapłan Santerii nazywany jest babalawo, czyli ojciec tajemnic.

Kult Santeria nigdy nie został zniszczony ani zmarginalizowany, choć próbowano walczyć z nim metodami administracyjnymi na Kubie po rewolucji w tym kraju.

Dane o liczbie wyznawców są sporne, gdyż Santeria nie dąży nigdzie do rejestracji wyznania jako Kościoła czy związku wyznaniowego, a wyznawcy tego kultu ujmowani są w statystykach jako katolicy. Operuje się liczbami od kilkuset tysięcy (to jednak wydaje się być mocno zaniżonym szacunkiem) do ok. 10 milionów. Najbardziej prawdopodobna liczba to 2,5-3 miliony.

Rozmieszczenie wyznawców jest nieregularne, większe skupiska znajdują się na Kubie, w USA wśród imigrantów na Florydzie i w Kalifornii, a także w Meksyku, na wyspach karaibskich oraz w Ameryce Południowej. W Europie stanowią niewielki odsetek wśród imigrantów we Francji i Holandii.

Występują dość znaczne różnice zarówno w wierzeniach jak i obrzędowości między różnymi grupami wyznawców, np. odmiana Santerii występująca na Kubie jest bardziej zbliżona do pierwotnych wierzeń, z kolei meksykańska najbardziej "skatolicyzowana".

Elementy tradycyjnych rytmów kultu Jorubów przedostały się też na komercyjne rynki muzyczne, ciesząc się sporą popularnością w USA, zaczynają też zdobywać rynki krajów "starej UE". Inny komercyjny aspekt kultu to sklepy, w tym internetowe, oferujące akcesoria związane z magią Jorubów oraz zioła używane w medycynie ludowej tego plemienia.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł o Santerii w serwisie Racjonalista.pl