Z Wikipedii

Stopnie harcerskie - stopnie zdobywane w harcerstwie poprzez wykazanie się określonym zasobem wiedzy i umiejętności.

Stopnie są elementem metody harcerskiej, dzięki któremu harcerze mają motywację do samorozwoju. W poszczególnych organizacjach harcerskich są różne systemy stopni.

[edytuj] Stopnie w ZHP

W ZHP funkcjonuje 6 stopni harcerskich wprowadzonych Uchwałą nr 40/XXXII Rady Naczelnej ZHP z dnia 15 czerwca 2003 r.

Naramiennik
Patka
Chłopcy	Harcerz Rzeczypospolitej (HR)	Harcerz Orli (HO)	Ćwik (ćw.)	Odkrywca (odkr.)	Wywiadowca (wyw.)	Młodzik (mł.)
Dziewczęta	Harcerka Rzeczypospolitej (HR)	Harcerka Orla (HO)	Samarytanka (sam.)	Pionierka (pion.)	Tropicielka (trop.)	Ochotniczka (och.)
Grupa metodyczna	Wędrownicy		Harcerze starsi		Harcerze

[edytuj] Stopnie w ZHR

W ZHR funkcjonuje 5 stopni harcerskich (system 5 stopni harcerskich używany jest też przez: HROŚ, NDH "Bądź Gotów", NKIH "Leśna Szkółka", OH "Rodło", Szczep "Czerwone Maki" oraz przez Stowarzyszenie Harcerskie gdzie stopnie mają takie same nazwy jak w ZHR, tylko zamiast samarytanki jest pionierka). Nowy regulamin stopni w organizacji harcerzy wprowadzono rozkazem Naczelnika Harcerzy Ls 03/2006 z dnia 26 marca 2006 roku.

Chłopcy - Dziewczęta

1. młodzik (mł.) - ochotniczka (och.)-Oksydowany Krzyż
2. wywiadowca (wyw.) - tropicielka (trop.)-Krzyż z szarą lilijką
3. ćwik (ćw.) - samarytanka (sam.)-Krzyż ze złotą lilijką
4. Harcerz Orli (HO) - wędrowniczka (wędr.)-Krzyż ze złotą lilijką i złotym okręgiem wokół lilijki
5. Harcerz Rzeczypospolitej (HR) - Harcerka Rzeczypospolitej (HR)-Krzyż ze złotą lilijką, obręczą i wieńcem laurowo-dębowym

[edytuj] Stopnie w SHK Zawisza - FSE

SHK Zawisza - FSE używa jeszcze innego systemu stopni:

• organizacja męska: ochotnik, wywiadowca, ćwik, Harcerz Orli,
• organizacja żeńska: ochotniczka, tropicielka, pionierka, samarytanka, wędrowniczka, Harcerka Rzeczypospolitej

[edytuj] Stopnie harcerskie w przeszłości, nazwy i oznaczenia

Większość nazw stopni harcerskich stosowanych jest niemal od początków harcerstwa. Nazwy młodzik użył jako jednej z propozycji na nazwę pierwszego stopnia Andrzej Małkowski. Określeń pierwszych 3 stopni: młodzik, wywiadowca, ćwik użyli już w 1912 w swoim podręczniku skautowym Harce młodzieży polskiej Mieczysław Schreiber i Eugeniusz Piasecki. Nieco później pojawiło się określenie skaut Orła Białego (dzisiejszy harcerz orli).

[edytuj] System 5 stopni i oznaczenia na krzyżu harcerskim

W okresie międzywojennym używano systemu 5 stopni: młodzik, wywiadowca, ćwik, harcerz orli i harcerz Rzeczypospolitej, podobnie jak nadal w ZHR i kilku innych mniejszych organizacjach. Harcerki zdobywały stopnie: ochotniczki (przed I wojną światową nazywanej też młódką), pionierki, samarytanki, przewodniczki (od 1936 wędrowniczki) i harcerki Rzeczypospolitej. W latach 40. po ochotniczce dodano tropicielkę, a zrezygnowano z harcerki Rzeczypospolitej.

Z systemem tym jest związany tradycyjny sposób oznaczania stopni na krzyżu harcerskim - zdobycie pierwszego stopnia potwierdzane jest dopuszczeniem do złożenia przyrzeczenia harcerskiego i wręczeniem krzyża. Kolejne stopnie oznacza się przez nabijanie na krzyżu srebrnych i złotych elementów: lilijki, kręgu i wieńca.

System ten stosowany był także w Szarych Szeregach, a po II wojnie światowej do 1949 oraz w krótkim okresie 1957-1962 (po reaktywowaniu ZHP; w niektórych środowiskach nieformalnie - dużo dłużej). Używano go też w latach 80. w drużynach i szczepach skupionych w KIHAM. System 5 stopni obowiązywał ponownie w całym ZHP w latach 1993-2003.

Dla starszych harcerzy nowo wstępujących do drużyny wprowadzano okresowo stopnie wyrównawcze: starszego ochotnika i włóczęgi, dla starszych harcerek - starszej ochotniczki. Stopnie wyrównawcze stosowane były w ZHP w okresie międzywojennym, w Szarych Szeregach i w ZHR w latach 90.

[edytuj] System 6 stopni i oznaczenia na naramiennikach

W 1949 w ZHP ujednolicono męskie i żeńskie nazwy stopni: ochotnik - ochotniczka, pionier - pionierka, przodownik - przodowniczka, organizator - organizatorka. Do pomysłu tego powrócono także w 1962^[1] - dodano wtedy do wymienionych stopnie tropiciel - tropicielka, odkrywca, wędrownik - wędrowniczka i (od 1968) sprawny (później, od 1978 - organizator). Od tego czasu, tj. w okresie 1962-1993 w ZHP obowiązywał system 6 stopni (okresowo 7 stopni). Oprócz nazw ujednoliconych (podobnie brzmiących męskich i żeńskich), ale odbiegających od tradycyjnych z początków harcerstwa (młodzik, wywiadowca, ćwik), charakterystyczne dla tego systemu są oznaczenia na naramiennikach (stosowane zamiast oznaczeń na krzyżu lub równocześnie z nimi) oraz powiązanie stopni z grupami wiekowymi.

Od 1957 do 1993 dzielono stopnie na harcerskie (pierwsze trzy lub cztery) i starszoharcerskie (pozostałe - zdobywane w drużynach starszoharcerskich-specjalnościowych). W 2003 powrócono w ZHP do systemu 6 stopni, obowiązkowych oznaczeń na pagonach oraz ponownie powiązano go ściśle z grupami wiekowymi (harcerzy, harcerzy starszych i wędrowników). Zachowano przy tym tradycyjne nazwy stopni.

[edytuj] Ciekawostki

• Andrzej Małkowski wśród propozycji nazwy pierwszego stopnia harcerskiego przedstawiał dosłowne tłumaczenie z angielskiego tenderfoot - delikatna nóżka, a także żółtodziób, fryc i ostatecznie przyjęte młodzik.
• Harcerza bez stopnia nazywano kiedyś ciurą, a w drużynach związanych z KIHAM - biszkoptem (nazwę tę stosują nadal niektóre drużyny).

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Stopnie instruktorskie

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Regulamin stopni Organizacji Harcerek ZHR
• Regulamin stopni Organizacji Harcerzy ZHR