Z Wikipedii

Statystyka - nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska masowe.

Duża część dziedzin wiedzy zajmuje się obserwacją otaczającego nas świata lub też posługuje się eksperymentem dla potwierdzenia swoich teorii. Takie badanie przebiega zazwyczaj według schematu: zebranie dużej ilości danych, ich analiza i interpretacja. Badaczowi potrzebny jest wtedy zestaw narzędzi - sprawdzonych metod, które umożliwią mu operowanie na dużych zbiorach danych. Tworzeniem i rozwijaniem takich użytecznych narzędzi zajmuje się właśnie statystyka.

Spis treści 1 Początki statystyki 2 Dlaczego w statystyce mamy do czynienia z losowością 3 Metody statystyczne 4 Błędy statystyczne 5 Statystyka stosowana 6 Bibliografia 7 Zobacz też 8 Linki zewnętrzne

[edytuj] PoczÄ…tki statystyki

Swoje początki statystyka wywodzi z tradycji dokonywania spisów powszechnych, czyli zbierania informacji na temat ludności. Ślady pierwszego spisu można znaleźć w Księdze Liczb, kiedy to Mojżesz wyprowadzał lud Izraela z Egiptu. Spisy powszechne były stosunkowo systematycznie przeprowadzane na terenie starożytnego Rzymu. Z pewnością posiadanie informacji na temat stanu ludności ułatwiało rozpoznawanie trendów i odpowiednie planowanie. Do ok. połowy XIX wieku termin statystyka oznaczał podany w tabelarycznej formie zbiór danych na temat stanu państwa. Można przypuszczać, że w pewnym momencie posiadanie podstawowych danych stało się niewystarczające, szczególnie przy coraz szybciej rozwijającej się gospodarce światowej. Konieczne stało się nie tylko ulepszanie metod pozyskiwania danych, ale również ich opisu i analizy. Zbiegło się to w czasie z szybkim rozwojem metod matematycznych, szczególnie teorii prawdopodobieństwa.

[edytuj] Dlaczego w statystyce mamy do czynienia z losowością

Już pierwszy rzut oka na podstawowe metody statystyczne pozwala nam zorientować się, że nieodłącznym ich atrybutem jest losowość. Przede wszystkim wynika to z losowej natury badanych wielkości. Na przykład wzrost człowieka jest uwarunkowany ogromną ilością czynników, takich jak genetyka, dieta, środowisko, przy czym niektóre z nich również mają losową naturę. Zgodnie z zasadami mechaniki kwantowej na pewnym poziomie obserwacji wszystkie zjawiska mają charakter losowy.

Ważniejszy jest jednak fakt, że czasami nie mamy możliwości lub środków do tego, aby przebadać całą populację. Badanie wzrostu wszystkich ludzi tylko po to, aby wyznaczyć średni wzrost ludzi w Polsce z ekonomicznego punktu widzenia nie ma sensu (patrz Badanie statystyczne), lepiej byłoby przebadać losowo wybraną grupę osób, zakładając, że reszta populacji nie wyróżnia się szczególnie wysokim lub niskim wzrostem. W tym wypadku, oszczędzając na samym badaniu, świadomie skazujemy się na niepewność.

Jak widać, losowość zjawisk jest niejako wpisana w definicję metod statystycznych. Dlatego właśnie statystykę łączy bardzo ścisły związek z teorią prawdopodobieństwa, działem matematyki dzięki któremu jesteśmy w stanie poradzić sobie z niepewnością.

[edytuj] Metody statystyczne

Celem analizy statystycznej jest pozyskanie jak największej wiedzy z tego, co jesteśmy w stanie zaobserwować. Dlatego powinniśmy:

1. Zaplanować badanie
2. Podsumować zbiór danych z obserwacji, podkreślając tendencje, ale rezygnując ze szczegółów
3. Uzgodnić, jaką wiedzę o badanym zjawisku dostarczają nam dane

Poszczególne punkty odpowiadają działom statystyki:

1. Metoda reprezentacyjna
2. Statystyka opisowa
3. Wnioskowanie statystyczne

Istnieje również wiele metod służących analizie danych statystycznych:

• analiza wariancji
• analiza korelacji
• analiza regresji
• analiza czynnikowa
• analiza dyskryminacyjna
• analiza szeregów czasowych
• analiza kanoniczna

[edytuj] Błędy statystyczne

Z metodami statystycznymi nieodłącznie związane są błędy. Ich występowanie uzależnione jest między innymi od:

• wahaÅ„ przypadkowych

[edytuj] Statystyka stosowana

Statystyka jest stosowana w wielu dziedzinach wiedzy, w niektórych z nich tak intensywnie, że doczekała się własnej terminologii i wyspecjalizowanych metod. Z czasem wytworzyły się dziedziny z pogranicza statystyki i innych nauk. Należą do nich:

• Biometria
• Demografia
• Ekonometria
• Fizyka statystyczna
• Termodynamika statystyczna
• Psychologia statystyczna
• Socjologia statystyczna
• Statystyka gospodarcza

[edytuj] Bibliografia

• MieczysÅ‚aw Sobczyk, Statystyka. Podstawy teoretyczne, przykÅ‚ady, zadania, Wyd. UMCS, ISBN 83-227-1153-0.

[edytuj] Zobacz też

• przeglÄ…d zagadnieÅ„ z zakresu statystyki
• statystycy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Rachunek prawdopodobieÅ„stwa i statystyka (materiaÅ‚y dydaktyczne MIMUW na studia informatyczne I stopnia)

Pogłoski o upadłości banku wywołały panikę

Rozpowszechniane w internecie pogłoski o rychłej upadłości jednego z największych bułgarskich banków komercyjnych FIB (First Investment Bank) spowodowały panikę wśród jego klientów, którzy ustawili się w długich kolejkach, by wycofać pieniądze.

Obniżyli cenę za przejazd A1 i nieźle na tym wyszli

Od kiedy minister infrastruktury zmniejszył opłaty za przejazd 25-kilometrowym odcinkiem A1, kierowcy dużo chętniej z niej korzystają. Ruch jest tylko nieznacznie mniejszy niż wtedy, gdy przejazd był bezpłatny - czytamy w trójmiejskim dodatku do "Gazety Wyborczej".

Fiskus ostrzega przed oszustami

Przed próbą wyłudzenia poufnych danych przez telefon ostrzegają szczecińskie urzędy skarbowe. Do urzędów zgłaszają się podatnicy, którzy otrzymali telefoniczne wezwanie, a nawet groźby surowej kary za rzekome niezłożenie zeznania.

Cena benzyny wkrótce znacznie powyżej 5 zł za litr?

Baryłka ropy naftowej według banków Goldman Sachs i UBS może kosztować niedługo 150 dolarów, a litr benzyny w Polsce ponad 5 zł - donosi "Rzeczpospolita" w sobotnim wydaniu.

Czy Wrocław wygra wyścig o prestiżowy instytut?

Wrocław ma poważne szanse na siedzibę Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), a polski rząd powinien lobbować na jego rzecz - uważa ekspert Uniwersytetu Warszawskiego Jarosław Pietras.

Linki: Strona g³ówna