Z Wikipedii

Spycharka Dz-42 na ciągniku DT-75, prod. ZSRR

Spycharka – potocznie nazywana spychaczem – jest jedną z najbardziej powszechnych maszyn do robót ziemnych, służącą do odspajania gruntu od podłoża lemieszem (odspojony grunt nazywamy urobkiem) i przesuwania urobku bezpośrednio po podłożu na nieduże odległości. Stosowana przy wykonywaniu wykopów, hałd, nasypów, profilowaniu i niwelowaniu podłoży, plantowaniu terenu i skrawaniu gruntu warstwami itd. Powstała w USA w 1923. Nazwisko wynalazcy pozostało nieznane. Ciężka spycharka gąsienicowa (spychacz) o bardzo dużym lemieszu, silniku o dużej mocy i dużej sile przesuwania (mogąca bez trudności np. zburzyć dom czy holować ciężki czołg) nazywa się potocznie buldożerem.

Spycharka składa się z:

• osprzętu spycharkowego
  • układu zawieszenia ze sterowaniem (układ hydrauliczny lub mechaniczny)
  • lemiesza spycharkowego
• ciągnika

[edytuj] Podział spycharek

[edytuj] Podział spycharek ze względu na zastosowany ciągnik:

• gąsienicowe
• kołowe
  • z ramą sztywną
  • przegubową

[edytuj] Rodzaje spycharek ze względu na lemiesz:

CAT D9L

• czołowe (lemiesz ustawiony prostopadle do kierunku ruchu)
  • bocznie przechylne (lemiesz nastawialny w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku jazdy)
  • segmentowe (na końcach lemiesza montowane dodatkowe ściany boczne)
  • czołowe skośne (lemiesz nastawialny w płaszczyźnie poziomej)
  • specjalne (z koszem zasypowym, karczowniki, z dodatkowymi układami regulacji, ze ślimakiem wzdłużnym, układem wibracyjnym lub impulsowym)
• skośne (lemiesz ustawiony bokiem do kieruku jazdy, umożliwia boczne przemieszczanie urobku)
• uniwersalne (możliwość ustawienie lemiesza w pozycjach skośnej, czołowej i przechylonej)

[edytuj] Podział spycharek ze względu na sposób sterowania lemieszem

• hydrauliczne
• mechaniczne

[edytuj] Podstawowe parametry spycharek

• Siła naporu
• Długość lemiesza (B)
• wysokość lemiesza (H)
• kąt skrawania (α)
• kąt skosu lemiesza (β)
• kąt przechylenia lemiesza (γ)
• głębokość opuszczania lemiesza (g)
• masa robocza spycharki - masa spycharki wraz z osprzętem, narzędziami, paliwem, smarami i operatorem (7,5 kN), bez obciążników

[edytuj] Praca spycharek

W pracy spycharek rozróżnia się 3 fazy:

• faza odspajania gruntu (nóż lemiesza poniżej płaszczyzny jazdy)
  • sposobem płaskim – lemiesz przez całą drogę odspajania opuszczony jest na tę samą głębokość
  • sposobem schodkowym – lemiesz na drodze odspajania dwu- lub trzykrotnie zmienia głębokość (na mniejszą)
• faza przesuwania urobku (nóż lemiesza w poziomie płaszczyzny jazdy)
  • przesuwanie czołowe ^[1]
  • płaskie – płaszczyzna przesuwania w płaszczyźnie terenu
  • korytowe – płaszczyzna przesuwanie poniżej płaszczyzny terenu (wydajność większa nawet o 100%)
  • przesuwanie boczne
• faza rozładunku (nóż lemiesza powyżej płaszczyzny jazdy)

1. ↑ straty przesypu: część urobku jest tracona z powodu przesypywania się z boków lemiesza, straty te zależą głównie od rodzaju podłoża i są proporcjonalne do odległości, na jaką transportowany jest urobek. Współczynnik strat przesypu określamy wzorem:
   

Sposoby zmniejszania strat bocznych:

• przesuwanie korytowe
• metoda zwałów pośrednich – drogę przesuwu dzieli się na 25-30 m odcinki
• zmiana toru przesuwu tak, żeby podczas kolejnego cyklu zgarniać materiał stracony w poprzednim
• stosowanie dwóch spycharek jadących w bliskiej odległości

[edytuj] Wydajność spycharki

Wydajność zależna jest od technologii pracy, wymiarów lemiesza, mocy ciągnika, rodzaju gruntu i pochylenia terenu. Czynnikiem decydującym jest cykl pracy.

[edytuj] Cykl pracy spycharki

Cykl pracy spycharki składa się z czynności stałych i zmiennych, czas jego trwania jest równy: T_c = T_st + T_zm

• Czynności stałe [min]
  • zmiany biegów (t₁ - przeciętnie 5s)
  • zmiany kierunku jazdy (t₂ - przeciętnie 10s)
  • podnoszenie i opuszczanie lemiesza (t₃ - przeciętnie 4-5s)
• Czynności zmienne
  • odspajanie gruntu i nagarnianie urobku
  • przemieszczanie urobku
  • jazda powrotna

Ogólny wzór czasu trwania czynności zmiennych:

gdzie:

l_n - długość odcinka na którym grunt jest odspajany [m]

l - droga jazdy w jednym kierunku

v_j – prędkość jazdy w fazie odspajania [km/h]

v₁ – prędkość przy przemiszczaniu urobku

v₂ - prędkość podczas powrotu

[edytuj] Efektywny czas pracy

Współczynnik efektywnego wykorzystania czasu pracy jest stosunkiem przepracowanych przeciętnie minut w ciągu godziny (T_n) do czasu rzeczywistego: k_c = T_n/60 W normalnych warunkach przyjmuje się do kalkulacji k_c = 0,80

[edytuj] dodatkowy osprzęt

   

Zobacz galerię multimediów na Wikimedia Commons:
Spycharka

Niekiedy spycharki wyposaża się w dodatkowy osprzęt:

• ładowarkowy (spycharko-ładowarki)
• zrywarkowy (spycharko-zrywarki)

Spycharki mogą być również wykorzystane do nietypowych prac takich jak:

• odśnieżanie (najczęściej spycharki ciągnikowe kołowe) - często się stosuje pojazdy samochodowe wyposażone w osprzęt spycharkowy
• karczowanie drzew
• jako popychacze zgarniarek
• prace podwodne

Wiele innych maszyn korzysta z osprzętu spycharkowego jako układów uzupełniających:

• walce i kompaktory
• koparki łyżkowe
• równiarki
• pojazdy samochodowe
• wyciągarki

Wydajność spycharki określamy w m³/h, jest ona zależna od wymiarów lemiesza, rodzaju gruntu, oraz siły naporu spycharki.