Sylvia Plath - Google

Sylvia Plath

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Sylvia Plath
Data i miejsce urodzenia 27 października 1932
Stany Zjednoczone Boston
Data i miejsce śmierci 11 lutego 1963, Londyn
Narodowość Amerykanka
Dziedzina sztuki Poezja, proza
Ważne dzieła Szklany klosz, Ariel

Sylvia Plath (ur. 27 października 1932 w Bostonie, zm. 11 lutego 1963 w Londynie) - amerykańska poetka, pisarka i eseistka, zaliczana do grona tzw. poetów przeklętych. Współcześnie znana głównie dzięki na poły autobiograficznej powieści Szklany klosz. Jej poezja należy do nurtu poezji konfesyjnej. Sylvia Plath jest przy tym jedną z czołowych postaci kierunku w literaturze lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych określanego mianem Konfesjonalistów (ang. Confessionalist)[1].

Spis treści

[edytuj] Historia

Sylvia Plath urodziła się w bostońskiej dzielnicy Jamaica Plain. Już od lat dziecinnych wykazywała niezwykły talent poetycki, publikując swój pierwszy wiersz w wieku 8 lat w dziale dziecięcym gazety Boston Herald. W tym okresie zmarł jej ojciec, profesor college'u, a zarazem wybitny pszczelarz Otto Plath.

W 1941 matka Sylvii Plath - Aurelia Plath - dała córce pierwszy dziennik. Od tej pory Plath regularnie pisała dzienniki do końca życia.

W sierpniu 1950 Sylvia Plath opublikowała w magazynie dla dziewcząt Seventeen swój pierwszy utwór fabularny, a w gazecie The Christian Science Monitor ukazał się jej pierwszy dojrzały wiersz.

Plath chorowała na zaburzenie afektywne dwubiegunowe i kilkakrotnie przebywała w szpitalach psychiatrycznych, najczęściej w związku z próbami samobójczymi.

Na pierwszym roku nauki w Smith College w Northampton, Plath podjęła pierwszą próbę samobójczą. Miała wówczas staż w redakcji czasopisma Mademoiselle. Ten okres swego życia opisała w autobiograficznej powieści Szklany klosz (1963, The Bell Jar, wyd. polskie 1975). Po tej próbie samobójczej Sylvia podjeła leczenie w szpitalu psychiatrycznym McLean Hospital w Belmont koło Bostonu pod okiem dr Ruth Barnhouse Beuscher.

W 1953 Sylvia Plath wyjechała jako stypendystka Fulbrighta na studia do Anglii w Newnham College Uniwersytetu Cambridge.

25 lutego 1956 Sylvia Plath poznała na przyjęciu poetę Teda Hughesa, którego poślubia w tym samym roku. We wrześniu 1957 Sylvia Plath zaczęła wykładać literaturę angielską.

W Anglii w 1960 wydała pierwszy tomik Kolos (The Colossus). Wraz z mężem wiele podróżowała m.in. do Hiszpanii. W wakacje 1959 Sylvia Plath i Ted Hughes podróżowali przez Amerykę Północną.

W lutym 1960 Plath podpisała umowę na wydanie swojego pierwszego tomiku poezji Kolos w wydawnictwie Heinemanna. 1 kwietnia 1960 Sylvia Plath urodziła pierwsze z dwójki dzieci, Friedę Hughes. W lipcu małżonkowie kupili spory dom Court Green, którego hipotekę spłacili w grudniu 1961.

Czerwiec 1962 był początkiem końca małżeństwa Sylvii Plath i Teda Hughes, który zakochochał się w Asii Wevill, która kilka lat później popełniła samobójstwo w identyczny sposób, jak Sylvia Plath.

W 1962 doszło między małżonkami do separacji; poetka przeniosła się z dwojgiem dzieci (Friedą i Nicholasem) ze wspólnego domu w hrabstwie Devon do Londynu. Zamieszkała w domu po W. B. Yeatsie. Bardzo ciężka dla niej okazała się zima 1962/63. W okresie jesienno-zimowym Sylvia napisała swoje najlepsze wiersze m.in. "Tatusia", "Ukłucia", "Kobietę Łazarz", "Ariel", "Kurierów", "Mistyczkę" i ostatni wiersz "Krawędź". Poetka brała wówczas leki antydepresyjne, które jednak przyniosły odwrotny od zamierzonego skutek. Schorowana i cierpiąca na brak pieniędzy, Sylvia Plath popełniła samobójstwo przez zatrucie gazem. Dzieci zamknęła w dobrze wentylowanym pokoju, zostawiając im śniadanie.

Sylvia została pochowana na cmentarzu w Heptonstall, w hrabstwie West Yorkshire w Anglii.

Powieść biograficzną o ostatnich miesiącach życia Sylvii Plath, Przezimowanie napisała angielska badaczka biografii poetki, Kate Moses.[2] Do innych znanych publikacji dotyczących Plath należy również monografia Jej mąż. Ted Hughes i Sylvia Plath autorstwa Diane Middlebrook.

Tomy jej poezji zostały wydane pośmiertnie. Bardzo ceniony jest Ariel z 1965 oraz Poezje zebrane z 1981, za który otrzymała poetycką Nagrodę Pulitzera w 1982.

[edytuj] Film

W 2003 powstał film fabularny Sylvia z Gwyneth Paltrow w roli głównej, który opowiada o życiu Sylvii Plath od chwili jej spotkania z Tedem Hughesem do samobójczej śmierci, przy czym koncentrował się na jej problemach małżeńskich.

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Poezja

Przekładów wierszy Sylvii Plath na język polski dokonali: Teresa Truszkowska, Ewa Fiszer, Julia Hartwig, Jan Roztworowski, Zbigniew Herbert.

[edytuj] Proza

[edytuj] Twórczość dla dzieci

  • The Bed Book (1976)
  • The It-Doesn't-Matter-Suit (1996)
  • Collected Children's Stories (Anglia, 2001)
  • Mrs. Cherry's Kitchen (2001)

[edytuj] Biografie dotyczące Sylvii Plath


Przypisy

  1. ↑ Podobnym terminem określa się poezje Anne Sexton, Roberta Lowella czy Allena Ginsberga
  2. ↑ Informacje o angielskiej wersji Przezimowania ze strony internetowej Kate Moses, [1]. (en)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Sylvii Plath


p • d • e
Dzieła Sylvii Plath

Poezja Kolos (1960) • Ariel • Crossing the Water (1971) • Zimowe drzewa • The Collected Poems (1981) Proza Szklany klosz (1963) • Listy do domu (1975) • Johnny Strach i Biblia Snów (1977) • Dzienniki 1950-1962 (1982) (The Journals of Sylvia Plath) Twórczość dla dzieci The Bed Book (1976)

 

Przypisy

  1. ↑ Podobnym terminem określa się poezje Anne Sexton, Roberta Lowella czy Allena Ginsberga
  2. ↑ Informacje o angielskiej wersji Przezimowania ze strony internetowej Kate Moses, [1]. (en)

Audycja o gwiazdach show-biznesu w RMF FM
Od jutra RMF FM będzie emitował cotygodniowy program "Szoł" z informacjami o gwiazdach show-biznesu. Magazyn o tak samo brzmiącym tytule zacznie wkrótce wydawać właściciel rozgłośni – Wydawnictwo Bauer.
TVP wybrała audytora do sprawdzenia rezerw
Audyt w Telewizji Polskiej SA w zakresie zasad tworzenia i rozwiązywania rezerw przeprowadzi firma Finanse-Servis Zespół Doradców Finansowo-Księgowych.
13 wnioskodawców w konkursach koncesyjnych
Trzynastu chętnych ubiega się o częstotliwości radiowe w sześciu konkursach ogłoszonych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Najwięcej wnioskodawców zgłosiło się do walki o częstotliwość stołeczną.
Polsat: 400 osób do obsługi siatkarskiego mundialu
Przy realizacji transmisji z Mistrzostw Świata w siatkówce mężczyzn, które w 2014 roku odbędą się w Polsce, pracować ma w Polsacie 350-400 osób.
Nowy dwutygodnik "Show"
Nowe pismo Wydawnictwa Bauer ”Show. Magazyn o Gwiazdach” będzie dwutygodnikiem – dowiedział się nieoficjalnie "Presserwis".
Linki: Strona gwna