Sudan - Google

Sudan

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Sudan – największe państwo afrykańskie, położone w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym.

جمهورية السودان
Sudan
Flaga Sudanu
Godło Sudanu
Flaga Sudanu Godło Sudanu
Hymn: Nahnu Djundulla Djundulwatan
Położenie Sudanu
Język urzędowy arabski
Stolica Chartum
Ustrój polityczny republika autorytarna
Głowa państwa prezydent
Omar al-Baszir
Szef rzÄ…du prezydent
Omar al-Baszir
Powierzchnia
 â€¢ caÅ‚kowita
 â€¢ wody Å›ródlÄ…dowe
10. na świecie
2 505 810 km²
5%
Liczba ludnoÅ›ci (I 2007)
 â€¢ caÅ‚kowita 
 â€¢ gÄ™stość zaludnienia
30. na świecie
41 835 000
16,7 osób/km²
Niepodległość od Egiptu i Wielkiej Brytanii
1 stycznia 1956
Religia dominujÄ…ca islam
Jednostka monetarna dinar sudański (SDD)
Strefa czasowa UTC +3
Kod ISO 3166 SD
Domena internetowa .sd
Kod samochodowy SUD
Kod telefoniczny +249
Mapa Sudanu

Spis treści

[edytuj] Informacje podstawowe

DÅ‚ugość granic lÄ…dowych: 7687 km


Długość wybrzeża: 853 km
Najniższy punkt: Morze Czerwone 0 m n.p.m.
Najwyższy punkt: Kinyeti 3187 m n.p.m.
Grupy etniczne: Murzyni 52%, Arabowie 39%, Bedża 6%, inni 3%
Religie: sunnici 70% (w centrum i na północy kraju), animiści 25%, chrześcijanie 5% (głównie na południu i w Chartumie)
Języki: arabski (urzędowy), nubijski, Ta Bedawie, języki nilotyckie, języki nilo-hamityckie, języki sudańskie, angielski
Podział administracyjny: 26 wilajetów
PKB: 2100 USD na mieszkańca (szacunek za 2005 rok)

[edytuj] Sytuacja polityczna

Krajem rządzą arabscy islamiści, którzy zwalczają animistów. Południowa część kraju, Sudan Południowy, jest zniszczona 20 latami walk i po podpisaniu w 2005 roku porozumienia pokojowego, kontrolowana przez Sudańską Ludową Armię Wyzwolenia. W grudniu po wmieszaniu się w sprawy sąsiedniego Czadu, Sudan rozpoczął konflikt zbrojny ze swym sąsiadem.

[edytuj] Historia

Na terytorium dzisiejszego Sudanu istniała jedna z najstarszych kultur w Afryce - państwo Kusz ze stolicą w Napata (950 p.n.e. - 300 p.n.e.). W IV wieku p.n.e. zastąpiło je państwo Meroe. W V-VI wieku w Sudanie pojawiło się chrześcijaństwo, zostało jednak później wyparte przez islam. Arabowie utworzyli w Sudanie dwa sułtanaty: Fung na wschodzie i Darfur na zachodzie. W XVI wieku znalazły się one pod dominacją osmańską. W XIX wieku kontrolę nad Sudanem sprawowali Egipcjanie, którzy swoim wicekrólem w Sudanie wyznaczyli brytyjskiego generała Charlesa Gordona.

Mahdysta. Omdurman. 1936?
Mahdysta. Omdurman. 1936?

Gdy w roku 1882 w Egipcie pojawili się Brytyjczycy bardzo szybko zainteresowali się też Sudanem. Ich postępy w tym kraju przyhamowało znacząco powstanie mahdystów (1881-1885). Po jego stłumieniu i politycznym konflikcie z Francją w Faszodzie, Sudan stał się kondominium brytyjsko-egipskim. Egipcjanie utworzyli królestwo Sudanu, a wtedy każdy władca Egiptu był zarazem królem Sudanu. W roku 1948 kraj uzyskał autonomię, a pierwszego dnia 1956 roku niepodległość. Błyskawicznie doszło do konfliktu między zamieszkującą północną część kraju ludnością arabską i żyjącymi na południu ludami murzyńskimi. Na rasowe podłoże konfliktu nakłada się również religijne, gdyż Arabowie są prawie wyłącznie muzułmanami, a Murzyni to w dużej mierze chrześcijanie i animiści.

Pierwsza wojna domowa skończyła się w 1972 przyznaniem południu autonomii. Jednak 11 lat potem jej ograniczanie spowodowało wybuch nowej wojny, w której według szacunków zginęło ponad 2 miliony ludzi. Wojnę zakończyło dopiero nadanie 9 stycznia 2005 autonomii Sudanowi Południowemu wraz z obietnicą przeprowadzenia tam w 2011 referendum niepodległościowego.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Konflikt w Darfurze.

Od 23 grudnia 2005 Sudan jest w stanie wojny z Czadem. Przyczyną wybuchu wojny było, według rządu w Ndżamenie, wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu. Rebelianci napadli na przygraniczne, czadyjskie miasto Adre, zabijając około 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadanie na terytorium Czadu, rabowanie i palenie wsi.

13 marca 2008 został podpisany po kilku miesięcznych rozmowach pokój w Dakarze

[edytuj] Gospodarka

Sudan jest jednym z najbiedniejszych krajów świata, mimo iż wzrost gospodarczy w 2005 wyniósł 7%.

Podstawą gospodarki jest rolnictwo, które zatrudnia 80% siły roboczej i wytwarza 39% PKB. Uprawia się sorgo, pszenicę, bawełnę, len, sezam i orzeszki ziemne. Hodowla zwierząt, głównie wielbłądów też jest ważnym ogniwem.

Nieliczny przemysł koncentruje się na przetwórstwie spożywczym i innych rodzajach przemysłu lekkiego. Uważa się że Sudan ma duże zasoby naturalne, ale nigdy nie zostały one zbadane, więc potencjał kraju w tej dziedzinie jest nieznany. Niewielkie ilości azbestu, chromu i miki są eksploatowane komercyjnie.

W latach siedemdziesiątych odkryto złoża ropy naftowej. W 1999 rozpoczął się eksport tego surowca, co sprawiło, że kraj po raz pierwszy od uzyskania niepodległości miał dodatni bilans handlowy

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.


[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Sudanu.

Sudan jest podzielony na 26 stanów (wilajetów) i 133 dystrykty. Stany to:

[edytuj] Linki zewnętrzne


Facebook blokuje Friend Connect
Serwis społecznościowy Facebook zablokował zaprezentowaną niedawno przez Google usługę Friend Connect. Jak informuje serwis InfoWorld, naruszała ona postanowienia regulaminu.
Miliarder doprowadzi do sprzedaży Yahoo?
Jeden z udziałowców Yahoo!, miliarder Carl Icahn, przygotowuje się to walki z zarządem internetowego giganta na spotkaniu akcjonariuszy, które odbędzie się trzeciego lipca. Poinformował on, że będzie prowadził swoje działania dopóki firma nie rozpocznie nowych negocjacji z Microsoftem.
Samsung i LG pracujÄ… nad standardem mobilnej DTV
Firmy Samsung i LG rozpoczynają współpracę nad nowym standardem mobilnej telewizji cyfrowej, planując połączenie ze sobą technologii MPH oraz A-VSB.
Odtwarzacz MP3 do kÄ…pieli
Firma Ubanana zaprezentowała odtwarzacz MP3 uCan, wykonany z nieprzemakalnych materiałów, dzięki któremu można cieszyć się ulubioną muzyką podczas pływania, lub nurkowania.
Kolorowy cooler dla precesora
Firma Thermaltake wprowadzi na rynek chłodzenie procesora, będące częścią serii Orb. System składa się z aluminiowego radiatora z 140-ma żebrami oraz 112-milimetrowego wentylatora.
Linki: Strona g³ówna