Z Wikipedii

W nazewnictwie muzycznym, terminy A-side i B-side (ang. strona A i strona B) odnoszą się do dwóch stron 7-calowej płyty gramofonowej, na której single nagrywane były już od lat 50. Nawiązują one do typów utworów umieszczanych na każdej ze stron: główna piosenka znajdowała się na stronie A, zaś strona B (nazywana też "flipside") zawierała utwór mniej popularny (często nieobecny nawet na longplayach zespołu).

[edytuj] Historia

Najwcześniejsze szelakowe płyty 10-calowe były jednostronne. Płyty dwustronne, zawierające po jednej piosence na każdej ze stron, zostały wprowadzone w Europie przez Columbia Records i do końca lat 1910 stały się normą tak na Starym Kontynencie, jak i w USA. Do lat 30. ubiegłego wieku nie istniały jeszcze listy klasyfikujące utwory według popularności, więc podział na stronę A i B nie miał żadnego znaczenia, jeśli chodzi o artystyczną jakość kompozycji.

W roku 1948 Columbia Records wprowadziła na rynek 10- i 12-calowe longplaye, jej rywal zaś - RCA Records - odpowiedział rok później wypuszczeniem 7-calowej płyty o zmniejszonej z 78 do 45 liczbie obrotów na minutę. Termin "singel" stał się popularny na początku lat 50., kiedy pojawiły się krążki winylowe, zrobione z polichlorku winylu (PCV). Brak wyraźnego podziału na a- i b-side sprawił, że wielu ówczesnych artystów nagrało tzw. "dwustronne hity", gdzie obie piosenki z singla zajęły wysokie pozycje na listach przebojów.

Z czasem zmieniło się podejście do przypisywania stron utworom. Gdy single 45-obrotowe zdominowały rynek, wytwórnie płytowe zaczęły promować utwory zawarte na a-side'ach. W roku 1968 ilość nagrywanych albumów przewyższyła produkcję singli, toteż b-side'y stały się miejscem umieszczania piosenek nie nadających się na płytę, "nieradiowych" lub instrumentalnych. Do początku lat 90. "dwustronne hity" stały się rzadkością.

Wraz z pojawieniem się kaset magnetofonowych i płyt kompaktowych, znów zatarła się różnica między stronami A i B singla. Wprawdzie na początku single w wersji kasetowej zawierały po jednej piosence na każdej ze stron kasety, co nie zmieniało w żaden sposób znanego z płyt winylowych układu, jednak w ostateczności bardziej popularne stały się maxi-single zawierające więcej niż 2 utwory. W momencie zastąpienia kaset płytami CD podział na strony praktycznie znikł, pozostając jedynie w świadomości ludzkiej; termin "b-side" jest wciąż używany do określenia tzw. bonus tracków.

Pojawienie się możliwości legalnego ściągania plików z Internetu spowodowało znaczny spadek sprzedaży singli na CD, co jeszcze bardziej zmniejszyło popularność terminu "b-side". Utwory niezawarte na płytach są dostępne na równi z tymi "albumowymi", oznaczone jedynie jako "niewydane", "niealbumowe" lub "rzadkie".

Niektóre wytwórnie płytowe używały nazwy "Strona 1" i "Strona 2" zamiast oznaczeń A i B.

[edytuj] Dzisiejsze użycie

Dziś, gdy single wydawane są zazwyczaj na CD lub w postaci cyfrowej, "b-side" określa najczęściej utwór niezawarty na żadnym EP ani LP.

[edytuj] Znaczenie

Utwory wydawane na b-side'ach można podzielić na kilka głównych grup:

• inna wersja a-side'u (np. instrumentalna, a cappella, koncertowa, akustyczna, remixowana bÄ…dź w innej wersji jÄ™zykowej)
• inny utwór z tego samego albumu, której wytwórnia nie chce wydać jako odrÄ™bny singel
• utwór uznany za zbyt sÅ‚aby, aby mógÅ‚ znaleźć siÄ™ na pÅ‚ycie
• utwór stylistycznie niepasujÄ…cy do albumu
• utwór ukoÅ„czony już po wydaniu albumu
• cover (znanej) piosenki
• inna wersja utworu z albumu

W latach 60. i 70. w gatunkach takich jak soul, funk i R&B popularne było dzielenie utworów na 2 części, zamieszczane potem na 2 stronach płyty. Za przykład służyć mogą np. "Shout" zespołu Isley Brothers, jak i pewna ilość nagrań Jamesa Browna, m.in. "Papa's Got A Brand New Bag", "Say It Loud - I'm Black and I'm Proud" i "Mother Popcorn". Część 1. miała być hitem radiowym, podczas gdy część 2 była jego kontynuacją. Metoda ta została porzucona wraz z pojawieniem się 12-calowych singli pod koniec lat 70.

Od kiedy obie strony singla otrzymywały jednakowe tantiemy, niektórzy kompozytorzy umieszczali swoje utwory na b-side'ach znanych artystów, dorabiając się pokaźnych fortun. Nazwano taką działalność "flipsyde'owym oszustwem" (ang. flipside racket).

Kilkakrotnie zdarzyło się, że b-side stał się bardziej popularny niż a-side. Wówczas b-side stawał się w pewnym sensie a-side'em - jako preferowany przez publiczność. Oto przykłady:

• ABBA: "Eagle" / "Thank You for the Music"
• Jimmy Dean: "I Won't Go Huntin' With You Jake" / "Big Bad John"
• The Who: "Dogs" / "Call me Lightning"
• Deee-Lite: "What Is Love?" / "Groove Is in the Heart"
• Frankie Ford: "Roberta" / "Sea Cruise"
• Gloria Gaynor: "Substitute" / "I Will Survive"
• Bill Haley & His Comets: "Thirteen Women" / "Rock Around The Clock"
• Bob Lind: "Cheryl's Goin' Home" / "Elusive Butterfly"
• Madonna: "Angel" / "Into the Groove"
• Paul McCartney: "Coming Up"/"Coming Up (Live in Glasgow)"
• Nelly: "Flap Ya Wings" / "My Place"
• Pink Floyd: "Point Me at the Sky" / "Careful with That Axe, Eugene"
• Righteous Brothers: "Stuck on You" / "Unchained Melody"
• Rod Stewart: "Reason to Believe" / "Maggie May"
• The Spinners: "How Could I Let You Get Away" / "I'll Be Around"
• The Stone Roses: "What the World Is Waiting For" / "Fools Gold"
• Gene Vincent: "Woman Love" / "Be-Bop-A-Lula"
• The Five Satins: "The Jones Girl" / "In the Still Of the Nite"
• Bobbie Gentry: "Mississippi Delta" / "Ode To Billie Joe"
• U2: "A Celebration" / "Trash, Trampoline and the Party Girl" (znane również jako "Party Girl")

Zdecydowanie rzadziej obie strony singla stawały się hitami, np.:

• Queen: "We Are the Champions" / "We Will Rock You" (zazwyczaj grane przez stacje radiowe jako jeden utwór)
• Robbie Williams: "Eternity / Road to Mandalay"
• The Beatles: "Penny Lane" / "Strawberry Fields Forever"
• Boney M: "Rivers of Babylon" / "Brown Girl in the Ring"
• Cream: "Strange Brew" / "Tales of Brave Ulysses"
• Carole King: "It's Too Late" / "I Feel the Earth Move"
• Fats Domino: "I Wanna Walk You Home" / "Walking to New Orleans" (co najmniej 22 single Domino zawieraÅ‚y A- i B-side'y sklasyfikowane na listach, co daje Å‚Ä…cznie 44 piosenki)
• Elvis Presley: "Don't Be Cruel" / "Hound Dog"
• Kiss: "Detroit Rock City" / "Beth"
• Paula Abdul: "Straight Up" / "Cold Hearted"
• Daddy Cool: "Eagle Rock" / "Bom Bom"
• Deftones: "Pink Maggit" / "Back to School (Mini Maggit)"
• Pearl Jam: "Jeremy" / "Yellow Ledbetter"

[edytuj] Podwójne A-side'y

"Podwójny A-side" (AA) to singel z dwiema głównymi piosenkami zamiast - jak bywa najczęściej - z jedną, oraz jedną drugoplanową (w sumie zawiera więc 3 utwory). Jak wiele innych innowacji w dziedzinie muzyki także tę wprowadzili The Beatles w 1965 roku na singlu zawierającym utwory "Rubber Soul" i "Day Tripper" na stronie A i piosenkę "We Can Work It Out" na b-side po tym, jak uznali obie piosenki za równie dobre muzycznie i nie chcieli żadnej z nich nadawać statusu b-side'u.

Mimo że niektóre nagrania wcześniejsze niż wyżej wymienione również mogłyby być uznane za podwójne a-side'y, na przykład singel Presleya "Don't Be Cruel" / "Hound Dog", jednak nie było to zamierzone, ponieważ obie strony stały się hitami niezależnie od siebie. Poza tym w oryginalnym wydaniu "Hound Dog" znajdował się na stronie b tego singla.

[edytuj] Inne przykłady podwójnych A-side'ów

• "Penny Lane" / "Strawberry Fields Forever" - The Beatles
• "Something" / "Come Together" - The Beatles
• "Rivers of Babylon" / "Brown Girl In The Ring" - Boney M (1978)
• "Fools Gold" / "What The World Is Waiting For" - The Stone Roses (1989)
• "All Apologies / Rape Me" - Nirvana
• "Helicon 1" / "Helicon 2", - Mogwai (1997)
• "Joy.Discovery.Invention" / "Toys, Toys, Toys, Choke, Toys, Toys, Toys" - Biffy Clyro (2002)
• "Dead Star" / "In Your World" - Muse (2002)
• "Pts.Of.Athrty" / "H! Vltg3", - Linkin Park (2002)
• "Heart Like a Wheel" / "Old Town" - The Corrs (2005)
• "Kids With Guns" / "El Mañana" - Gorillaz (2006)
• "Baby's Coming Back" / "Transylvania" - McFly (2007)

[edytuj] Podwójne b-side'y

Czasami grupy wydają single zawierające 2 b-side'y. Wśród przykładów wymienić można chociażby "Styrafoam" / "Texas Chainsaw Massacre Boogie" grupy The Tyla Gang (1976) i "Reasons To Be Miserable" / "Marvin I Love You" zespołu Marvin the Paranoid Android (1981).

"Everybodys Jesus" to podwójny b-side wydany przez australijską grupę hiphopową Butterfingers (2005). Jego wersja CD zawierała utwory "Jesus I Was Evil" i "Everybody's Ugly", zawarte później na albumie The Deeper You Dig (2006).

Singel "Don't Cry Wolf" / "One Way Love" zespołu The Damned (1977) nazwany został "Podwójnym D-sidem".

[edytuj] Zabawne b-side'y

Wydany w 1988 roku singel "Stutter Rap (No Sleep 'Til Bedtime)" parodiującego zespołu Morris Minor and the Majors zawierał na b-side piosenkę nazwaną "Another Boring B-side" (Kolejny Nudny B-side). Tekst mówi o tym, jak zespół siedzi w studiu nagrywając 3 minuty muzyki po to, aby wypełnić b-side jak najmniejszym nakładem sił i jak najszybciej udać się do domu.

Podobnie zespół Bad News nagrał wideoklip na b-side wersji VHS singla Bohemian Rhapsody. The B-side Every Mistake Imaginable pokazuje muzyków dyskutujących o tym, że muszą nagrać dodatkowe 3 minuty materiału filmowego na singel tak, aby mógł on znaleźć się na liście przebojów.

"The Bears" zespołu The Fastest Group Alive z 1966 wydany został wraz z utworem "Beside", którego tekst składał się z powtórzeń wersu "It's cotton picking time in the valley" ("To czas zbierania bawełny w dolinie").

Singel Johna Safrana z roku 1997 zatytułowany (Not The) Sunscreen Song zawierał 2 b-side'y nazwane Ścieżka 2 i Ścieżka 3.

[edytuj] Zobacz też

• Lista b-side'ów
• Lista singli AA

Przypisy