Z Wikipedii

Sporysz dzielnica Żywca
Kościół Chrystusa Króla w Żywcu-Sporyszu
Status	dzielnica
Założono	XIV wiek
W granicach miasta	od 1950 r.
Strefa numeracyjna	33
Kod pocztowy	34-330
Tablice rejestracyjne	SZY
Położenie na planie Żywca
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Sporysz - dzielnica Żywca o charakterze mieszkalno-przemysłowym, położona w jego południowo-wschodniej części.

[edytuj] Położenie

Stacja kolejowa Żywiec-Sporysz

Sporysz położony jest w sąsiedztwie Kocurowa-Koleb, Śródmieścia i Zabłocia, nad rzeką Koszarawa.

Granice dzielnicy wyznaczajÄ…:

• od północy - rzeka Koszarawa oraz ul. Klonowa
• od wschodu - ul. Folwark oraz Rezerwat Grapa
• od poÅ‚udnia - granica miasta z miejscowoÅ›ciami Trzebinia i Wieprz
• od zachodu - rzeka SoÅ‚a

[edytuj] Historia

Wieś Sporysz, typowo rolnicza, powstała w XIV wieku. Jej charakter zmienił się w XIX wieku wraz z rozwojem przemysłu. Na terenie wsi powstały kuźnie, walcownia i cynkownia blachy, która została przekształcona w 1900 roku w Żywiecką Fabrykę Śrub.

Duża część Sporysza należała do rodziny Sapińskich. Teren, na którym stoi dziś Fabryka Śrub został kupiony od Antoniego Sapińskiego ok. 1832 r.

Sporysz był ulubionym miejscem na niedzielne i świąteczne wypady za miasto dla mieszkańców Żywca, polecano wycieczki po zakładach przemysłowych oraz wyjścia na Grojec.

Wieś była siedzibą gminy od 1867 (do 1933 roku jednowioskowej). W 1934 roku do gminy Sporysz należały wsie: Czernichów, Isep, Moszczanica, Międzybrodzie Żywieckie, Oczków, Pewel Mała, Przyłęków, Sporysz, Świnna, Trzebinia i Zadziele.

18 stycznia 1950 roku Sporysz razem z Ispem, Zabłociem, Pawlusiem i Kocurowem został przyłączony do Żywca.

Według "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" Sporysz dzielił się na:

• Isep - obszar poÅ‚ożony w rejonie ujÅ›cia Koszarawy do SoÅ‚y. W jego granicach znajdowaÅ‚a siÄ™ duża część Parku Arcyksiążęcego, a także poÅ‚udniowa część dzisiejszej dzielnicy ÅšródmieÅ›cie (Osiedle 700-lecia, Osiedle Parkowe, Osiedle Pod GrapÄ…). Obecnie Ispem nazywany jest rejon ulic: Habdasówka, Isep, Nad KoszarawÄ… i Pola Lisickich.
• Obszar - część poÅ‚ożona na północ od rzeki Koszarawy, w okolicy Huty Fryderyka i stacji kolejowej. ZostaÅ‚ zaÅ‚ożony przez Krzysztofa Komorowskiego w 1568 roku.
• NowowieÅ› - rejon obecnej ulicy Sporyskiej, znajdujÄ…cy siÄ™ u podnóży wzgórza Grojec.

[edytuj] Sporysz dziÅ›

Współczesny Sporysz jest dzielnicą o charakterze mieszkalno-przemysłowym. Zakłady przemysłowe skupiają się przy ulicy Grunwaldzkiej.

Przy ul. Grunwaldzkiej znajduje się Żywiecka Fabryka Śrub "Śrubena Unia", wywodząca się z powstałej 24 lipca 1837 Huty Fryderyka. Od 1911 r. produkuje śruby, wkręty, nakrętki i nity . Po zakończeniu II wojny światowej fabryka była systematycznie powiększana i modernizowana, a w roku 1994 stała się spółka akcyjną.

Między ul. Kopernika a rzeką Koszarawą rozciągają się osiedla domów jednorodzinnych (Osiedle Kopernika, Osiedle Reymonta).

W Sporyszu znajduje się oddział Miejskiego Centrum Kultury - Klub "Śrubka", funkcjonujący od 1947 roku, a także klub środowiskowy "Globik".

[edytuj] Szkolnictwo

Szkoła Podstawowa nr 3

Beskidzka Wyższa Szkoła Umiejętności

Szkoły podstawowe:

• SzkoÅ‚a Podstawowa nr 3 im. Adama Mickiewicza

Gimnazja:

• Gimnazjum nr 3 im. Cypriana Kamila Norwida

Szkoły średnie:

• II Liceum OgólnoksztaÅ‚cÄ…ce im. Jana Komorowskiego
• Zespół Szkół Samochodowych

Szkoły wyższe:

• Beskidzka Wyższa SzkoÅ‚a UmiejÄ™tnoÅ›ci

[edytuj] Osiedla

• Osiedle Kopernika
• Osiedle Reymonta

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Główne ciągi komunikacyjne

• ul. Grunwaldzka - od Osiedla Pod GrapÄ… do Ul. Kopernika
• ul. Kopernika - od Osiedla Parkowego w kierunku Korbielowa, część drogi wojewódzkiej 946
• ul. Sporyska - od ul. Kopernika w kierunku wzgórza Grojec

[edytuj] Linie kolejowe

Przez Sporysz przebiega linia kolejowa 97 Skawina - Żywiec ze stacją kolejową Żywiec-Sporysz przy ul. Grunwaldzkiej.

[edytuj] Komunikacja miejska

Do dzielnicy można dojechać następującymi liniami komunikacji miejskiej:.

• ul. Grunwaldzka - 1, 5, 6, 9, 12, 15
• ul. Kopernika - 2, 3, 8, 13
• ul. Sporyska - 3
• ul. Isep - 2, 3

p â€¢ d â€¢ e

Dzielnice Żywca

Śródmieście • Zabłocie • Sporysz • Kocurów-Koleby • Podlesie • Moszczanica • Oczków • Rędzina