Z Wikipedii

Stefan IV Dušan

Stefan Uroš IV Dušan (serbski: Цар Стефан Душан Силни) (ok 1308 – 20 grudnia 1355), król Serbii w okresie 8 września 1331 – 1346. Od roku 1346 roku był pierwszym i jedynym carem Serbii.

Wywodził się z dynastii Nemaniciów, panującej w Serbii i założonej przez wielkiego żupana Stefana Nemanję (1166 – 1196). Od koronacji w roku 1217 Stefana, syna Nemanji, na króla Serbii, Nemanicie nosili tytuł królewski. Najmłodszy syn odnowiciela państwa serbskiego, św. Sava, arcybiskup i twórca autokefalii Kościoła serbskiego, stał się po kanonizacji patronem dynastii i państwa.

W Wielkanoc 16 kwietnia 1346 r., osiągnąwszy hegemonię na Bałkanach, król Stefan Dušan został ukoronowany w swej stolicy Skopje na cara Serbów i Romejów (Greków) przez arcybiskupa Joanikije. Tym samym Serbia awansowała na dwadzieścia pięć lat do rangi carstwa.

Dušan zasłynął jako autor kompilacji prawnej zwanej Zakonikiem (znanej też jako Statuty cara Stefana Duszana), promulgowanej w 1349 r. i uzupełnianej w ostatnich latach panowania. Niebywałym rysem myśli politycznej Duszana jest postawienie prawa ponad władzą cara, znacznie wyprzedzające ducha epoki. W razie złamania przepisów kodeksu poddani byli upoważnieni do wypowiedzenia posłuszeństwa swemu monarsze.

Jego panowanie było okresem apogeum potęgi średniowiecznej Serbii. Serbia za jego panowania, ze stolicą w Skopje, zyskała miano Wielkiej Serbii. W wyniku wojny z Bułgarami i Bizancjum opanował Macedonię, Albanię, Epir i Tesalię oraz utworzył odrębny patriarchat serbski. Popierał rozwój handlu oraz górnictwa.

Utworzone przez niego potężne państwo serbskie rozpadło się na szereg księstw po śmierci jego syna, Stefana Urosza V, słabego monarchy, w 1371 roku. Ułatwiło to penetrację Półwyspu Bałkańskiego przez Turków Osmańskich.

Poprzednik Stefan Urosz III Deczański

Król Serbii 1331-1346

Następca Stefan Urosz V Nemanja

Poprzednik brak

Car Serbii 1346-1355

Następca brak

p • d • e

Władcy Serbii, Królestwa SHS i Jugosławii

Dynastia Nemaniciów - Stefan I Nemanja • Stefan Święty Pierwszy Koronowany Nemanja • Stefan Radosław Nemanja • Stefan Władysław Nemanja • Stefan Urosz I Nemanja • Stefan Dragutin Nemanja • Stefan Urosz II Milutin Nemanja • Stefan Urosz III Deczański Nemanja • Stefan IV Duszan • Stefan Urosz V Nemanja • Vukašin Mrnjavčević
Dynastia Hrebeljanowiciów - Łazarz Hrebeljanowić • Stefan Lazarewić
Dynastia Brankowiciów - Jerzy Brankowić • Łazarz Brankowić • Stefan Ślepy Brankowić • Stefan Tomaszewić
Od 1459 Serbia należała do Imperium Osmańskiego, czyli Turcji
Dynastia Obrenowiciów i Karadziordziewiciów - Miłosz Obrenowić • Milan Obrenowić • Michał Obrenowić • Aleksander Karadziordziewić • Miłosz Obrenowić • Michał Obrenowić • Milan I Obrenowić • Aleksander Obrenowić • Piotr I Karadziordziewić • Aleksander I Karadziordziewić • Piotr II Karadziordziewić

---

W 1945 roku proklamowano Socjalistyczną Federalną Republikę Jugosławii, a jej przewodniczącym został Ivan Ribar

 

Bibliografia:

John Van Antwerp Fine, The Late Medieval Balkans. A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Turkish Conquest, University of Michigan, Ann Arbor 1987, 683 s., ISBN 0-472-08260-4.