Strona (językoznawstwo) - Google

Strona (językoznawstwo)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Strona - kategoria gramatyczna właściwa czasownikowi, wyrażająca stosunek między czynnością oznaczaną przez ten czasownik a gramatycznym podmiotem i gramatycznym dopełnieniem.

W języku polskim wyróżnia się trzy strony:

  1. strona czynna: podmiot jest wykonawcą czynności, dopełnienie jest odbiorcą czynności. Przykład: Marta myje psa
  2. strona bierna: podmiot jest odbiorcą czynności, dopełnienie jest wykonawcą czynności. Przykłady: Pies jest lizany przez kota. Kot jest myty przez Martę
  3. strona zwrotna: podmiot jest zarówno wykonawcą, jak i odbiorcą czynności. Przykład: Mama myje się

Zasada tworzenia form poszczególnych stron jest następująca:

  1. odmieniony czasownik
  2. odmieniony czasownik być, bywać, zostać lub zostawać + imiesłów przymiotnikowy bierny utworzony od czasownika
  3. odmieniony czasownik + zaimek zwrotny się

Taka trójczłonowa kategoryzacja nie jest uniwersalna. W klasycznym języku mongolskim wyróżnia się na przykład pięć stron. Podane niżej przykłady w języku polskim mają jedynie uzmysłowić, w jakich sytuacjach używa się poszczególnych stron w klasycznym języku mongolskim.

  1. strona czynna: podmiot jest wykonawcą czynności, dopełnienie jest odbiorcą czynności. Przykład: Kot liże psa.
  2. strona bierna: podmiot jest odbiorcą czynności, dopełnienie jest wykonawcą czynności. Przykład: Pies jest lizany przez kota.
  3. strona sprawcza: podmiot jest sprawcą czynności, jedno z dopełnień jest wykonawcą czynności, drugie z dopełnień jest odbiorcą czynności. Przykład: Pan kazał kotu polizać psa.
  4. strona wzajemna: podmiot jest wykonawcą czynności i jednocześnie odbiorcą czynności wykonywanej przez innego wykonawcę oznaczanego przez podmiot. Przykład: Pies i kot liżą się nawzajem.
  5. strona wspólna: podmiot jest wykonawcą czynności, dopełnienie jest odbiorcą czynności, czynność jest wykonywana wspólnie przez co najmniej dwóch wykonawców. Przykład: Pies i kot wspólnie lizały rękę pana.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Ciekawostki

Strona bierna nie występuje we współczesnym języku węgierskim.


Powstał internetowy serwis społecznościowy dla lekarzy
Prowadzenie wirtualnych dyskusji, wymiana doświadczeń na temat trudności w diagnozowaniu i leczeniu chorych oraz doskonalenie zawodowe - takie możliwości stwarza lekarzom internetowy serwis społecznościowy Konsylium24.pl.
Mieczysław Rakowski spoczął na Powązkach
Były premier i ostatni I sekretarz KC PZPR Mieczysław F. Rakowski spoczął na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach. Pożegnała go najbliższa rodzina, politycy lewicy i dziennikarze tygodnika "Polityka".
Media a terroryzm - konferencja w BBN
Jakiej polityki wobec mediów potrzebują instytucje państwa, by przeciwdziałać terroryzmowi, który sam umiejętnie wykorzystuje media - zastanawiali się uczestnicy konferencji zorganizowanej przez BBN i Collegium Civitas.
Łyżwiński zostanie w areszcie na kolejne miesiące
Do kwietnia przyszłego roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim przedłużył areszt byłemu posłowi Samoobrony Stanisławowi Łyżwińskiemu oskarżonemu w tzw. seksaferze - poinformowała rzeczniczka sądu Iwona Szybka.
"S" chce większych odszkodowań za represje
Rozszerzenie grona osób, którym za represje z tytułu działalności opozycyjnej przysługiwałyby odszkodowania i zniesienie maksymalnej kwoty odszkodowania - postuluje "Solidarność".
Linki: Strona gwna