Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy owada. Zobacz też: lokomotywa SM42 nazywana "stonką".

Stonka ziemniaczana
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	owady uskrzydlone
RzÄ…d	chrzÄ…szcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Rodzina	stonkowate
Gatunek	stonka ziemniaczana
Nazwa systematyczna
Leptinotarsa decemlineata
Say, 1824
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) – chrząszcz z rodziny stonkowatych.

Opis

Przedplecze ma barwę żółtą i charakterystyczny rysunek z czarnych plam. Pokrywy skrzydeł mają barwę kremową z 10 czarnymi paskami. Ciało tego owada jest owalne, o wypukłym wierzchu i płaskim spodzie. Czułki są średniej długości i masywne. Oczy o budowie złożonej znajdują się po bokach głowy.

Występowanie stonki: kolor żółty - kolebka, pomarańczowy - obecny zasięg, zielony - kolebka ziemniaka

Występowanie

Ameryka Północna i środkowa, Europa i Azja. Pochodzi z Kolorado (USA) i dlatego zwana była też żukiem z Kolorado, kolorado lub chrząszczem kolorado.

Do Europy została zawleczona na przełomie XIX i XX wieku.

Pokarm

Żeruje na ziemniakach. Żywi się ich liśćmi, kwiatami i łodygami.

Rozmnażanie

Kilka dni po opuszczeniu zimowisk, chrząszcze przystępują do rozrodu. Samica składa jaja w dużych grupach na spodzie liści ziemniaczanych, aby ochronić je przed słońcem i deszczem. Żerujące na liściach larwy pozbawiają całkowicie liści swego żywiciela.

Plaga stonki

Pierwsze chrząszcze obserwowano w Polsce w latach 40. XX wieku, wędrujące z zachodu na wschód. Upowszechniła się i zaczęła stanowić poważny problem w latach 50.

W okresie lat 40. i 50., przed upowszechnieniem się chemicznych środków walki z owadami organizowano akcje zbierania chrząszczy i larw stonki. W następnych latach stosowano środki zawierające DDT.

Żerujące larwy

WystÄ™powanie stonki wykorzystywano do propagandy politycznej. Przez pierwsze dziesiÄ™ciolecia PRL-u, a szczególnie lata 50., stonka ziemniaczana traktowana byÅ‚a jako główny powód niedoborów na rynku żywnoÅ›ci. WystÄ™pujÄ…ce wówczas letnie plagi stonki ("pasiastego dywersanta") tÅ‚umaczone byÅ‚y spoÅ‚eczeÅ„stwu jako dywersja wrogów socjalizmu ("Trybuna Ludu" w maju 1950 r. zatytuÅ‚owaÅ‚a tekst nt. stonki: "NiesÅ‚ychana zbrodnia imperialistów amerykaÅ„skich"), a 18 stycznia 1953 roku rzÄ…d PRL podjÄ…Å‚ uchwaÅ‚Ä™ w sprawie walki spoÅ‚eczeÅ„stwa ze stonkÄ… ziemniaczanÄ… (ówczeÅ›nie nazywanej "żukiem kolorado"). Nigdy nie udowodniono że stonka zostaÅ‚a zrzucona przez Amerykanów. Przyjmuje siÄ™ owad przywÄ™drowaÅ‚ przypadkowo na pokÅ‚adach statków przeworzÄ…czych żywność lub migrowaÅ‚ z wiatrem przez Atlantyk. Wskazuje no pojawienie siÄ™ pierwszych ognisk stonki we Francji, gdzie silne sztormowe wiatry pogÅ‚y przywiać Å»uka z Kolorado. Najnowsze badania naukowców dowiodÅ‚y^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]}, że lepszÄ… metodÄ… walki z tymi szkodnikami niż pryskanie chemikaliami jest posadzenie 1 krzaka konopi na 5m^2 uprawy ziemniaka. Konopie majÄ… odstraszać stonkÄ™ ziemniaczanÄ….^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]}

[edytuj] Zobacz też

• systematyka chrzÄ…szczy
• chrzÄ…szcze Polski

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Reportaż nt. walki ze stonkÄ… w PRL-u