Suazi
Z Wikipedii
| Umbuso weSwatini Kingdom of Swaziland Królestwo Suazi |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (suazi) Siyinqaba (Jesteśmy twierdzą) |
|||||
| Hymn: Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | suazi, angielski | ||||
| Stolica | Mbabane 1 | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia konstytucyjna | ||||
| Głowa państwa | król Mswati III | ||||
| Szef rządu | premier Barnabas Sibusiso Dlamini | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
153. na świecie 17 363 km² 0,9% |
||||
| Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia |
154. na świecie 1 138 227 65,5 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | lilangeni (SZL) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 6 września 1968 |
||||
| Religia dominująca | protestantyzm | ||||
| Strefa czasowa | UTC +2 | ||||
| Kod ISO 3166 | SZ | ||||
| Domena internetowa | .sz | ||||
| Kod samochodowy | SD | ||||
| Kod telefoniczny | +268 | ||||
 |
|||||
| 1 Siedziba parlamentu i króla to Lobamba | |||||
Suazi (Ngwane, Swaziland, Królestwo Suazi - Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland) – niewielkie państwo w południowej Afryce (jedno z najmniejszych na kontynencie), usytuowane na wschodnich stokach Gór Smoczych. Graniczy z Mozambikiem i Republiką Południowej Afryki. Nazwa kraju pochodzi od plemienia Suazi z grupy Bantu, które zamieszkuje te tereny.
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
Suazi to monarchia konstytucyjna. Kraj wchodzi w skład Wspólnoty Narodów. Obecna konstytucja została przyjęta 13 października 1978 r., nowelizowana w 1992 r. Głową państwa jest król. Władza wykonawcza należy do rządu z premierem na czele. Wybiera go monarcha. Władza ustawodawcza należy do Izby Zgromadzeń i Senatu. Izba składa się z 65 członków (10 wybiera król, 55 jest wybieranych w wyborach powszechnych), a Senat z 30 (20 wybiera król a 10 Izba Zgromadzeń). Członkowie do parlamentu są wybierani na 5-letnią kadencję. Obecnym królem Suazi jest Mswati III (od 25 kwietnia 1986 r.). Premier Suazi to Barnabas Sibusiso Dlamini (od 16 października 2008 r.). Od 1973 roku obowiązuje zakaz działalności partii politycznych. Istnieje tylko jedna partia polityczna - Narodowy Ruch Imbokodvo (INM). Działa również nielegalny opozycyjny Zjednoczony Ludowy Ruch Demokratyczny (PUDM). Założony został w 1989 r.
[edytuj] Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Suazi.Suazi jest podzielone na 4 dystrykty:
[edytuj] Geografia
Suazi oferuje dużą różnorodność krajobrazów, od gór wzdłuż granicy z Mozambikiem, przez sawanny na wschodzie, po lasy deszczowe na północnym-zachodzie. Główną rzeką płynącą przez ten kraj jest Lusutfu. Stolica państwa, Mbabane, jest drugim co do wielkości miastem Suazi. Inne większe ośrodki to Manzini, Lobamba i Siteki. Klimat jest zwrotnikowy, wilgotny. Wyraźnie widoczna jest pora deszczowa. Trwa ona od września do października i od marca do kwietnia.
[edytuj] Historia
Na tereny obecnego Suazi prawdopodobnie w I tysiącleciu p.n.e. przybyli Buszmeni. Zostali oni wyparci przez ludy Bantu w VII wieku n.e. W XVI w. powstało tu plemienne państwo ludu Suazi. Kraj toczył zacięte walki o niepodległość z Burami, a następnie ludy walczyły z coraz większą intensywnością z Brytyjczykami.
W 1894 r. ten obszar stał się protektoratem Burskiej Republiki Południowoafrykańskiej. W 1903 doszło do aneksji republik burskich, w tym Suazi, przez Wielką Brytanię. Pomimo tego mieszkańcy Suazi pragnęli walczyć o swoje państwo. W 1929 r. powstała pierwsza suazyjska organizacja polityczna - Postępowe Stowarzyszenie Suazi (SPA). Jej głównym celem było wyzwolenie kraju spod obcej okupacji. Do roku 1960 organizację w swych działaniach wspomagała organizacje Postępowa Partia Suazi (SPP). Wynikiem tego było w 1963 r. uchwalenie konstytucji a rok później odbyły się pierwsze wybory parlamentarne. W 1967 r. Suazi otrzymało szeroką autonomię i wewnętrzny samorząd. Rok później Suazi otrzymało pełną niepodległość w ramach brytyjskiej wspólnoty narodów z królem Sobhuzą II na czele państwa. Jednak nie trwało to długo.
W 1973 roku Król zawiesił konstytucję, działalność partii politycznych, rozwiązał parlament i wprowadził rządy absolutne. W 1978 r. wprowadzono konstytucję ustanawiającą monarchię absolutną.
Sobhuza II zmarł w 1982 r. i rządy w kraju objęła królowa Dzeliwe. Z tego powodu w rodzinie królewskiej wybuchły walki. Sytuacja ustabilizowała się, kiedy w 1986 r. królem został Mswati III. Od 1989 r. prowadzi się proces demokratyzacji. W 1992 r. król zdecydował się na zmiany w konstytucji. Zmieniono system wyborczy. Jednak szybko wrócono do rządów za pomocą dekretów. Rok później odbyły się pierwsze od 1973 wybory wielopartyjne. W 2001 r. powołano zespół mający stworzyć nową konstytucję. Jednak do dnia dzisiejszego komisja nie przyniosła rezultatów. Dwa lata później odbyły się kolejne wybory. Wygrała partia Narodowy Ruch Imbokodvo. W 2005 roku Sąd Najwyższy uznał istnienie partii za nielegalne.
[edytuj] Gospodarka
PKB na jednego mieszkańca Suazi w 2003 roku wyniosło: 1765 $ Struktura PKB kształtowała się następująco:
-Rolnictwo: 16%
-Przemysł: 43%
-Usługi: 41%
Bezrobocie w 1999 wynosiło aż 40%. Główne towary eksportowe kraju to: cukier, mięso, drewno, azbest, diamenty, węgiel kamienny. A towary importowane to: środki transportu, maszyny, żywność, produkty ropy naftowej, chemikalia.
[edytuj] Demografia
| (2005) | |
| Liczba ludności | 1 173 900 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 40,6% |
| 15 - 64 lat | 55,6% |
| ponad 64 lata | 3,8% |
| Wiek (mediana) | |
| W całej populacji | 18,72 lat |
| Mężczyzn | 18,53 lat |
| Kobiet | 18,96 lat |
| Przyrost naturalny | 0,25% |
| Współczynnik urodzeń | 27,72 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 25,26 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 0 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1,03 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1,02 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 1,01 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0,77 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 69,27 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 72,51 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 65,94 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 33,22 lat |
| Mężczyzn | 32,49 lat |
| Kobiet | 33,98 lat |
| Rozrodczość | 3,7 urodzin/kobietę |
[edytuj] Polacy w Suazi
Wincenty Jordan Rozwadowski (1916 - 1975) pseudonim wojenny "Pascal" - członek polskiego wywiadu we Francji (1940 - 1945) oraz SDP - Demokratycznej Partii Suazi, w 1968 r. jako jedyny "biały" przedstawiciel Suazi uczestniczył w londyńskich rozmowach politycznych poprzedzających nadanie krajowi niepodległości. Zmarł w Mbabane w 1975r. Po wojnie w Suazi przez pewien czas wraz z żoną mieszkał Tadeusz Kotz polski lotnik oraz as myśliwski II wojny światowej.
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe
Angola · Botswana · Demokratyczna Republika Konga · Lesotho · Madagaskar · Malawi · Mauritius · Mozambik · Namibia · Republika Południowej Afryki · Seszele · Suazi · Tanzania · Zambia · Zimbabwe
Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Arabia Saudyjska • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Birma • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Burundi • Chile • Chiny • Chorwacja • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dominika • Dominikana • Dżibuti • Egipt • Ekwador • Fidżi • Filipiny • Gabon • Gambia • Ghana • Grenada • Gruzja • Gujana • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Haiti • Honduras • Hongkong • Indie • Indonezja • Islandia • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kamerun • Kanada • Katar • Kenia • Kirgistan • Kolumbia • Kongo • Korea Południowa • Kostaryka • Kuba • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Macedonia • Madagaskar • Makau • Malawi • Malediwy • Malezja • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Mozambik • Namibia • Nepal • Niger • Nigeria • Nikaragua • Norwegia • Nowa Zelandia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Republika Chińska • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Sri Lanka • Stany Zjednoczone • Suazi • Surinam • Szwajcaria • Tanzania • Tajlandia • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Salomona • Zambia • Zimbabwe • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Wspólnota Europejska w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Open source już za rok w każdej firmie |
|
85 procent firm wykorzystuje oprogramowanie open source. Pozostałe 15 proc. dołączy do tej grupy w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
|
| Mobilny Flash już jest …ale nie dla iPhone |
|
Podczas wczorajszej konferencji w San Francisco, Adobe przedstawiło mobilną odsłonę technologii Flash.
|
| 4 GHz chłodzone powietrzem |
|
Więcej przy zastosowaniu chłodzenia wodnego.
|
| Szybszy dysk, dłuższe życie |
|
Eee PC 901 zaoferuje szybszy dysk SSD oraz – dzięki pojemniejszej baterii – dłuższy czas pracy.
|
| USB 3.0 już gotowe |
|
Firmy, które wchodzą w skład grupy USB 3.0 Promoter Group, czyli Intel, HP, Microsoft, NEC, ST-NXP Wireless i Texas Instruments, pracowały ponad rok. Standard USB 3.0, a konkretnie jego specyfikacja, jest już gotowa.
|