Z Wikipedii

Współrzędne: 53°55'23" N 19°09'59" E53.9230556 19.1663889 (Stary Targ)

Stary Targ
Województwo	pomorskie
Powiat	sztumski
Gmina	Stary Targ
Położenie	53° 55' 23'' N 19° 09' 59'' E
Ludność (2006)  • liczba ludności	1000 (sołectwo 1162)
Strefa numeracyjna (do 2005)	55
Kod pocztowy	82-410
Tablice rejestracyjne	GSZ
Położenie na mapie Polski Stary Targ

Stary Targ – duża wieś w Polsce położona na Powiślu w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ przy drodze wojewódzkiej nr . Wieś jest siedzibą sołectwa Stary Targ w którego skład wchodzą również miejscowości Stary Dwór i Waplewo-Osiedle.

Miejscowość jest siedzibą gminy Stary Targ.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

We wsi znajduje się kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza (proboszczem parafii obejmującej również kościoły w Nowym Targu i Tropach Sztumskich jest od 2001 ks. Tadeusz Szamatowicz), a także Zespół Szkół (szkoła podstawowa im. Franciszka Jujki oraz gimnazjum; dyrektor – Dorota Pawłowska), gminny ośrodek kultury, zakład opieki zdrowotnej, cmentarz, apteka, urząd pocztowy, bank, biblioteka publiczna, stadion oraz kilka sklepów. Przez wieś przepływa Kanał Juranda.

[edytuj] Historia

W 1323 wieś została nazwana Aldemork, gdyż była prawdopodobnie osadą targową. Obszar ten zasiedlali wówczas zachodniobałtyjscy Prusowie. Pruski biskup misyjny Chrystian założył tu parafię w latach 1215-1216. Prawdopodobnie w XIII w. osada została zniszczona, a następnie ponownie zasiedlona na prawie chełmińskim w latach 1271-1276. Znalazła się wówczas w komturii dzierzgońskiej (w granicach państwa krzyżackiego).

W 1325 został zbudowany gotycki kościół parafialny pw. św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza.

W 1410 po raz pierwszy użyta została polska nazwa Stary Targ (została wymieniona w kronice Jana Długosza).

26 października 1629 we wsi król Polski Zygmunt III Waza oraz król Szwecji Gustaw II Adolf podpisali rozejm w Altmarku (używano wówczas niemieckiej nazwy Altmark), kończący wojnę pomiędzy tymi krajami. W latach 1655-1660 podczas II wojny północnej żołnierze króla szwedzkiego Karola X Gustawa ograbili i zniszczyli wieś oraz kościół, który wkrótce odbudowano.

Od 1772 Stary Targ znajdował się w ramach Królestwa Pruskiego.

W 1807 podczas wojny napoleońskiej w wyniku wielkiego pożaru wsi została zniszczona górna, drewniana część kościoła. W 1821 została ona naprawiona, a w 1869 wzniesiona nowa – drewniana. 11 maja 1905 rozpoczęto budowę kościoła na nowo. 6 sierpnia 1906 odbyła się jego konsekracja. W tej formie świątynia istnieje do dnia dzisiejszego.

Od 1887 we wsi istniała poczta ze stacją telefoniczną, bank i dwuklasowa szkoła katolicka, a główna ulica była brukowana. Na początku XX wieku wieś zamieszkiwali głównie katolicy (wg wyznania) i Polacy (wg narodowości), w plebiscycie w lipcu 1920 większość mieszkańców głosowała za Polską.

W latach 1929-1930 zbudowano kościół ewangelicki, który istniał do 1945.

W 1929 otwarto polską szkołę, w której pierwszym nauczycielem był Antoni Sarnowski, a następnie Franciszek Jujka (obecnie patron szkoły podstawowej, ojciec urodzonego w Starym Targu dziennikarza i satyryka Zbigniewa Jujki). W okresie międzywojennym istniały tu dwie szkoły, a także trzy cmentarze: katolicki, ewangelicki i żydowski. Znajdowało się tu również m.in. kilka sklepów kolonialnych, 2 zajazdy, stacja benzynowa, dom kultury, dom opieki społecznej, dwa młyny, wiatrak i młyn o napędzie elektrycznym, 3 kuźnie, 2 piekarnie i 2 domy podcieniowe.

[edytuj] Sport

W Starym Targu istnieje klub piłkarski GKS Powiśle Stary Targ, występujący w II grupie gdańskiej klasy okręgowej. Jego prezesem jest Zdzisław Barański.

[edytuj] Zobacz też

Parafia św. Szymona i św. Judy Tadeusza w Starym Targu

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Strona internetowa o wsi: http://www.starytarg.enetia.pl
• Strona internetowa klubu Powiśle Stary Targ: http://gkspowislestarytarg.republika.pl/