Z Wikipedii

Stronnictwo Narodowe – polska partia polityczna, utworzona w październiku 1928 w wyniku przekształcenia Związku Ludowo-Narodowego, której zadaniem było prowadzenie bieżącej działalność politycznej obozu narodowego (Narodowa Demokracja).

Spis treści 1 II Rzeczpospolita 2 II wojna światowa 3 Lata powojenne i działalność emigracyjna 4 Działacze Stronnictwa Narodowego 5 Zobacz też 6 Przypisy

[edytuj] II Rzeczpospolita

Głównym celem programowym stronnictwa była budowa katolickiego państwa narodu polskiego. Ponadto partia opowiadała się za hierarchiczną organizacją społeczeństwa oraz przekształceniem ustroju politycznego zwiększając rolę elity narodowej w państwie. SN organizował liczne wiece i manifestacje protestacyjne przeciwko dyktatorskiej polityce obozu piłsudczyków (sanacji).

Na początku lat 30. doszło wewnątrz SN do sporów, między grupą "starych" (Stanisław Stroński, Marian Seyda, Roman Rybarski), postulującą zachowanie ustroju parlamentarnego z ograniczeniem zakresu demokracji, a grupą "młodych" (Tadeusz Bielecki, Jędrzej Giertych, Stefan Sacha), popieraną przez Romana Dmowskiego, którzy związani z Obozem Wielkiej Polski, głosili poglądy o kryzysie liberalnej demokracji oraz dążyli do zespolenia zasad katolicyzmu z nacjonalizmem. Konflikty doprowadziły do rozłamów; w 1933 wyodrębnił się Związek Młodych Narodowców a w 1934 Obóz Narodowo-Radykalny. W 1935 władzę w SN przejęli "młodzi" z nową linią polityczną będącą kontynuacją OWP. W tym okresie SN reprezentowało zdecydowaną postawę antysemicką.^[1]

Największe wpływy stronnictwo posiadało w Zachodniej i Centralnej Polsce oraz w Wilnie i Lwowie. Było największą partią polityczną w Polsce. W 1938 liczyło ponad 200 tys. członków. Organami prasowymi stronnictwa były: "Gazeta Warszawska" (od 1935 "Warszawski Dziennik Narodowy"), "Myśl Narodowa", "Kurier Poznański", "Dziennik Wileński" i wiele innych. Prezesami SN byli kolejno: Joachim Bartoszewicz, Kazimierz Kowalski oraz Tadeusz Bielecki.

[edytuj] II wojna światowa

W okresie II wojny światowej SN było jednym z 4 głównych konspiracyjnych stronnictw politycznych które działało pod kryptonimem Kwadrat. Było reprezentowane, do czerwca 1941 w rządzie RP na uchodźstwie przez – Władysława Folkierskiego i Zygmunta Berezowskiego oraz w Delegaturze Rządu RP na Kraj i w Politycznym Komitecie Porozumiewawczym.

Kwadrat postulował model Polski narodowej i bezklasowej. Opowiadał się za walką z Niemcami, wyparciem z Polski obcego kapitału, uspołecznieniem własności przez udział robotników w przedsiębiorstwach, przebudową ustroju rolnego oraz za znacznym przesunięciem zachodniej granicy. Zwalczał wpływy komunistyczne w Polsce. W październiku 1939 na konspiracyjnym posiedzeniu, zarząd główny SN powołał Narodową Organizację Wojskową. W 1942 część kierownictwa politycznego Kwadratu wystąpiła z inicjatywą podporządkowania NOW dowództwu AK, co spowodowało rozłam w SN i NOW. Działacze opozycyjni wraz z Organizacją Wojskową Związek Jaszczurczy utworzyli we wrześniu 1942 Narodowe Siły Zbrojne. W listopadzie 1942 doszło do scalenia NOW z AK.

Od lipca 1944 roku władze Stronnictwa prowadziły rozmowy polityczne z Niemcami, w celu zapobieżenia przewidywanej masakry młodzieży polskiej w Warszawie w związku planowanym powstaniem. Hrabia Ronikier przedstawił w toczących się rozmowach ideę, by Armia Krajowa przejęła Warszawę bez morderczego boju z Niemcami, na co skłonni byli przystać niektórzy politycy i wojskowi niemieccy (vide casus Paryża w sierpniu 1944 roku). Ideę tę popierał m.in. Józef Mackiewicz.

[edytuj] Lata powojenne i działalność emigracyjna

Wojna nie przerwała ciągłości życia politycznego i istnienia organizacji politycznych, ale po jej zakończeniu Stronnictwo Narodowe przetrwało w szczątkowej postaci.Największe straty Stronnictwo Narodowe poniosło w Wielkopolsce, w Okręgu Lwowskim SN oraz w Warszawie.

W listopadzie 1944 kierownictwo SN utworzyło Narodowe Zjednoczenie Wojskowe, przeznaczone do walki o wyzwolenie kraju spod sowieckiej okupacji.

W 1945 po nieudanej próbie przejścia do działalności legalnej, Stronnictwo Narodowe jako całość pozostawało w podziemiu. Władze komunistyczne wzmagały nieustanne akcje przeciw narodowemu podziemiu. W jego zwalczaniu brały udział formacje MO, KBW, UB, jednostki wojskowe, w tym również NKWD i Armia Czerwona. Wymordowano tysiące narodowców. W głośnym Procesie 16 w Moskwie, który rozpoczął się 18 czerwca 1945 sądzeni byli, obok innych, również działacze Stronnictwa Narodowego: Stanisław Jasiukowicz, Aleksander Zwierzyński, Kazimierz Kobylański i Zbigniew Stypułkowski. Rok 1950 apogeum stalinizmu. W więzieniach siedzieli wybitni narodowcy tacy jak: Leon Mirecki, Kazimierz Kobylański, ks. Piotr Stępień, i wielu innych.

Stronnictwo Narodowe doszczętnie rozbite kontynuowało działalność na emigracji. Do najbardziej znanych działaczy z tego okresu należeli: Tadeusz Bielecki, Jędrzej Giertych oraz Władysław Folkierski. Organem prasowym emigracyjnego SN była Myśl Polska, wydawana w Londynie. Po 1989 powstało kilka ugrupowań i partii politycznych nawiązujących do SN. Czytaj dalej: Stronnictwo Narodowe (po 1989).

[edytuj] Działacze Stronnictwa Narodowego

• Adam Ronikier
• Antoni Dargas
• Jędrzej Giertych
• Stanisław Jasiukowicz
• Józef Kisielewski
• Jan Radożycki
• Adam Doboszyński

[edytuj] Zobacz też

• Narodowa Demokracja
• Narodowa Organizacja Wojskowa
• Narodowe Siły Zbrojne
• Obóz Wielkiej Polski
• Obóz Wszechpolski
• Roman Dmowski
• Stronnictwo Narodowe (po 1989)
• Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (1897-1919)
• Związek Ludowo-Narodowy (1919-1928)

Przypisy

Olejnik i Kolenda-Zaleska na Kongresie Kultury Chrześcijańskiej

We wrześniu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbędzie się III Kongres Kultury Chrześcijańskiej. Tegoroczny kongres, obok wielu wybitnych świeckich i duchownych naukowców oraz działaczy religijnych z kraju i zagranicy, zgromadzi całą plejadę postaci medialnych związanych głownie ze środowiskiem "Gazety Wyborczej", "Tygodnika Powszechnego", "Więzi" i "Znaku" - pisze "Nasz Dziennik".

SDP apeluje o ochronę godności dziennikarzy

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich - w związku z rezygnacją TV Puls z programu informacyjnego "Puls Raport" - apeluje do całego dziennikarskiego środowiska "o poparcie protestu przeciwko działaniom naruszającym godność naszego zawodu".

"Panorama" TVP2 od jesieni jeszcze później

Główne wydanie "Panoramy", informacyjnego programu telewizyjnej Dwójki, od jesieni będzie emitowana jeszcze później niż teraz. Serwis przeniesiono z godz. 24 na w pół do pierwszej w nocy.

"Spiegel" i "Bild" najczęściej cytowane w Niemczech

Tygodnik opinii "Spiegel" i tabloid "Bild" były najczęściej cytowanymi tytułami w niemieckich mediach w pierwszym półroczu br. – wynika z raportu instytutu badawczego Media Tenor.

Łemkowskie kolumny w "Polsce Gazecie Krakowskiej"

Dziś w cotygodniowym dodatku do "Polski Gazety Krakowskiej" (Polskapresse) – "Gazecie Gorlickiej" - ukażą się trzy kolumny w języku łemkowskim.

Linki: Strona g��wna