Split (miasto)
Z Wikipedii
Współrzędne: 43°30'50" N 16°27'21" E
| Split | |||
|
|||
| Państwo |  Chorwacja |
||
| okręg | Splitsko-dalmatinska županjia | ||
| burmistrz | Ivan Kuret | ||
| Położenie | 43° 30' 50 '' N 16° 27' 21 '' E |
||
| Ludność (2005) • liczba ludności |
205 694 |
||
| Nr kierunkowy | +385(0)21 | ||
| Kod pocztowy | 21000 | ||
| Tablice rejestracyjne | ST | ||
| Podział miasta | 11 dzielnic | ||
| Miasta partnerskie |  Ankona, Włochy Antofagasta, Chile Bet Schemsch, Izrael Cockburn, Australia Dover, Anglia Gladsaxe, Dania Los Angeles, USA Mostar, Bośnia i Hercegowina Odessa, Ukraina Ostrawa, Czechy Pescara, Włochy Sztip, Macedonia Trondheim, Norwegia Velenje, Słowenia Charlottenburg-Wilmersdorf, Niemcy |
||
|
Położenie na mapie kraju
  Split
|
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Split to miasto i duży port w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim na niewielkim półwyspie. Główne miasto okręgu (Županiji) splitsko - dalmatinskiego.
Liczba mieszkańców: 210,4 tys.; drugie co do wielkości miasto Chorwacji po Zagrzebiu oraz największe i najważniejsze miasto krainy historycznej Dalmacji.
Spis treści |
[edytuj] Gospodarka
Split jest ważnym miastem przemysłowym Dalmacji.
- przemysł stoczniowy
- przemysł chemiczny
- przemysł cementowy, drzewny
- przemysł spożywczy (rybny, piwowarski, winiarski)
- port handlowy, rybacki i pasażerski
- przemysł turystyczny
- ośrodek komunikacyjny
- port lotniczy
- dworzec kolejowy
- terminal promowy obsługujący rejsy między innymi do Rijeki, Dubrownika, na pobliskie wyspy (Brač, Hvar, Vis, Čiovo, Korčula, Lastovo), do Ankony, Pescary, Wenecji we Włoszech,
- węzeł komunikacji drogowej - Autostrada A1 (Chorwacja) Zagrzeb - Split, trasa europejska E65 w ciągu Magistrali Adriatyckiej
- Instytut Oceanografii i Rybołówstwa
[edytuj] Historia
- starożytna grecka osada Aspalathos koło Salona (obecnie Solin, przedmieście Splitu)
- rzymskie Spalatum od łac. palatium
- w latach 295-305 n.e. cesarz Dioklecjan buduje swoją rezydencję
- od 395 w Bizancjum
- od VI wieku siedziba arcybiskupstwa
- w 1. połowie VII wieku Salona zburzona przez Słowian i Awarów, a nowe miasto powstało wokół pałacu
- w VIII wieku znaczny port handlowy
- 1069 pod władzą Chorwacji
- od 1105 przejęty przez Węgry
- 1420-1797 należy do Wenecji
- później pod władzą Austro-Węgier
- 1806-1813 wojny napoleońskie
- znów pod władzą Austro-Węgier
- od 1918 należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
- 1929 w Jugosławii
- 1941-1943 pod okupacja włoską
- od 1991 w niepodległej Chorwacji
[edytuj] Zabytki
- pałac cesarza Dioklecjana (III-IV wiek) założony na planie rzymskiego obozu wojskowego (ok. 150 na 190 m) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO
- brama pałacowa Porta Aurea
- oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę katedra Św. Duji z dzwonnicą z XIII-XVII wieku
- świątynia Jupitera - od VIII wieku baptysterium
- perystyl - obecnie teatr
- westybul
- kościół św. Franciszka - przebudowany kościół gotycki z XV wieku. Wewnątrz znajdują się nagrobki znakomitych mieszkańców miasta , m.in archidiakona Tomasza (pierwszego dalmatyńskiego historyka), pisarza Marka Marulicia i kompozytora Ivana Lukačica.
- pozostałości akweduktu
- zabytkowe kościoły poza murami z IX-XV wieku
[edytuj] Muzea
- Muzea archeologiczne
- skarbiec katedry
- Muzeum etnograficzne
- Muzeum Historii Morskiej
- Muzeum Przyrodnicze
[edytuj] Ciekawostki
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Grad Split - oficjalna strona internetowa miasta
- Split.iNFO - Strona internetowa o walorach turystycznych Splitu
- Strona internetowa o mieście Split
Historyczne centrum Dubrownika • Historyczne centrum Splitu z Pałacem Dioklecjana • Park Narodowy Jezior Plitwickich • Bazylika Eufrazjana w Poreču • Zabytkowe miasto Trogir • Katedra św. Jakuba w Šibeniku • Krajobraz kulturowy wyspy Hvar
| Irlandczycy jeszcze bardziej na NIE |
 Prawie 3/4 Irlandczyków sprzeciwia się zorganizowaniu nowego referendum w sprawie Traktatu z Lizbony - tak wynika z sondażu, którego rezultaty mają się ukazać w niedzielę.
|
| Polak nadal w rękach nigeryjskich porywaczy |
 Grupa ośmiu robotników, porwanych w sobotni poranek przez nigeryjskich piratów, została wieczorem uwolniona. 8 innych osób nadal jest przetrzymywanych. W tej grupie jest jeden Polak.
|
| W Nowej Zelandii też wielka woda |
 Potężne opady wywołujące powodzie i porywisty wiatr wyrywający drzewa - to nie tylko polski problem. Z żywiołami walczy również oddalona o tysiące kilometrów Nowa Zelandia.
|
| Nagi Polak na szczycie islandzkiej góry |
 Na Islandii odnaleziono zaginionego w czwartek Polaka. Mężczyznę znaleziono w sobotę na szczycie góry Ejsa, niestety - był martwy. Najdziwniejsze jest to, że był kompletnie nagi.
|
| Pogróżki wobec prezydenta Serbii |
 Prezydent Serbii Boris Tadić otrzymuje liczne maile z pogróżkami, a nawet groxbami śmierci. Serbscy ultranacjonaliści grożą mu śmiercią za "zdradę", jaką było według nich aresztowanie oskarżonego o zbrodnie wojenne Radovana Karadżicia.
|