Synestezja
Z Wikipedii
Synestezja (gr. synaÃsthesis - równoczesne postrzeganie od sýn - razem' i aÃsthesis - poznanie poprzez zmysÅ‚y). W psychologii stan lub zdolność, w której doÅ›wiadczenia jednego zmysÅ‚u (np. wzroku) wywoÅ‚ujÄ… również doÅ›wiadczenia, charakterystyczne dla innych zmysłów. Na przykÅ‚ad odbieranie niskich dźwiÄ™ków wywoÅ‚uje wrażenie miÄ™kkoÅ›ci, barwa niebieska odczuwana jest jako chÅ‚odna, obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp.
Istnieją dwie teorie tłumaczące owe zjawisko. Jedna mówi, że istnieje więcej połączeń synaptycznych pomiędzy neuronami przenoszącymi "zmysłowe informacje", a druga - że ilość połączeń synaptycznych jest taka sama, a mieszanie się odbieranych doświadczeń wynika z tego iż zachwiana jest równowaga pomiędzy hamowaniem i wyciszaniem docierających impulsów w mózgu.
W literaturze - środek stylistyczny polegający na przypisywaniu jakiemuś zmysłowi wrażeń odbieranych innym zmysłem. Szczególne znaczenie miała w literaturze symbolizmu, w korespondencji sztuk.
[edytuj] Barwne słyszenie
Stosunkowo najczęściej spotykane jest "barwne słyszenie", które polega na tym, że dźwięki lub współbrzmienia wywołują wrażenia barwne, bądź barwy - dźwięki. Synestetami byli m.in.: Mikołaj Rimski-Korsakow, Solomon Szereszewski, Władimir Nabokow, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Franciszek Liszt, Olivier Messiaen, a jest Marta Ptaszyńska i Chris Urbanowicz.
Skojarzenia dźwięków lub tonacji z barwami z zasady są jednak różne. Oto przykładowe skojarzenia - rosyjskiego kompozytora z przełomu XIX i XX wieku Mikołaja Rimskiego-Korsakowa:[1]
Rimski-Korsakow:
- C-dur: biały
- G-dur: brązowozłoty, jasny
- D-dur: żółty, słoneczny
- A-dur: jasnoróżowy
- E-dur: szafirowy, błyszczący
- H-dur: granatowy, ponury
- Fis-dur: szarozielony
- Des-dur: mroczny, gorÄ…cy
- As-dur: siwofioletowy
- Es-dur: mroczny, błękitnoszary
- F-dur: zielony
Wbrew wieloletniemu przekonaniu o tym, że Skriabin obdarzony był zdolnością "barwnego słyszenia", nie ma na to dowodu; zob. natomiast rozkład kolorów na "fortepianie świetlnym" Skriabina.
- ↑ J. Wierszyłowski: Psychologia muzyki, PWN Warszawa 1981, s. 242.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Seria przemyśleń oraz animacji poświęconych zjawisku synestezji
- Rosyjska grupa zajmująca się synestezją - strona również w języku angielskim
- Kolejna strona grupy Prometeusz - dużo uporządkowanych rozważań Bułata Galiejewa
| Umowa ws. tarczy antyrakietowej została podpisana - "to przełom" |
|
Polska i Stany Zjednoczone podpisały umowę w sprawie instalacji elementów tarczy antyrakietowej na terytorium Polski - informuje TVN 24.
|
| Warmia: podejrzani o potrÄ…cenie rowerzystek zatrzymani |
|
Policja z Gołdapi (Warmińsko-Mazurskie) zatrzymała dwóch mężczyzn, którzy prowadząc samochód po pijanemu potrącili dwie nastoletnie rowerzystki i uciekli z miejsca wypadku.
|
| Premier rozmawia z sekretarz stanu USA |
|
Amerykańska Sekretarz stanu Condoleezza Rice przyjechała do Kancelarii Premiera, gdzie spotka się z premierem rządu Donaldem Tuskiem.
|
| "Polska zastosuje nowÄ… politykÄ™ wobec Rosji" |
|
- Rozmawialiśmy o sytuacji na Kaukazie i relacjach świata zachodniego z Rosją. Zachód dojrzewa by stosować wobec Rosji nową politykę - powiedział po spotkaniu z amerykańską sekretarz stanu Condoleezzą Rice marszałek Sejmu Bronisław Komorowski.
|
| Kamiński o ceremonii u premiera: patrzę na to ze smutkiem |
|
Minister w Kancelarii Prezydenta Michał Kamiński nazwał "nowatorstwem protokołu" fakt, że podczas uroczystości podpisania umowy w sprawie tarczy antyrakietowej w kancelarii premiera pierwszy przemówić ma premier Donald Tusk, a dopiero po nim prezydent Lech Kaczyński.
|