Stolica Polski - Google

Stolica Polski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
 Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości.
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Stolica Polski - główna siedziba administracyjna Polski, obecnie Warszawa. Formalną funkcję administracyjnej stolicy kraju pełni Warszawa od 22 lipca 1952 r., tj. od uchwalenia Konstytucji PRL (wcześniejsze Konstytucje nie posiadały zapisu o stolicy).

Spis treści

[edytuj] Średniowiecze

Początkowo, według najnowszych badań, rolę ośrodka władzy pełnił prawdopodobnie Giecz. W połowie X wieku dominującą rolę w państwie Piastów zaczęły odgrywać Gniezno i Poznań (możliwe, że grody te pełniły wcześniej funkcje stołeczne plemion podbitych przez Piastów). Za rządów Kazimierza Odnowiciela w związku ze zniszczeniem Poznania w 1038 przez najazd księcia czeskiego Brzetysława I stolicę przeniesiono do Krakowa z zamiarem przywrócenia jej do Poznania po jego odbudowaniu. Za panowania Władysława Hermana i Bolesława III Krzywoustego funkcję stolicy pełnił Płock, jednak późniejsi władcy wrócili do Krakowa. W krótkim okresie, podczas panowania Przemysła II (1295 - 1296) stolicę stanowił ponownie Poznań.

Trzeba jednak pamiętać, że w średniowieczu termin "stolica Polski" ma ograniczone i inne od współczesnego znaczenie. Suwereni (np. Mieszko) nie mieli stałych siedzib, skąd sprawowaliby władzę. Byli w ciągłej podróży i wszelkie sprawy wagi państwowej czy lokalnej były rozpatrywane w miejscu w którym akurat przebywali. Np. w 1257 roku Bolesław Wstydliwy wydał akt lokacyjny Krakowa na wiecu nieopodal wsi Kopernia (koło Pińczowa). Dopiero w późnym średniowieczu, wobec stale zwiększającej się roli i zakresu władzy centralnej, w stolicy na stale rezydowali urzędnicy "centralni" np. kanclerz (zobacz też Ministrowie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów).

[edytuj] Czasy nowożytne

Zygmunt III Waza rozpoczął w 1596 r. proces wyjazdu dworu królewskiego do Warszawy, jako że była ona bliższa interesującym go sprawom szwedzkim, a również dlatego, iż w 1595 r. miał miejsce pożar na Wawelu zaprószony podczas eksperymentu alchemicznego w obecności króla. Proces przenoszenia dworu trwał do 25 maja 1609. Kraków pozostał jednakże oficjalną stolicą Rzeczypospolitej, a fakt ów był bezsporny dla współczesnych tamtym czasom. Ponieważ w historii Polski nie zaistniał naprawdę nigdy fakt poparty formalnym aktem prawnym, "przeniesienia stolicy z Krakowa do Warszawy", do dzisiaj Kraków z mocy prawa używa oficjalnej nazwy "Stołeczne Królewskie Miasto Kraków" i jest jej desygnatem.

[edytuj] XX wiek

W późniejszej historii Polski dwukrotnie siedzibą władz centralnych był Lublin (w 1918 i w okresie lipiec 1944 - styczeń 1945 roku) przez 9 dni w 1944 roku siedzibą państwa był Chełm gdzie ukazał się Manifest Lipcowy oraz przez kilka miesięcy Łódź, która miała zostać stolicą powojennej Polski na stałe, z uwagi na ogromne zniszczenia Warszawy. Obecną, administracyjną stolicą Polski jest Warszawa. Od 1952 r. zapis o stołeczności Warszawy znajduje się w konstytucji.

[edytuj] Stolice Polski chronologicznie

Lp. Miasto Lata
1. Giecz[1] 860 (?) - pomiędzy 980 a 1038
2. Poznań / Gniezno ok. 940-1039/1040
3. Kraków 1039/1040-1079
4. Płock 1079-1138
5. Kraków 1138-1295
6. Poznań 1295-1296
7. Kraków 1296-1596/1609
8. Warszawa de facto

Kraków de iure

 1596/1609-1795
9. Lublin 1918
10. Warszawa 1918-1939
11. Lublin 1944-1945
12. Łódź 1945
13. Warszawa od 1945 a konstytucyjnie od 1952 r.

Zobacz też:

Przypisy

  1. ↑ [1]

Polsat: Euro w pubach od 1348 zł
Polsat udziela praw do publicznego pokazywania meczów nachodzących Mistrzostw Europy. Najtańszy wariant cenowy to 1348 zł.
N ma już 320 tys. abonentów
Platforma satelitarna N na koniec I kwartału 2008 r. miała 320 tys. abonentów - poinformował ITI Holdings.
27 maja Kraśko poprowadzi "Wiadomości"
27 maja Piotr Kraśko zadebiutuje jako prowadzący „Wiadomości” w TVP1.
Skandal we włoskiej telewizji publicznej
Wydział personalny składający się z ponad 250 urzędników zajmuje się 13 248 stałymi pracownikami i 43 000 współpracowników RAI, która zatrudnia m.in. 114 fryzjerów i 67 garderobianych - tak rzymski tygodnik "L'Espresso" opisał włoską telewizję publiczną RAI.
Segment pism dla rodziców zanotował wzrost sprzedaży
Wszystkie miesięczniki dla rodziców zanotowały w lutym br. wyższą sprzedaż ogółem w porównaniu z lutym ub.r. – wynika z danych Związku Kontroli Dystrybucji Prasy.
Linki: Strona gwna