Socjobiologia
Z Wikipedii
Socjobiologia jest syntetyczną dyscyplina naukową, której celem jest wyjaśnianie zachowań społecznych wszystkich gatunków, łącznie z Homo sapiens, poprzez rozpatrywanie tych zachowań w kontekście działania sił doboru naturalnego. Dobór naturalny jest rozpatrywany jako mechanizm działający na poziomie organizmu lub poszczególnych genów egoizm genetyczny. Socjobiologia jest często traktowana jako część biologii i socjologii, ma związki z etologią, ewolucjonizmem, zoologią, genetyką populacyjną, i innymi dyscyplinami. W ramach studiów nad społecznościami ludzkimi socjobiologia jest ściśle związana z ekologią behawioralną i psychologią ewolucyjną.
Nazwa została stworzona przez Edwarda Osborne'a Wilsona w latach 70. XX wieku. Pierwotnie głównym obszarem zainteresowania socjobiologii były owady społeczne (mrówki, pszczoły, osy, termity) oraz naczelne inne niż człowiek. W mniejszym stopniu były to inne zwierzęta, które wykazują zachowania społeczne na mniejszą skalę. W ostatnich latach jednym z głównych propagatorów i popularyzatorów socjobiologii stał się Richard Dawkins.
Socjobiologia stosuje ścisłe matematyczne modele do opisu zachowania zwierząt oraz ich stabilności ewolucyjnej. Ponieważ dzięki temu możliwe są matematyczne dowody poprawności teorii socjobiologicznych, symulacje komputerowe oraz tworzenie hipotez falsyfikowalnych, metody socjobiologiczne wyparły wcześniejszą metodykę wyjaśniania zachowań zwierząt opartą na zasadzie "to brzmi przekonująco, więc to musi być prawda". Najszerzej znanym sukcesem socjobiologii jest wyjaśnienie zachowań altruistycznych. Modele socjobiologiczne wyjaśniły też wiele trudnych faktów dotyczących struktury społecznej i zachowań seksualnych zwierząt. Socjobiologia używa szeroko wyników teorii gier, szczególnie ważny jest tu dylemat więźnia.
Socjobiologia stała się polem wielkich naukowych kontrowersji. Krytyka, której prominentnymi przedstawicielami byli Richard Lewontin i Stephen Jay Gould, koncentruje się na socjobiologicznym założeniu, że geny grają podstawową rolę w kształtowaniu ludzkiego zachowania i że istnieją nieprzezwyciężalne ograniczenia w redukowaniu takich cech jak np. agresywność.
Część krytyki socjobiologii ma swoje źródła raczej w poglądach religijnych i politycznych niż w problemach naukowych. Główny zarzut dotyczący "tolerowania" czy wręcz "akceptowania" zachowań uchodzących w naszej kulturze za niemoralne wynika w znacznej części z niezrozumienia istoty założeń socjobiologii. Teorie socjobiologiczne nie wypowiadają się wcale na temat "słuszności" jakichś zachowań i nie wartościują ich, oraz nie twierdzą, że kultura nie powinna na te zachowania wpływać.
Dziedziną, która wywodzi się z badań socjobiologicznych ludzi, jest memetyka odnosząca się do ewolucji wzorców kulturowych.
[edytuj] Podział socjobiologii
Podział socjobiologii ze względu na przedmiot zainteresowania pojawił się po II wojnie światowej i zakłada 2 aspekty:
- pop - w którym przedmiotem zainteresowania jest człowiek
- narrow - w którym przedmiotem zainteresowania są inne gatunki
- 4 Filary socjobiologii:
- I filar - oparty na teorii ewolucji Karola Darwina, podporządkowany tezie, że człowiek podlega ewolucji, a zatem pochodzi od zmodyfikowanych gatunków
- II filar - zdefiniowany przez Wiliama Hamiltona, oparty na jego 3 tezach:
- jednostkÄ… doboru naturalnego jest nie jednostka, a pojedynczy gen
- podstawowym mechanizmem wyjaśniania zachowań społecznych jest analiza sposobów przekazania własnego genu jak najdalej w przyszłość i najszerzej przestrzennie
- promowanie osobników spokrewnionych
- III filar - Robert Trivers i jego teoria optymizacji (altruizm twardy, altruizm odwzajemniony)
- IV filar - teoria gier (John Maynard Smith)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Mechanizmy ewolucji: dobór: naturalny • sztuczny • płciowy • krewniaczy • grupowy • mechanizmy neutralne: dryf genetyczny • efekt założyciela • efekt wąskiego gardła
Specjacja: sympatryczna • allopatryczna • parapatryczna
Zagadnienia: ostatni wspólny przodek • brakujące ogniwo • konwergencja • evo-devo
Materiał dowodowy: zięby Darwina • ćma (krępak nabrzozak) • nasionnica jabłoniowa • wójcik
Naukowcy: C. Darwin • A.R. Wallace • E. O. Wilson • E. Mayr • G. Mendel • R. Fisher • T. H. Morgan • W. D. Hamilton • T. Dobzhansky
Historia: katastrofizm • lamarkizm • ortogeneza Ataki ideologiczne: kreacjonizm • teoria inteligentnego projektu • nieredukowalna złożoność
Inne dziedziny: algorytm genetyczny • darwinizm społeczny • memetyka • socjobiologia • psychologia ewolucyjna • sztuczne życie
| Czego nie wolno zabierać na olimpijskie zawody? |
|
Długie parasole, zapalniczki czy butelki z napojami orzeźwiającymi znalazły się na opublikowanej w środę w Pekinie liście "artykułów, stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa" igrzysk olimpijskich.
|
| Bush chce się pojawić na meczu podczas igrzysk |
|
Prezydent USA George W. Bush poprosił w środę prezydenta Chin Hu Jintao o bilety na mecz koszykówki USA- Chiny w trakcie letnich igrzysk olimpijskich.
|
| Gomez dla Adamka tylko przetarciem przed walkÄ… z Cunninghamem |
|
Tomasz Adamek przygotowuje się w Stanach Zjednoczonych do walki ze Stevem Cunninghamem o bokserskie mistrzostwo świata federacji IBF w wadze junior ciężkiej. W nocy z piątku na sobotę (czasu polskiego) Adamek stoczy w Chicago pojedynek rankingowy z innym Amerykaninem - Garym Gomezem.
|
| Sarkozy zdecydował o wyjeździe na igrzyska |
|
Prezydent Francji Nicolas Sarkozy będzie 8 sierpnia uczestniczył w ceremonii inaugurującej letnie igrzyska olimpijskie w Pekinie, reprezentując zarówno Paryż, jak i Brukselę - poinformował Pałac Elizejski.
|
| Euro 2008: 10 tys. euro za piłkę z finału |
|
Piłkę z meczu finałowego Euro 2008, w którym Hiszpanie pokonali Niemców 1:0, sprzedano za 10 tys. euro na aukcji zorganizowanej wspólnie przez dziennik "Krone Zeitung" i firmę Adidas. Pieniądze zostaną przekazane na rozwój sportu austriackiego.
|