ZwiÄ…zki chemiczne
Z Wikipedii
Związek chemiczny - jednorodne połączenie co najmniej dwóch atomów za pomocą dowolnego wiązania.
Podstawową jednostką związku chemicznego jest cząsteczka. Cząsteczki powstają i rozpadają się w wyniku tworzenia i zrywania wiązań chemicznych między atomami. Procesy tworzenia i zrywania wiązań nazywa się reakcjami chemicznymi.
Związki chemiczne zapisuje się w formie wzorów chemicznych, w których podaje się liczbę i rodzaj atomów tworzących je cząsteczek. Wzory sumaryczne uwzględniają tylko sumaryczną liczbę atomów występujących w jednej cząsteczce określonego związku chemicznego, zaś wzór strukturalny zawiera też informację o sposobie połączenia tych atomów wiązaniami chemicznymi.
Związki posiadają zwykle szereg charakterystycznych dla siebie własności chemicznych i fizycznych. Są to m.in. masa molowa, temperatura topnienia, temperatura wrzenia, temperatura sublimacji, barwa, struktura krystaliczna, reaktywność chemiczna, przewodnictwo cieplne i wiele innych. Własności te nie są nigdy prostą średnią tworzących je pierwiastków, lecz są złożoną funkcją struktury związków chemicznych, czyli określonego, przestrzennego układu powiązań tworzących je atomów.
Spis treści |
[edytuj] Podział związków chemicznych
Istnieje wiele podziałów związków chemicznych. Najbardziej podstawowy wywodzi się z faktu, czy związek chemiczny spełnia prawo stałości składu, czy też nie:
- bertolidy - to związki nie spełniające tego prawa - czyli posiadające zmienny skład pierwiastkowy, co oznacza w praktyce, że składają się nań cząsteczki o różnych proporcjach atomów różnych pierwiastków - przykłady to tlenek żelaza(II) i liczne polimery syntetyczne
- daltonidy - to związki spełniające prawo stałości składu - składają się one z jednego rodzaju cząsteczek.
Wg niektórych definicji za związki chemiczne w pełnym tego słowa znaczeniu uważa się wyłącznie daltonidy, zaś bertolidy traktuje się jako mieszaniny, nie jest to jednak w wielu przypadkach zbyt praktyczne podejście.[1].
Ze względu na liczbę atomów wchodzących w skład pojedynczych cząsteczek związki chemiczne dzieli się umownie na:
- niskocząsteczkowe - liczące do ok 100 atomów w cząsteczce,
- średniocząsteczkowe - liczące od 100 do 1000 atomów,
- wysokocząsteczkowe (makromolekuły) - liczące powyżej 1000 atomów.[2]
Ze względu na dominujący rodzaj wiązań chemicznych występujących między atomami tworzącymi cząsteczki, związki chemiczne dzieli się na:
- jonowe - w których dominują wiązania jonowe
- kowalencyjne - w których dominują wiązania kowalencyjne
- kompleksowe - w których występują wiązania koordynacyjne
Układy cząsteczek powiązane wiązaniami wodorowymi uważa się, zależnie od sytuacji i kontekstu czasami związkami chemicznymi a czasami strukturami nadcząsteczkowymi.
Jeszcze inny podział związków chemicznych wywodzi się z istnienia dwóch wielkich działów chemii: organicznej i nieorganicznej:
- Związki organiczne są to połączenia węgla, wodoru i innych pierwiastków, poza kwasem węglowym i jego pochodnymi.
- Wszystkie pozostałe związki przyjęło się nazywać związkami nieorganicznymi.
- Na styku tych dwóch wielkich grup znajdują się związki metaloorganiczne oraz związki kompleksowe, zawierające ligandy organiczne.
Wreszcie, ze względu na ich ogólną reaktywność, związki chemiczne można podzielić na:
- ze względu na kwasowość:
- kwasy
- zasady
- zwiÄ…zki amfoteryczne i
- sole - będące wynikiem reakcji kwasów z zasadami
- ze względu na ogólną skłonność do przyjmowania lub udostępniania elektronów:
- ze względu na zachowanie w reakcjach redoks:
[edytuj] Liczba znanych związków i ich rejestrowanie
Nowe związki chemiczne są przez cały czas wyodrębniane z produktów naturalnych i syntezowane w laboratoriach chemicznych. Informacje o otrzymaniu lub wyodrębnieniu nowych związków są rozproszone w setkach specjalistycznych czasopism naukowych. Ze względów praktycznych istnieją bazy danych gromadzące podstawowe informację o znanych ludzkości związkach chemicznych w jednym miejscu.
Największą tego rodzaju bazą jest CAS Registry, która stara się gromadzić informacje o wszystkich znanych związkach chemicznych. CAS Registry nadaje każdemu związkowi chemicznemu indywidualny numer. W CAS Registry rejestruje się średnio na dobę ok 4000 związków chemicznych. 7 marca 2007 r. było tam zarejestrowanych 30 988 521 związków[3].
Innymi tego rodzaju bazami danych jest Europejski Wykaz Notyfikowanych Substancji Chemicznych, który nadaje numery WE, Beilstein prowadzony przez Elseviera[4], oraz PubChem prowadzony przez National Library of Medicine[5]. Bazy te liczą od 9 do 18 milionów związków.
Przypisy
- ↑ Linus Pauling, Peter Pauling, Chemia, str. 80-99, PWN, Warszawa 1988]
- ↑ Definicja makromolekuły wg IUPAC
- ↑ Licznik związków zarejestrowanych w CAS Registry
- ↑ oficjalna informacja o bazie Beilstein
- ↑ Lista wszystkich związków w bazie PubMed Compound
[edytuj] Zobacz też
| Polscy sportowcy piszÄ… blogi o Pekinie |
|
Po raz pierwszy w historii igrzysk olimpijskich sportowcy mogą prowadzić blogi w czasie trwania zawodów. Z możliwości tej korzystają także Polacy.
|
| Będzie "Spiegel" dla dzieci |
|
Niemieckie wydawnictwo Spiegel Verlag planuje wprowadzenie na rynek magazynu opinii dla dzieci – podaÅ‚ serwis "Werben und Verkaufen".
|
| Mniejsze zarobki Murdocha |
|
W roku finansowym zakończonym 31 czerwca br. magnat medialny Rupert Murdoch zarobił 27 mln dol. To o ponad 14 proc. mniej niż w ub.r. fiskalnym.
|
| PiÄ…tkowska wydawcÄ… w TVN Warszawa |
|
Katarzyna Piątkowska została wydawcą kanału TVN Warszawa.
|
| Agora finalizuje rozmowy z SuperstacjÄ… |
|
Ryszard Krajewski, prezes Superstacji, poinformował wczoraj zespół, że część udziałów w stacji kupi Agora SA.
|