Sosnowiec - Google

Sosnowiec

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w województwie śląskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 50°18' N 19°10' EGeografia

Sosnowiec
Herb
Herb Sosnowca Flaga Sosnowca
Województwo śląskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Prawa miejskie 1902
Prezydent miasta Kazimierz Górski
(e-mail)
Powierzchnia 91 [1] km²
Położenie 50° 18' N
19° 10' E
Wysokość 250 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja
224 244 [1]
2463 [1] os./km²
2 441 000 (Konurbacja katowicka)
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 32
Kod pocztowy 41-200 do 41-225
Tablice rejestracyjne SO
Położenie na mapie Polski
Sosnowiec
Sosnowiec
Sosnowiec
TERC10
(TERYT)		 247501 1
Miasta partnerskie Francja Les Mureaux
Rumunia Suceava
Francja Roubaix
Węgry Komárom
Maroko Casablanca
Urząd miejski3
Al. Zwycięstwa 20
41-200 Sosnowiec
tel. 296-06-00; faks 296-06-05
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Sosnowiec - miasto położone na południu Polski, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego. Historycznie część Małopolski.

Spis treści

[edytuj] Dzielnice

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Położenie Sosnowca w GOP.
Położenie Sosnowca w GOP.

Sosnowiec położony jest na Wyżynie Śląskiej na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Pod względem geologicznym Sosnowiec położony jest w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym cały Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy. Sosnowiec graniczy z następującymi miastami:

[edytuj] Rzeki i cieki wodne

[edytuj] Zbiorniki wodne i jeziora

  • Balaton w Sosnowcu Porąbce
  • Leśna w Sosnowcu Kazimierzu Górniczym
  • Stawiki w Sosnowcu Starym Sosnowcu

[edytuj] Historia

Sosnowiec, Plac Stulecia popularnie nazywany "Patelnią"
Sosnowiec, Plac Stulecia popularnie nazywany "Patelnią"
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Sosnowca.

Nazwa miasta pochodzi od borów sosnowych porastających te tereny przed 1830 rokiem. Pierwotna nazwa miasta brzmiała Sosnowice. Najstarsza znana wzmianka o osadzie z terenu obecnego Sosnowca pochodzi być może z 1123 roku, a już z pewnością o Milowicach, jak również o Klimontowie, Zagórzu i innych można mówić na podstawie dokumentu z 1228 i innych począwszy od XIII wieku. Prawa miejskie przez krótko w XVIII wieku posiadał Modrzejów a następnie od 1902 Sosnowiec, co było pierwszym przypadkiem nadania takich praw w Królestwie Polskim za rządów caratu po Powstaniu Styczniowym, w którym to zresztą Sosnowiec też miał swoją chlubną kartę. W chwili uzyskania praw miejskich w 1902 "wieś" Sosnowiec liczyła jednak 61 tys. mieszkańców, miała własną prasę, teatr zawodowy, rozwinięte lecznictwo ze szpitalem, wśród wydarzeń, jakie miały tu miejsce, prócz wspomnianych walk powstańczych, należy odnotować np. pierwszy w Polsce - razem z Warszawą - pochód pierwszomajowy itp. działania. Presja, jaką więc te fakty musiały wywierać na administrację carską, najlepiej tłumaczy, jak to się stało, że pomimo nastrojów antycarskich, właśnie Sosnowiec zyskał jako pierwszy po powstaniu prawa miejskie.

[edytuj] Prezydenci miasta

[edytuj] Gospodarka

Sosnowiec powstał jako miasto przemysłowe, dzięki szybkiemu rozwojowi przemysłu ciężkiego. Swój rozwój zawdzięcza głównie dogodnej lokalizacji na skrzyżowaniu ważnych szlaków drogowych i kolejowych. Po 1989 roku w mieście nastąpiła restrukturyzacja przemysłu, gdzie w wyniku likwidacji większości zakładów wydobywczych uległ zmianie profil rozwoju miasta z górniczo-hutniczego przekształcił sie w przemysłowo-handlowy z uwzględnieniem warunków lokalizacyjnych.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Gospodarka i handel w Sosnowcu.

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport lotniczy

W odległości 33 km od śródmieścia Sosnowca leży prężnie rozwijający się Międzynarodowy Port Lotniczy "Katowice" w Pyrzowicach. Oddany do użytku w 2006 fragment budowanej drogi S1 od węzła Podwarpie umożliwia dojazd do niego w ciągu kilkudziesięciu minut. Mieszkańcy korzystający z tego portu lotniczego mają też do dyspozycji zatrzymujące się w Milowicach autobusy specjalnej linii kursującej pomiędzy Katowicami a Pyrzowicami.

[edytuj] Transport drogowy

W pobliżu Sosnowca przebiega autostrada A4 - odległość ze Śródmieścia do jej węzłów wynosi:

Przez miasto przebiegają:

  • droga ekspresowa S1E75
  • droga ekspresowa S86
  • droga krajowa 79
  • droga krajowa 94

W mieście znajduje się ok. 30 stacji paliw, 7 stacji kontroli pojazdów, kilka wielkich salonów samochodowych połączonych z autoryzowanymi serwisami, natomiast tuż za jego granicą znajduje się giełda samochodowa w Mysłowicach.

[edytuj] Transport kolejowy

Dworzec Kolejowy Sosnowiec Główny
Dworzec Kolejowy Sosnowiec Główny

Przez miasto przebiegają odnogi historycznych szlaków, którym Sosnowiec zawdzięcza swój potężny rozwój:



Dworzec PKP Sosnowiec Główny widok współczesny
Dworzec PKP Sosnowiec Główny widok współczesny

W odległym o 18 km od Śródmieścia Sosnowca sąsiednim Sławkowie planowana jest inwestycja oddziaływająca na cały zagłębiowski region, w postaci rozbudowy suchego portu przeładunkowego na zakończeniu Linii Hutniczej Szerokotorowej (która w rzeczywistości kończy się w granicach administracyjnych Sosnowca, w Kolonii Cieśle), jako strategiczny element kombinowanego połączenia towarowego wschód-zachód.

Dużym powodzeniem u mieszkańców cieszą się przejazdy do Warszawy oraz do Gliwic. Na stacji kolejowej Sosnowiec Główny zatrzymują się wszystkie pociągi pasażerskie krajowe i międzynarodowe z wyjątkiem dwóch ( "Chopin" Warszawa - Wiedeń/Praga oraz "Vltava" Praga - Moskwa ). Stacja Sosnowiec Południowy na której również zatrzymywały się pociągi dalekobieżne, jest obecnie obsługiwana wyłącznie przez osobowe pociągi regionalne (najdłuższa relacja: Katowice - Kielce)

Na terenie Sosnowca znajduje się siedem stacji kolejowych:

  • Sosnowiec Główny na linii Katowice-Częstochowa-Warszawa
  • Sosnowiec Południowy, Sosnowiec Dańdówka, Sosnowiec Porąbka, Sosnowiec Kazimierz na linii Katowice-Kielce
  • Sosnowiec Maczki na linii Częstochowa-Kraków
  • Sosnowiec Jęzor na linii Katowice-Kraków (obecnie nie zatrzymują się tam pociągi).

Dworce Sosnowiec Główny oraz Sosnowiec Maczki mają zabytkową architekturę, oba były kiedyś stacjami granicznymi.

[edytuj] Transport autobusowy

Przed dworcem kolejowym Sosnowiec Główny zatrzymują się autobusy relacji Warszawa - Kraków oraz Łódź - Kraków obsługiwane przez firmę Polski Ekspress (po jednej parze dziennie). Ponadto przez Śródmieście Sosnowca kursują linie dalekobieżne, głównie w kierunku województw świętokrzyskiego i małopolskiego, co wynika z kierunków imigracji ludności wywołanej budową Huty Katowice. Także przed dworcem kolejowym Sosnowiec Główny zatrzymuje się wiele linii komunikacji miejskiej.

[edytuj] Transport miejski

System miejskiego transportu pasażerskiego, zasadniczo oparty na autobusach i tramwajach, jeszcze niedawno należał do najbardziej archaicznych na skalę europejską, podobnie zresztą jak w całym kraju. I mimo to, że niektóre trasy wydają się chaotyczne, to spowodowane jest to troską o wygodę mieszkańców, których miejsce zamieszkania linie te normalnie ominęłyby.

19 września 1991 Sosnowiec przystąpił do związku gmin w celu wspólnej organizacji transportu miejskiego. Decyzja ta poskutkowała wkrótce sukcesywnym obniżaniem ilości wykonywanych przez środki transportu (zwłaszcza autobusy) wozo-kilometrów, oraz spadkiem wskaźnika pasażero-kilometrów, które to procesy trwały do jeszcze niedawna. Mieszkańcy zmuszeni do poszukiwania alternatywnych sposobów przemieszczania przesiedli się do własnych samochodów, gwałtownie podnosząc wskaźnik indywidualnego zmotoryzowania i przyczyniając się równocześnie do powstania poważnego dla miasta problemu (pogorszenie stanu nawierzchni dróg, zatory na skrzyżowaniach, itp.). Teraz miasto jednak zaczęło powoli inwestować w drogi i coraz więcej starych tras ulega przebudowie w miarę możliwości. Polepszył się także stan autobusów. Miasto zakupiło autobusy typu Solaris (cztero- i sześciokołowe), a także w roku 2005 cała partie niskopodłogowych, używanych, niemieckich autobusów typu Man w bardzo dobrym stanie (krótkich i przegubowych), oraz nowe, niskopodłogowe Jelcze. Stare Ikarusy, mimo że z czasem będą kończyć "służbę" także poddawane są generalnym remontom, i jedyną wadą jest zimno panujące w nich w okresie zimowym, ponieważ stare, niesprawne systemy grzewcze zostały usunięte.

Współcześnie środki transportu kursują rzadko i nierównomiernie po niezrozumiałych trasach, obowiązują w nich różne zasady, w tym wiele wzorów biletów o cenie należącej do najwyższych w kraju; a część linii autobusowych i wszystkie minibusowe realizowane są bez rozkładów jazdy. Tramwaje są już stare, ale te kursujące po Sosnowcu nadal są standardowymi modelami w Polsce. Całkowicie przestarzała jest tylko linia 15, kursująca z Zagórza do Katowic o której od lat mówi się o modernizacji i przedłużeniu w głąb osiedla w Zagórzu jednak na planach tylko się kończy. Bardziej zaniedbana (mimo że eksploatowana jest nowszymi tramwajami) jest jednak linia 24, która nie miałaby racji bytu, gdyby nie to, że jedna jej pętla znajduje się pod Liceum Ogólnokształcącym im. Walentego Roździeńskiego. Prawie wszystkie linie obsługiwane są tylko i wyłącznie przez pojedyncze wagony. Tylko linie 15 i 27 używają podwójnych składów w dni robocze.

[edytuj] Religia

[edytuj] Życie religijne

Sosnowiec jest miastem ludności w zdecydowanej większości rzymsko-katolickiej, której cechą charakterystyczną może być łączenie od samych początków urbanizacji Sosnowca walki o polskość (vide obecna Katedra, czasy Republiki Zagłębiowskiej) z jednoznacznością przywiązania do chrześcijaństwa i wyznania rzymskiego (vide znów Katedra, poruszająca walka o wiarę w obchodach Millenium w 1967 i inne, owocujące uczynieniem miasta stolicą powołanej w ramach reformy administracji kościelnej w Polsce w 1992 diecezji sosnowieckiej). Zarazem jednak - innym istotnym fenomenem miasta jest nie tylko wielowyznaniowość, ale także sposób w jaki jest ta wielowyznaniowość przeżywana, znów począwszy "od początków urbanizacji", czyli w czasach, gdy jeszcze ekumenizm nie był codziennością (vide: unikalna w Europie nekropolia "czterowyznaniowa" przy ul. Smutnej/Gospodarczej; również fakt finansowania budowy np. cerkwi przez zamożnych Sosnowiczan innych wyznań). Swoją siedzibę posiadają tutaj pod różnymi postaciami następujące obrządki Kościołów:

Zobacz więcej w osobnym artykule: Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Sosnowcu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Parafia Ewangelicko-Augsburska w Sosnowcu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Parafia Kościoła Polskokatolickiego Matki Bożej Bolesnej w Sosnowcu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Diecezja sosnowiecka.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Parafia Kościoła Starokatolickiego Mariawitów Matki Boskiej Różańcowej w Sosnowcu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Cerkiew śś. Wiery, Nadzieżdy i Ljub'wi w Sosnowcu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Zbór Wspólnoty Kościołów Chrystusowych w Sosnowcu.


W przeszłości istniała w Sosnowcu Wielka Synagoga, która 9 września 1939 r. stała się z rąk hitlerowców miejscem kaźni wyznawców judaizmu; niewielka ilość wyznawców tej religii zamieszkuje miasto do dzisiaj.

Ponadto w Sosnowcu mieszczą się:

[edytuj] Statystyka

Struktura procentowa wyznawców religii poszczególnych kościołów w Sosnowcu w układzie alfabetycznym:

[edytuj] Edukacja

W mieście funkcjonuje 117 publicznych jednostek edukacyjnych, działających w ramach zespołów szkół lub jako samodzielne jednostki: 39 przedszkoli, 35 szkół podstawowych , 24 gimnazja oraz 19 szkół ponadgimnazjalnych. W ramach zespołów szkół działa: 14 zespołów szkół ogólnokształcących, 3 zespoły szkół specjalnych, 1 centrum kształcenia ustawicznego, 11 zespołów szkół zawodowych. Obok szkół publicznych istnieje również 55 jednostek edukacyjnych niepublicznych: 2 przedszkola niepubliczne, 2 szkoły podstawowe niepubliczne, 1 szkoła podstawowa publiczna prowadzona przez osobę prawną, 5 gimnazjów, 1 liceum profilowane, 3 szkoły średnie zawodowe, 7 liceów ogólnokształcących młodzieżowych, 9 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, 26 szkół policealnych zawodowych.

[edytuj] Kultura i media

[edytuj] Placówki kultury:

[edytuj] Media

Wydawane głównie jako drukowane:

Na terenie miasta usytuowana obecnie jest rozgłośnia górnośląska Radio ESKA Śląsk 99,1 FM, która przejęła przed paru laty niegdyś miejską radiostację - Radio Rezonans - prezentując się zrazu jako kontynuatorka tejże sosnowieckiej stacji.

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

Sosnowiec, Zamek Sielecki
Sosnowiec, Zamek Sielecki
Sosnowiec, Pałac Schoena
Sosnowiec, Pałac Schoena

[edytuj] Osobistości związane z miastem

 Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu.
Zobacz też: Zasady tworzenia list.
   

[edytuj] Honorowi Obywatele Sosnowca

  • Andrzej Strug
  • Tomasz Arciszewski
  • Józef Piłsudski
  • Edward Rydz-Śmigły
  • Iwan Terentowicz Korownikow
  • Michał Rola-Żymierski
  • Bogdan Suchodolski
  • Janusz Ziółkowski
  • Marta Eggerth
  • Jan Kiepura
  • Edward Gierek
  • Francesco Cimminelli
  • Adam Śmigielski

[edytuj] Parki

Sosnowiec posiada ponad 2.250 ha terenów zielonych w parkach, skwerach, strefach ochronnych, ogródkach działkowych i lasach.


[edytuj] Sport

[edytuj] Obiekty sportowe

[edytuj] Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 "Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2007 r, GUS, 13 sierpnia 2007, Warszawa.
  2. ↑ M. Kisiel, P. Majerski, Mozaika kultur, Sosnowiec 2006

[edytuj] Zobacz też

Commons
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Sosnowiec

[edytuj] Linki zewnętrzne

Herb Sosnowca
p • d • e
Dzielnice Sosnowca

Dańdówka • Dębowa Góra • Jęzor • Kazimierz Górniczy • Klimontów • Maczki • Milowice • Modrzejów • Niwka • Ostra Górka • Ostrowy Górnicze • Pogoń • Porąbka • Radocha • Rudna • Sielec • Stary Sosnowiec • Środula • Śródmieście • Zagórze

 
p • d • e
Górnośląski Związek Metropolitalny

Członkowie: Bytom • Chorzów • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jaworzno • Katowice • Mysłowice • Piekary Śląskie • Ruda Śląska • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tychy • Zabrze •

Przyszli członkowie: Będzin • Czeladź • Knurów • Mikołów • Tarnowskie Góry

 
herb województwa śląskiego
p • d • e
Województwo śląskie

Miasta na prawach powiatu: Bielsko-Biała • Bytom • Chorzów • Częstochowa • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Katowice • Mysłowice • Piekary Śląskie • Ruda Śląska • Rybnik • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tychy • Zabrze • Żory
Powiaty: będziński • bielski • bieruńsko-lędziński • cieszyński • częstochowski • gliwicki • kłobucki • lubliniecki • mikołowski • myszkowski • pszczyński • raciborski • rybnicki • tarnogórski • wodzisławski • zawierciański • żywiecki

 
Symbol Górnictwa
p • d • e
Gminy górnicze

Babice • Bestwina • Będzin • Bieruń • Bobrowniki • Boguszów-Gorce • Bojszowy • Brzeszcze • Bytom • Chełm Śląski • Chełmek • Chorzów • Cyców • Czechowice-Dziedzice • Czeladź • Czerwionka-Leszczyny • Dąbrowa Górnicza • Gaszowice • Gierałtowice • Gliwice • Goczałkowice-Zdrój • Godów • Gorzyce • Imielin • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Jejkowice • Katowice • Knurów • Kornowac • Lędziny • Libiąż • Lubomia • Ludwin • Lyski • Łaziska Górne • Marklowice • Miedźna • Mikołów • Mszana • Mysłowice • gm. miejska Nowa Ruda • gm. wiejska Nowa Ruda • Ornotowice • Orzesze • gm. wiejska Oświęcim • Pawłowice • Piekary Śląskie • Pilchowice • Psary • Pszczyna • Pszów • Puchaczów • Radlin • Radzionków • Ruda Śląska • Rybnik • Rydułtowy • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Sośnicowice • Suszec • Świerklany • Świętochłowice • Trzebinia • Tychy • Wałbrzych • Wodzisław Śląski • Wojkowice • Wyry • Zabrze • Zebrzydowice • Żory

 

Władze Aleksandrowa Łódzkiego uhonorowały Smolarków
Euzebiusz Smolarek i jego ojciec Włodzimierz zostali honorowymi obywatelami gminy Aleksandrów Łódzki. Okolicznościowe medale odebrali na specjalnej sesji rady miejskiej Aleksandrowa Łódzkiego.
"Sieć pozwoli PiS wygrać wybory"
"Ta partia w Polsce, która pierwsza wykorzysta możliwości sieci dla tworzenia wspólnot sieciowych, które mają z nią kontakt, wygra następne wybory. To sieć umożliwia PiS-owi  przebicie się przez wrogość większości środków masowego przekazu" - pisze w swoim blogu w Onet.pl Ludwik Dorn.
Międzynarodowa droga E-40 zablokowana
Międzynarodowa droga E-40 prowadząca do przejścia granicznego z Ukrainą w Korczowej (Podkarpackie) jest całkowicie zablokowana w miejscowości Łęki na trasie Pilzno-Tarnów po zderzeniu samochodu osobowego z ciężarówką.
"Tajemnicze" spotkanie w Belwederze
Kilkanaście minut przed godziną 19 rozpoczęło się w Belwederze spotkanie prezydenta Lecha Kaczyńskiego i premiera Donalda Tuska. Tusk wyszedł od prezydenta około godziny 22.20 ale nie zatrzymał się przy dziennikarzach oczekujących na niego przed Belwederem, gdzie odbywało się spotkanie.
Świecie: powstaje ośrodek dla czeczeńskich uchodźców
W miejscowości Grupa niedaleko Świecia (kujawsko-pomorskie) powstaje ośrodek dla czeczeńskich uchodzców.
Linki: Strona gwna