Z Wikipedii

Schleswig-Holstein
Historia
Wodowanie	17 grudnia 1906
Oddanie do służby	6 lipca 1908
Wycofanie ze służby	25 stycznia 1945 (skreślony z listy floty)
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa 12 100 t (pełna 14 900) t
Długość	127,6 m
Szerokość	22,2 m
Zanurzenie	8,2 m
Napęd	siłownia o maksymalnej mocy 19330 KM 12 kotłów parowych, trzy 3-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania; 3 śruby napędowe
Prędkość	19,1 węzłów
Zasięg	5600 Mm/12 w
Załoga	743 - 802 ludzi
Uzbrojenie	patrz w tekście

Schleswig-Holstein – niemiecki pancernik z okresu obu wojen światowych.

[edytuj] Historia

Przyjmuje się, że ostrzał Westerplatte z jego dział o godzinie 4.45 1 września 1939 stanowił początek II wojny światowej w Europie. De facto ostrzał rozpoczął się trzy minuty później, o 4.48, a przyczyną opóźnienia była konieczność przestawienia okrętu z głębi Kanału Portowego do tzw. Zakrętu Pięciu Gwizdków.

Był to jeden z 5 pancerników - przeddrednotów typu Deutschland (jednym z jego okrętów bliźniaczych był "Schlesien"). Nazwa okrętu pochodzi od jednego z krajów związkowych Niemiec – Szlezwiku-Holsztynu.

"Schleswig-Holstein" wszedł do służby w 1908 r. Koszt budowy to 25 mln reichsmarek. Używany był bojowo w czasie I wojny światowej, m.in. brał udział w bitwie jutlandzkiej. Po I wojnie światowej zezwolono Niemcom zachować 6 przestarzałych pancerników, między którymi był "Schleswig-Holstein". W latach 1926-1935 był to okręt flagowy floty niemieckiej, od 1936 używany był jako okręt szkolny.

1 lipca 1939 r. dowództwo okrętu objął Käpitan zur See Kleikamp, a sam okręt został wyznaczony do złożenia w sierpniu wizyty w Gdańsku na zaproszenie Senatu Wolnego Miasta, której celem było uczczenie pamięci poległych na Bałtyku i pochowanych w Gdańsku w sierpniu 1914 r. marynarzy z krążownika "Magdeburg" (zatopiony przez własną załogę w Zatoce Fińskiej, zginęło kilkunastu marynarzy). Natomiast tajne plany, jakie otrzymał dowódca przewidywały ostrzelanie polskiej placówki wojskowej na Westerplatte, a po złamaniu jej oporu udział w działaniach przeciw flocie polskiej. 18 sierpnia "Schleswig - Holstein" opuścił Kilonię i udał się do Zatoki Strand gdzie pobrał amunicję, po czym 22 sierpnia wyruszył do Świnoujścia. Po krótkim postoju 24 sierpnia o godz. 11:00 wyruszył do Gdańska. O godz. 20:10 na wysokości Ustki nastąpiło spotkanie z 1 Flotyllą Trałowców i na pokład pancernika zaokrętowano marynarzy z kompanii szturmowej Kriegsmarine. Do Gdańska okręt wszedł 25 sierpnia i zacumował przy nabrzeżu w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte. Następnie pancernik wizytował Wysoki Komisarz Ligi Narodów w Wolnym Mieście Gdańsku Carl Burckhardt i minister RP w Gdańsku Marian Chodacki. Przez cały czas na okręcie w sposób dyskretny obowiązywała wachta bojowa artylerii 15 cm, ponadto maszyny miały być w pogotowiu, aby w ciągu 1/2 godziny uzyskać potrzebną moc do opuszczenia nabrzeża. O godz. 15:02 na okręt dociera rozkaz o rozpoczęciu działań wojennych 26 sierpnia o godz.04:30, który odwołano w nocy. 26 sierpnia rozpoczęto uroczystości upamiętniające marynarzy z krążownika "Magdeburg". O godz. 18:00 holowniki przeholowały okręt z Nowego Portu w rejon twierdzy Wisłoujście, tam wyokrętowano kompanię szturmową.

31 sierpnia na pancernik dociera meldunek radiowy o rozpoczęciu działań w dniu 1 września o godz. 04:45. Rano 1 września "Schleswig - Holstein" opuścił swoje miejsce postoju i zacumował przy warsztatach Rady Portu na tzw. Zakręcie Pięciu Gwizdków. O godz. 04:43 dowódca pancernika wydaje rozkaz artylerii do otwarcia ognia. Pięć minut później odzywają się działa kalibru 28 cm i 15 cm przeciw Westerplatte. Ostrzał trwa do godz. 04:55, pancernik zużywa 8 pocisków 28 cm i 59 pocisków 15 cm. O godz. 05:45 holownik "Danzig" odholowuje okręt w rejon Szańca Mew. Z nowego miejsca ponownie "Schleswig - Holstein" ostrzeliwuje Westerplatte od godz.07:40 do 07:50, od 08:15 do 08:28 i od 08:48 do 09:28 z wszystkich dział zużywając 96 pocisków 28 cm, 407 pocisków 15 cm, 366 pocisków 8,8 cm. 2 września "Schleswig - Holstein" przeholowany zostaje w głąb portu cumując przy Dworcu Wiślanym skąd o godz.12:03 otwiera ogień ostrzeliwując polskie pozycje w Redłowie, ostrzał trwał do godz.12:20. Pancernik zużył 41 pocisków 28 cm i 15 pocisków 15 cm. Ponowny ostrzał tym razem Witomina i Redłowa przeprowadził 4 września w godzinach 09:18 - 12:00 zużywając 56 pocisków 15 cm. 5 września oddał 13 strzałów z dział 15 cm do radiostacji gdyńskiej. Dwa dni później rano pancernik przeholowano w rejon Szańca Mew skąd ponownie ostrzelał Westerplatte w godzinach 06:08 do 06:40. Po kapitulacji załogi Westerplatte "Schleswig - Holstein" podpływa w rejon wyjścia z portu skąd ostrzeliwuje Kępę Oksywską i Hel. Ostrzał powtarza następnego dnia kierując ogień przeciwko polskim oddziałom na Oksywiu zużywając 10 pocisków 28 cm i 192 pociski 15 cm. 11 września ostrzeliwuje działami 28 cm port na Oksywiu.

Po kilkudniowej przerwie 18 września "Schleswig - Holstein" w eskorcie trałowców podszedł w rejon Redłowa i o godz. 11:45 ostrzeliwał Oksywie zużywając 155 pocisków 15 cm, o 12:40 ostrzeliwał Obłuże oddając pięć strzałów z artylerii 28 cm, o 13:03 ponownie przeprowadza ostrzał Obłuża zużywając 7 pocisków 28 cm, o godz. 14:16 oddaje 22 strzały z dział 15 cm w kierunku Ostrowia. Ostatnie tego dnia strzały oddaje o godz.15:29 na Oksywie z dział 15 cm zużywając 6 pocisków. Po ostrzale cumuje w Nowym Porcie, tam 19 września na okręt przybywa kontradmirał Schmundt i podnosi swoją flagę. 21 września Hitler, który przybył na Westerplatte pozdrawia załogę okrętu przemaszerowując przez zebraną załogą. Jeszcze tego samego dnia o godz.14:00 okręt oddał 13 strzałów w kierunku Helu. 23 września wraz z siostrzanym okrętem "Schleisen" ostrzeliwuje z Gdańska Hel oddając 33 strzały z dział 28 cm. Następnego dnia oba okręty opuszczają Gdańsk i podążają w asyście trałowców w kierunku Gdyni. O godz.09:06 "Schleswig - Holstein" jako pierwszy otwiera ogień w kierunku Helu oddając 16 strzałów z dział kalibru 28 cm. Po otwarciu ognia przez artylerię helską oba okręty wycofały się do Gdańska. Ponowne wyjście nastąpiło następnego dnia. O godz.09:26 będąc na wysokości Orłowa pancernik otworzył ogień do baterii helskiej. O godz. 10:35 po wystrzeleniu 70 pocisków 28 cm i 123 kalibru 15 cm ogień wstrzymano i okręt odpłynął do Gdańska gdzie przybył o godz. 12:22. 27 września "Schleswig - Holstein" o godz.05:05 opuścił Gdańsk i udał się w rejon Orłowa skąd o godz. 11:57 otworzył z wieży A ogień do baterii helskiej. Pomiędzy czwartą a piątą salwą o godz.12:02 pancernik otrzymał trafienie pociskiem 15,5 cm w prawoburtową kazamatę działa 15 cm. Rannych zostało 3 marynarzy z obsługi działa oraz 4 kadetów będących w rufowym pomieszczeniu umywalni. O godz. 12:05 okręt przerwał ogień i wycofał się bliżej Gdańska wznawiając ogień z wieży B. Do Gdańska powrócił o godz. 14:30. 12 października "Schleswig - Holstein" opuścił Gdańsk udając się do Świnoujścia, a potem do Kilonii gdzie wyokrętował kadetów. Po remoncie okręt 8 grudnia przybył do Świnoujścia, a 15 grudnia do Gdańska, po czym powrócił do Kilonii

W kwietniu 1940 roku uczestniczył w zajęciu Danii, następnie w latach 1941-1944 służył jako okręt szkolny i hulk mieszkalny w Gdyni. Od września 1944 roku, ze wzmocnioną artylerią przeciwlotniczą, służył jako okręt obrony plot. "Schleswig-Holstein" został zbombardowany w wielkim nalocie brytyjskim na Gdynię 18/19 grudnia 1944, na skutek czego zatonął. Po wojnie został podniesiony przez Rosjan, karierę zakończył jako ćwiczebny okręt-cel.

Nazwę "Schleswig-Holstein" obecnie nosi niemiecka fregata rakietowa typu F123, oddana do służby w 1995.

Pierwsza wyprawa badawcza o nazwie "Sophie X" (nawiązująca do kodu radiowego okrętu) na wrak pancernika Schleswig-Holstein odbyła się na początku września 2008 roku. Dokonali jej członkowie Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej WST Westerplatte ([1]) przy pomocy Centrum Nurkowego "Neptun" z Bydgoszczy oraz Bałtyckiego CN "Explorer" z Gdyni. Symbolicznie była to setna rocznica wprowadzenia okrętu do służby. Lokalizacja znana była od kilkudziesięciu lat, gdyż miejsce zalegania wraku to kamienista mielizna Neugrund, w okolicach estońskiej wyspy Osmussar, gdzie odbywały się ćwiczenia artyleryjskie i lotnicze na okręcie celu - pancerniku Schleswig-Holstein. Ciekawostką jest iż sholowany pancernik legł na dnie niedaleko krążownika Magdeburg.

[edytuj] Kalendarium

• 17 grudnia 1906 – wodowanie (Stocznia Germania Werft w Kilonii)
• 6 lipca 1908 – wejÅ›cie do sÅ‚użby
• 1 wrzeÅ›nia 1939 - RozpoczÄ™cie ostrzaÅ‚u Westerplatte. PoczÄ…tek II Wojny Åšwiatowej.
• 19 grudnia 1944 – zbombardowany przez lotnictwo u wejÅ›cia do portu w Gdyni, osiadÅ‚ na pÅ‚yciźnie 26 grudnia
• 20 grudnia 1944 – na pokÅ‚adzie wybucha pożar, okrÄ™t pÅ‚onie przez 12 godzin
• 25 stycznia 1945 – skreÅ›lenie z listy floty
• 21 marca 1945 – wysadzony w powietrze przed zdobyciem Gdyni przez wojska radzieckie
• 1946 – podniesiony przez Sowietów, odholowany do Tallinna, gdzie sÅ‚użyÅ‚ jako hulk
• od 1948 – używany jako cel dla lotnictwa na mieliźnie w pobliżu wyspy Odsmussar

[edytuj] Uzbrojenie

• uzbrojenie poczÄ…tkowe
  • 4 dziaÅ‚a kalibru 280 mm w dwóch dwudziaÅ‚owych wieżach (ciężar pocisku 330 kg)
  • 14 dziaÅ‚ kalibru 170 mm w kazamatach
  • 20 dziaÅ‚ kalibru 88 mm
  • 6 podwodnych wyrzutni torped

• uzbrojenie od 1939 do 1944
  • 4 dziaÅ‚a kaliber 280 mm
  • 12 dziaÅ‚ kalibru 150 mm w kazamatach
  • 4 dziaÅ‚a kalibru 88 mm
  • 4 dziaÅ‚ka przeciwlotnicze kaliber 37 mm
  • 3 dziaÅ‚ka przeciwlotnicze kaliber 20 mm

• opancerzenie
  • burty: do 240 mm
  • wieże artylerii: do 280 mm
  • pokÅ‚ad: do 40 mm
  • wieża dowodzenia: 300 mm

[edytuj] Dowódcy

• kmdr Gustav Kleikamp maj 1939 - wrzesieÅ„ 1940

p â€¢ d â€¢ e

Niemieckie okręty wojenne z okresu II wojny światowej

Pancerniki Pancerniki szkolne	Typu Bismarck: Bismarck • Tirpitz Typu Scharnhorst: Scharnhorst • Gneisenau Typu Deutschland: Schlesien • Schleswig-Holstein
Krążowniki ciężkie	Typu Admiral Hipper: Admiral Hipper • Blücher • Prinz Eugen • Seydlitz Typu Deutschland: Lützow (ex. Deutschland) • Admiral Scheer • Admiral Graf Spee
Krążowniki lekkie	Typu Emden: Emden Typu Königsberg (K): Königsberg • Karlsruhe • Köln Typu Leipzig: Leipzig • Ulepszonego typu Leipzig: Nürnberg
Okręty podwodne	Typy: I • II • VII • IX • X • XI • XIV • XVII • XVIII • XXI • XXIII • XXVI • Biber • Molch • Hecht • Seehund • Neger • Marder
Lotniskowce	Graf Zeppelin • Flugzeugträger B
Niszczyciele	Typ 1934 • Typ 1934A • Typ 1936 • Typ 1936A • Typ 1936A(Mob) • Typ 1936 B • ZH1 • ZG-3
Torpedowce	Typy: 1923 (Möwe) • 1924 (Wolf) • 1935 • 1937 • 1939 (Elbing)