Z Wikipedii

	Powiększenie śledziony, gdzie indziej niesklasyfikowane
ICD-10	R16.1

Splenomegalia (ang. splenomegaly) – powiÄ™kszenie Å›ledziony, zwykle w przebiegu różnych chorób ukÅ‚adowych. Splenomegalia okreÅ›la powiÄ™kszenie masy narzÄ…du ponad 350 g. Splenomegalia prowadzi czÄ™sto do hipersplenizmu. Część przypadków powiÄ™kszenia Å›ledziony przebiega z równoczesnym powiÄ™kszeniem wÄ…troby (hepatomegaliÄ…); sytuacjÄ™ takÄ… okreÅ›la siÄ™ jako hepatosplenomegalia.

[edytuj] Etiologia

Przyczyny powiększenia śledziony są bardzo zróżnicowane, ale na ogół są to choroby układowe, a nie ograniczone do śledziony.

Przyczyny powiększenia śledziony ze względu na typ czynnika wywołującego dzieli się następująco:

1. Choroby zakaźne
   • malaria
   • schistosomatoza wÄ…trobowa (wtórnie)
   • lejszmanioza
   • echinokokoza wÄ…troby (wtórnie)
   • trypanosomoza
   • histoplazmoza
   • gruźlica
   • jersinioza
   • bruceloza
   • borelioza
   • ehrlichioza
   • leptospirozy
   • kiÅ‚a
   • dur powrotny
   • dur brzuszny
   • wÄ…glik
   • tularemia
   • AIDS
   • ornitoza
   • różyczka
   • wirusowe zapalenia wÄ…troby
   • mononukleoza zakaźna
   • cytomegalia
   • opryszczka noworodków
2. Niedokrwistości hemolityczne wrodzone i nabyte
3. Zespoły mieloproliferacyjne
   • Samoistne włóknienie szpiku
   • PrzewlekÅ‚a biaÅ‚aczka szpikowa
4. Choroby limfoproliferacyjne
   • BiaÅ‚aczka wÅ‚ochatokomórkowa
   • ChÅ‚oniak Å›ledzionowy
   • PrzewlekÅ‚a biaÅ‚aczka limfatyczna
5. Ostre białaczki
6. Choroby spichrzeniowe
   • Choroba Gauchera
   • Choroba Niemanna-Picka
   • Mukopolisacharydozy
   • Skrobiawica pierwotna i wtórna
7. Nadciśnienie wrotne
   • Marskość wÄ…troby
   • Zespół Budda-Chiariego
   • Patologie żyÅ‚y wrotnej (zakrzepica, zwężenie, jamistość, ucisk)
   • Patologie żyÅ‚y Å›ledzionowej (zakrzepica, ucisk, tÄ™tniak, ucisk)
8. Choroby autoimmunologiczne i układowe
   • Reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Felty'ego
   • ToczeÅ„ rumieniowaty ukÅ‚adowy
   • MaÅ‚opÅ‚ytkowość autoimmunologiczna
   • Reakcje polekowe
   • Sarkoidoza
9. Inne
   • BÄ…blowica Å›ledziony
   • Torbiel wrodzona
   • Torbiel pourazowa
   • Torbiel pozawaÅ‚owa Å›ledziony
   • RopieÅ„ Å›ledziony
   • Przerzuty nowotworowe do Å›ledziony
   • Nowotwory pierwotne Å›ledziony.

[edytuj] Objawy i przebieg

Można je podzielić ze względu na wielkość powiększenia śledziony, jakie wywołują: masywne, umiarkowane bądź niewielkie^[1]. Podział splenomegalii ze względu na stopień powiększenia śledziony:

1. Masywne powiększenie śledziony (powyżej 1000 g)
   • PrzewlekÅ‚e procesy mieloproliferacyjne (przewlekÅ‚a biaÅ‚aczka szpikowa, metaplazja szpikowa z mielofibrozÄ…)
   • PrzewlekÅ‚a biaÅ‚aczka limfatyczna
   • BiaÅ‚aczka wÅ‚ochatokomórkowa
   • ChÅ‚oniaki
   • Malaria
   • Choroba Gauchera
   • Pierwotne nowotwory Å›ledziony
   • Sarkoidoza
   • Czerwienica prawdziwa
2. Umiarkowane powiększenie śledziony (500-1000 g)
   • PrzewlekÅ‚y zastój krwi (nadciÅ›nienie wrotne, niedrożność żyÅ‚y Å›ledzionowej)
   • Ostre biaÅ‚aczki
   • Dziedziczna sferocytoza
   • Ostra talasemia
   • Niedokrwistość hemolityczna na tle autoimmunologicznym
   • Amyloidoza Å›ledziony
   • Choroba Niemanna-Picka
   • Histiocytoza z komórek Langerhansa
   • PrzewlekÅ‚e stany zapalne Å›ledziony
   • Choroby zakaźne (gruźlica, dur brzuszny)
   • Przerzuty raka lub miÄ™saka do Å›ledziony
   • Sarkoidoza
   • Wirusowe zapalenie wÄ…troby
3. Nieznaczne powiększenie śledziony (do 500 g)
   • Ostre zapalenie Å›ledziony
   • Mononukleoza zakaźna
   • Choroby przebiegajÄ…ce z wysokÄ… gorÄ…czkÄ…

[edytuj] Rozpoznanie

Powiększoną śledzionę diagnozuje się w badaniu przedmiotowym opukiwaniem i obmacywaniem. Klinicysta bada pacjenta leżącego na prawym boku lub na plecach i określa, czy śledziona jest ukryta pod lewym łukiem żebrowym, czy też przekracza tę granicę. Jeżeli jest wyczuwalna palpacyjnie poniżej łuku żebrowego, określa się jej wielkość, spoistość i bolesność. Badania obrazowe pozwalają określić dokładnie wielkość i kształt narządu oraz zróżnicować przyczyny macalnego guza w jamie brzusznej w przypadkach niepewnych. W takich przypadkach wykonuje się badanie USG, TK albo MRI.

[edytuj] Klasyfikacja splenomegalii wg WHO

• I° - Åšledziona ukryta pod lewym Å‚ukiem żebrowym, niemacalna
• II° - Åšledziona poniżej lewego Å‚uku żebrowego
• III° - Åšledziona siÄ™ga do wysokoÅ›ci pÄ™pka
• IV° - Åšledziona wyczuwalna w poÅ‚owie odlegÅ‚oÅ›ci miÄ™dzy pÄ™pkiem a doÅ‚em biodrowym lewym
• V° - NarzÄ…d wypeÅ‚nia lewy dół biodrowy

[edytuj] Różnicowanie guza w lewym nadbrzuszu

1. Splenomegalia
2. Powiększenie lewej nerki
3. Guz jelita grubego
4. Guz trzustki, torbiel ogona trzustki
5. Powiększenie lewego płata wątroby.

[edytuj] Bibliografia

• Choroby wewnÄ™trzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom II. Andrzej Szczeklik (red.). Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, ss. 1402-1403. ISBN 83-7430-031-0. 
• V. Kumar, R. Cotrani, S. Robbins Patologia Robbinsa Urban&Partner 2005 ISBN 978-83-89581-92-1
• Gerd Herold i współautorzy Medycyna wewnÄ™trzna. Repetytorium dla studentów i lekarzy wyd. IV PZWL 2005 ISBN 83-200-3380-2
• Grover SA, Barkun AN, Sackett DL. The rational clinical examination. Does this patient have splenomegaly?. JAMA. 270, 18, 2218-21. 1993. PMID 8411607.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• ArtykuÅ‚ w eMedicine (en)

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne