Austen Chamberlain

Z Wikipedii

(Przekierowano z Sir Joseph Austen Chamberlain)

Austen Chamberlain

Joseph Austen Chamberlain KG (ur. 17 października 1863 w Birmingham, zm. 16 marca 1937 w Londynie), polityk brytyjski, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach Arthura Balfoura, Herberta Henry'ego Asquitha, Davida Lloyda George'a i Stanleya Baldwina.

Od 1892 r. należał do Izby Gmin. W latach 1902-1931 wielokrotnie działał w rządach, w latach 1918-1919 był członkiem ścisłego gabinetu wojennego, w latach 1924-1929 pełnił obowiązki ministra spraw zagranicznych. Współtwórca traktatów lokarneńskich z roku 1925. Przyczynił się do przyjęcia Niemiec do Ligi Narodów. W 1925 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

Spis treści

1 Wczesne lata życia i początki kariery politycznej
2 Na stanowiskach ministerialnych
3 Ostatnie lata
4 Przypisy
5 Linki zewnętrzne
6 Bibliografia

[edytuj] Wczesne lata życia i początki kariery politycznej

Był synem unionistycznego polityka Josepha Chamberlaina oraz przyrodnim bratem późniejszego premiera, Neville'a Chamberlaina. Wykształcenie odebrał w Rugby School oraz w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge. Na studiował był wiceprzewodniczącym Cambridge Union Society. Następnie studiował w paryskim Instytucie Studiów Policznych oraz na Uniwersytecie Berlińskim. Do Wielkiej Brytanii powrócił w 1888 r.

Cztery lata później został wybrany do Izby Gmin w wyborach uzupełniających jako reprezentant okręgu East Worcestershire. Po wyborach w sierpniu 1892 r. został młodszym whipem Partii Liberalno-Unionistycznej^[1]. Swoją pierwszą mowę wygłosił w kwietniu 1893 r.

[edytuj] Na stanowiskach ministerialnych

Po zwycięstwie Partii Konserwatywnej w wyborach 1895 r. Chamberlain został młodszym lordem Admiralicji. W latach 1900-1902 był finansowym sekretarzem skarbu. W 1902 r. został poczmistrzem generalnym w rządzie Arthura Balfoura. W 1903 r. przeniesiono go na stanowisko Kanclerza Skarbu. Wkrótce doszło do sporu w łonie koalicji na tle polityki gospodarczej. Liberalni Unioniści popierali wolny handel, konserwatyści opowiadali się za bardziej protekcjonistyczną polityką. Spór doprowadził w końcu do przejścia Partii Liberalno-Unionistycznej do opozycji i upadku rządu Balfoura. W 1906 r. Liberalni Unioniści ponieśli porażkę tracąc większość deputowanych. Chamberlainowi udało się zachować mandat.

Karykatura Chamberlaina z magazynu Punch z 1920 r.

W 1911 r. Chamberlain wystartował w wyborach na lidera Partii Konserwatywnej, ale wycofał się z wyścigu, nie chcąc doprowadzić do rozpadu partii. Nowym liderem został Andrew Bonar Law. W 1914 r. zmarł ojciec Austena. Ten zrezygnował wówczas z miejsca w Izbie Gmin i wystartował w wyborach uzupełniających w dawnym okręgu ojca Birmingham West. Wybory ten wygrał i reprezentował ten okręg do końca swojej kariery parlamentarnej. W 1915 r. powstał koalicyjny rząd wojenny. Chamberlain objął w nim tekę ministra ds. Indii. Pozostał na tym stanowisku również po zmianie premiera w 1916 r. (Asquitha zastąpił Lloyd George). Zrezygnował w 1917 r. po fiasku operacji wojennych w Mezopotamii prowadzonych przez armię indyjską.

Chamberlain powrócił do gabinetu w 1918 r. jako minister bez teki. Po wygranych przez koalicję wyborach 1918 r. został Kanclerzem Skarbu. W 1921 r. Bonar Law zrezygnował ze stanowiska lidera konserwatystów z powodu złego stanu zdrowia. Chamberlain stanął na czele partii w Izbie Gmin. W rządzie został przesunięty na stanowisko Lorda Tajnej Pieczęci. Wkrótce jednak Partia Konserwatywna zaczęła powoli wycofywać się z popierania gabinetu Lloyda George'a. Najpierw poparcie wycofali konserwatywni parowie, następnie wielu deputowanych z tylnych ław parlamentu. W tej sytuacji w 1922 r. Chamberlain zrezygnował z przewodzenia partii. Zastąpił go Bonar Law.

Gabinet Lloyda George'a upadł w 1922 r. Chamberlain nie wszedł w skład kolejnych konserwatywnych gabinetów Bonar Lawa i Baldwina. Dopiero w drugim rządzie Baldwina w październiku 1924 r. Chamberlain objął stanowisko ministra spraw zagranicznych. Na tym stanowisku był jednym ze współtwórców traktatów lokarneńskich z roku 1925. Otrzymał za to Pokojową Nagrodę Nobla i Order Podwiązki w 1925 r. Przyczynił się także do przyjęcia Niemiec do Ligi Narodów. Stanowisko ministra utracił po przegranej konserwatystów w wyborach 1929 r.

[edytuj] Ostatnie lata

W 1931 r. na krótko powrócił do gabinetu jako pierwszy lord Admiralicji, ale poza tym nie udzielał się aktywnie na brytyjskiej scenie politycznej. Popierał rząd narodowy, ale krytykował prowadzoną przezeń politykę zagraniczną. W latach 1934-1937 Chamberlain należał, obok Winstona Churchilla, Rogera Keyesa i Leo Amery'ego, do najważniejszych zwolenników zwiększenia brytyjskiego potencjału obronnego wobec zagrożenia ze strony nazistowskich Niemiec.

Austen Chamberlain zmarł 17 marca 1937 r. do końca życia pozostając deputowanym do Izby Gmin. Kilka tygodni po jego śmierci jego przyrodni brat Neville zastąpił Stanleya Baldwina na stanowisku premiera Wielkiej Brytanii.

Przypisy

↑ partia ta powstała w 1886 r. i składała się z byłych liberalnych deputowanych, którzy sprzeciwiali się rządowemu projektowi nadania autonomii Irlandii. Liberalni Unioniści związali się z Partią Konserwatywną. Ostateczne połączenie tych partii nastąpiło w 1912 r.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Biogram Chamberlaina na stronach Nagrody Nobla

[edytuj] Bibliografia

David Dutton, Austen Chamberlain – Gentleman in Politics, R. Anderson, Bolton, 1985
Richard Grayson, Austen Chamberlain and the Commitment to Europe: British Foreign Policy, 1924-1929, Frank Cass, Londyn, 1997
Charles Petrie, The Chamberlain Tradition, Lovat Dickson Limited, Londyn, 1938
Charles Petrie, The Life and Letters of the Right Hon. Sir Austen Chamberlain, Cassell & Co., Londyn, 1939
Robert C. Self (red.), The Austen Chamberlain Diary Letters: The Correspondence of Sir Austen Chamberlain with his Sisters Hilda and Ida, 1916-1937, Cambridge University Press, 1995