Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy miasta Sobótka. Zobacz też: inne znaczenia słowa Sobótka.

Współrzędne: 50°53'55" N 16°44'40" E50.8986111 16.7444444 (Sobótka)

Sobótka
Herb Sobótki
Województwo	dolnośląskie
Powiat	wrocławski
Gmina  - rodzaj	Sobótka miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1399 / 1221
Burmistrz	Zenon Gali
Powierzchnia	32,20 km²
Położenie	50° 53'55'' N 16° 44'40'' E
Wysokość	150 - 250 m n.p.m.
Ludność (2007)  • liczba ludności  • gęstość	6 803 211 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	71
Kod pocztowy	55-050
Tablice rejestracyjne	DWR
Położenie na mapie Polski Sobótka
TERC10 (TERYT)	5020323074
Miasta partnerskie	Berga Sobotka
Urząd miejski3 Rynek 1 55-050 Sobótka tel. 71 316-20-43; faks 71 316-21-23 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Sanktuarium św. Anny Samotrzeciej / Matki Nowej Ewangelizacji

Kościół św. Jakuba

Zamek Sobótka-Górka

Sobótka (niem. Zobten, Zobten am Berge) – miasto nad Czarną Wodą w woj. dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sobótka, u stóp Masywu Ślęży. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.

[edytuj] Nazwa miasta

• 1148 – Sabath
• 1193 – Sobath
• 1200 – Sobat
• 1256 – Czobotha
• 1329 – Zobota
• 1336 – Zobotka

[edytuj] Historia

Po raz pierwszy wzmiankowana w 1148 w bulli Eugeniusza III jako osada targowa (Sabath). Przywilej odbywania targów nadał osadzie książę Bolesław I Wysoki w 1193 roku. Od 1128 do 1134 fundacja Piotra Włosta dla zakonu augustianów (kanonicy regularni), którzy – aby wykorzenić wciąż żywe kulty pogańskie – na krótko utworzyli na szczycie Ślęży klasztor, bardzo szybko przeniesiony do wsi Górka a potem do Wrocławia.

W 1221 Henryk Brodaty na prośbę opata Witosława nadał jej prawa miejskie wg wzoru magdeburskiego. W 1353 jako wiano księżniczki śląskiej przeszła w ręce królów czeskich. W 1399 król czeski Wacław IV ponownie lokował miasto na prawie magdeburskim. Podobnie jak większość Śląska splądrowana przez husytów w 1428.

Wykupiona przez zakon augustianów w 1494. Przeżywała rozkwit w czasie habsburskich rządów w Czechach od 1526 roku. Poważnie zniszczona i wyludniona w czasie wojny 30-letniej (1618-1648) – z 1000 mieszkańców pozostało 200. Dawna zabudowa gotycka i renesansowa spłonęła w wielkim pożarze 1730.

Od 1745 wraz z większością Śląska w granicach Prus. Od 1808 własny samorząd. Do 1810 roku (sekularyzacja dóbr kościelnych w Prusach) pozostawała własnością klasztorną. Od 1885 stacja na linii kolejowej Wrocław – Świdnica – zlikwidowanej w ruchu pasażerskim latem 2000.

1 czerwca 1934 na fali germanizacji dawnych nazw słowiańskich na Śląsku organizacje Landesamt für vorgeschichtliche Denkmalpflege oraz Zobtengebirgsverein zaproponowały nadprezydentowi prowincji śląskiej zmianę nazwy miasta na Siling a góry Ślęzy (niem. Zobtenberg) na Silingberg, aby utrwalić w nazwach żyjące na Śląsku w starożytności wschodniogermańskie plemię Silingów. Władze odmówiły ze względów ekonomicznych i praktycznych. Swoją nazwę zmieniła za to druga z postulujących organizacji – nazywając się Silingverein.

Zdobyta przez Armię Radziecką 7 maja 1945. W trakcie walk została zniszczona w 50 proc., odbudowana w latach 50.-60. W latach 70. przyłączono do Sobótki wieś Strzeblów.

[edytuj] Teraźniejszość

Obecnie Sobótka liczy 6800 mieszkańców.

Wraz z sąsiednimi miejscowościami (Sulistrowiczki, Będkowice) stanowi zaplecze turystyczne pobliskiego Wrocławia. Znajduje się tu Dom Turysty PTTK im. M. Stęczyńskiego "Pod Wieżycą".

W Sobótce znajdują się dwie szkoły podstawowe I im. Janusza Korczaka. Informacje o szkole można znaleźć na stronie *[1] II im. Marii Skłodowskiej-Curie. Informacje o szkole można znaleźć na stronie *[2]. Gimnazjum Gminne im. Piotra Włostowica, Liceum Ogólnokształcące, Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy (dawny dom rekolekcyjny Jezuitów), Zespół Szkolno-Opiekuńczy oraz Dom Dziecka.

W zachodniej części Sobótki znajdują się odkrywkowe kopalnie granitu i skalenia. Na rynku – plastyczna mapa Masywu Ślęży.

[edytuj] Zabytki

• Sanktuarium św. Anny Samotrzeciej (od 2005 dodatkowo Diecezjalne Sanktuarium Matki Boskiej Nowej Ewangelizacji)Legenda głosi że figura św. Anny Samotrzeciej prawdopodobnie została przywieziona z Kijowa przez żonę Piotra Włosta w XII w. historycy sztuki określają powstanie figury na przełom XIII/XIV w. rzeźbiona w drzewie lipowym w stylu romańskim z elementami gotyckimi. Dla niej zbudowano kaplicę obecnie prezbiterium. W 1511 r. dobudowano do tylnej ściany kaplicy kościół gotycki, prawdopodobnie w tym samym czasie dobudowano do ściany wschodniej prezbiterium kapliczkę św. Anny. Od 2005 roku w ołtarzu głównym znajduje się XIX-wieczny obraz Matki Boskiej namalowany przez nieznanego artystę otrzymany z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Przez cały okres kościół pełnił funkcję kościoła odpustowego i pogrzebowego. W czasie Kulturkampfu w 1875 r. władze pruskie odebrały katolikom kościół, w 1893 r. oddały. Wewnątrz kościoła ołtarz główny z 1720 r. w prezbiterium 5 figur św. Janów, przy filarach 4 gotyckie rzeźby (każda 2,5 m wys.)
  1. Matka Boska z Dzieciątkiem
  2. św. Anna Samotrzecia
  3. św. Augustyn (lub św. Mikołaj)
  4. św. Jadwiga Śląska.

Na końcu nawy lewej ołtarz 14 św. Wspomożycieli z 1720 r. ambona z 1726 r. Obok sanktuarium dwie rzeźby średniowieczne "lew romański" oraz "grzyb" (fragment postaci ludzkiej).

• Kościół św. Jakuba Apostoła (parafialny) w stylu barokowym z fragmentami gotyckimi wybudowany w 1738 roku. Badania archeologiczne w kościele przeprowadzone w latach 50. XX w. wykazały, że obecny kościół jest trzecim kościołem wybudowanym w tym samym miejscu. Obraz św. Jakuba w ołtarzu głównym z ok. 1770 r., w prezbiterium figury św. Augustyna i św. Norberta z ok. 1725 r., ołtarze boczne NMP, w stylu barokowym, św. Jana Nepomucena również w stylu barokowym, ołtarz ukrzyżowania z z 1739 r. ambona z ok. 1650 r. przy głównym wejściu po prawej stronie znajduje się lew romański. Kościół został spalony w 1945 podczas zdobywania miasta, ostatecznie odbudowany i erygowany w listopadzie 1960
• kościół "Najświętszego Serca Pana Jezusa" wybudowany w latach 30. XX w.
• tzw. "Zamek" w Sobótce-Górce dawny klasztor augustianów (do kasaty w 1810), w którym obecnie znajduje się hotel,
• w centrum wiele domów z drugiej poł. XIX w. W najstarszym – dawnej własności augustianów – znajduje się Muzeum Ślężańskie z lapidarium,
• budynek plebanii z XVII/XVIII w.,
• nieczynny browar z poł. XIX w.

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia p.w. Świętego Jakuba, ul. św. Jakuba 10
• Kościół Zielonoświątkowy
  • Zbór w Sobótce, ul. Słoneczna 13

[edytuj] Ciekawostki

• W weekend 21 i 22 czerwca miasto Sobótka było gospodarzem Dolnośląskiego Święta Ludowego.
• Miasteczko jest podzielone na dzielnice: Centrum, Strzeblów i Górka

[edytuj] Zobacz też

• augustianie, Masyw Ślęży, Śląsk, Ślęża, Piotr Włostowic

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Sobótka na stronach serwisu Wroclaw-powiat.wfp.pl
• Strona Urzędu Miasta i Gminy Sobótka
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e

Powiat wrocławski

Miasta: Kąty Wrocławskie • Siechnice • Sobótka
Gminy miejsko-wiejskie: Kąty Wrocławskie • Sobótka • Święta Katarzyna
Gminy wiejskie: Czernica • Długołęka • Jordanów Śląski • Kobierzyce • Mietków • Żórawina

 

p • d • e

Miasta województwa dolnośląskiego

Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród