Stymulanty
Z Wikipedii
Stymulanty – jest to grupa substancji psychoaktywnych działających pobudzająco. Zwykle powodują wiele efektów ubocznych, tym więcej im mocniejsze pobudzenie. Najsilniejsze stymulanty dostępne są jedynie za receptą lekarską lub jako nielegalne narkotyki.
Stymulanty zwiększają aktywność układu współczulnego i/lub ośrodkowego układu nerwowego. Niektóre stymulanty powodują pewien rodzaj euforii, szczególnie te, które oddziaływują na ośrodkowy układ nerwowy. Niektóre stymulanty używane są w medycynie w celu: podtrzymywania czujności i przeciwdziałania zmęczeniu, szczególnie w sytuacjach gdy sen jest niemożliwy (na przykład podczas prowadzenia pojazdów), zapobiegania chorobowemu zmęczeniu i senności (jak w przypadku narkolepsji), odchudzania (fentermina, benzfetamina) czy podnoszenia zdolności koncentracji i skupienia (zwłaszcza w przypadku ADHD). Rzadziej stosuje się je w leczeniu depresji. Stymulanty są często nadużywane przez ludzi chcących zwiększyć swoją sprawność psychiczną i produktywność, a także przez anorektyków. Są tez popularne w użyciu rekreacyjnym, ze względu na euforię jaką powodują.
Kofeina zawarta w kawie i napojach bezalkoholowych, a także nikotyna w tytoniu są najbardziej popularnymi wśród ludzi stymulantami.
Przykładami dobrze znanych stymulantów są efedryna, amfetamina, kokaina, MDMA, metylfenidat oraz modafinil.
Stymulanty ze względu na swój potencjał uzależnienia i nadużywania są substancjami których obrót podlega ścisłej kontroli państwa. W niektórych krajach amfetamina i metamfetamina są dostępne na receptę. W Polsce jedynymi stymulantami używanymi w medycynie są kofeina, metylfenidat i modafinil.
| Neuroprzekaźnik/receptor | Klasyfikacja | Przykłady |
|---|---|---|
| Dopamina | Inhibitory zwrotnego wychwytu dopaminy | kokaina |
| Substancje powodujÄ…ce uwalnianie dopaminy | fenetylaminy | |
| Agoniści dopaminy | lewoamfetamina | |
| Monoaminooksydaza (MAO) | ||
| Inhibitory MAO | fenelzyna | |
| Adrenalina/Noradrenalina | Inhibitory zwrotnego wychwytu adrenaliny/noradrenaliny | fenetylaminy |
| Substancje pobudzajÄ…ce receptory adrenergiczne | fenetylaminy | |
| Agoniści receptorów adrenergicznych | fenetylaminy | |
| GABA | ||
| Antagoniści GABA | modafinil | |
| Adenozyna | Metyloksantyny (antagoniści receptora adenozynowego) | kofeina |
| Glicyna | Antagoniści receptora glicynowego | strychnina |
[edytuj] Zobacz też
4-Fluoroamfetamina • 4-MTA • Adrenalina • Amfetamina • Amfetaminil • Benzfetamina • Bupropion • Chlorfentermina • Dekstroamfetamina • Efedryna • Fenfluramina • Fenmetrazyna • Fentermina • Fenylefryna • Katyna • Katynon • MDMA • MDPV • Metamfetamina • Metylfenidat • Metylokatynon • PMA • Pseudoefedryna • Selegilina • Synefryna
2C-B-BZP • BZP • mCPP • MeOPP • TFMPP
Kofeina • Teobromina • Teofilina
4-Metylaminoreks • Adrafinil • Amineptyna • Arekolina • Benzydamina • Johimbina • Kokaina • Mazindol • Modafinil • Niketamid • Nikotyna • Nokaina • Pemolina • Pipradrol • Propylheksedryna • Strychnina
Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne
| Dibaba już ma plany na MŚ 2009 |
|
Dwukrotna mistrzyni olimpijska z Pekinu w biegu na 5 000 i 10 000 Tirunesh Dibaba, zamierza powtórzyć ten sukces w przyszłorocznych mistrzostwach świata w Berlinie.
|
| Manu Ginobili przejdzie jednak operacjÄ™ kolana |
|
Argentyńczyk Manu Ginobili występujący w lidze NBA musi przejść zabieg artroskopii lewego kolana. Uraz odnowił się Ginobiliemu, kapitanowi reprezentacji Argentyny, podczas półfinałowego spotkania przeciw USA w turnieju olimpijskim w Pekinie.
|
| US Open: Seles wśród kandydatów do tenisowej "Galerii Sław" |
|
Dziewięciokrotna triumfatorka turniejów zaliczanych do Wielkiego Szlema - Amerykanka Monica Seles otwiera listę pięciu kandydatów nominowanych do wstąpienia do tenisowej "Galerii Sław". Wyniki głosowania zostaną ogłoszone w styczniu przyszłego roku.
|
| Skandal na treningu - złamana szczęka piłkarza |
|
Skrzydłowy francuskiego klubu piłkarskiego FC Nantes Djamel Abdoun, który wdał się w bójkę ze swym klubowym kolegą Stefanem Babovicem, ma złamana szczękę, podał klub. Bójka miała miejsce kilka dni temu po treningu.
|
| Kobe Bryant przebił w Chinach popularnością Yao Minga |
|
Gwiazda Los Angeles Lakers Kobe Bryant jest najbardziej popularnym zawodnikiem koszykarskiej ligi NBA w Chinach biorÄ…c pod uwagÄ™ nie tylko wyczyny sportowe, ale i wyniki marketingowe.
|