Z Wikipedii

Współrzędne: 37°05' N 15°17' E37.0833333 15.2833333 (Syrakuzy)

Syrakuzy
Herb Syrakuz
Państwo	Włochy
region	Sycylia
burmistrz	Giambattista Bufardeci
Powierzchnia	204 km²
Położenie	37° 05' N 15° 17' E
Wysokość	17 m n.p.m.
Ludność (2004) • liczba ludności • gęstość	123 322 593 os./km²
Nr kierunkowy	0931
Kod pocztowy	96100
Położenie na mapie kraju Syrakuzy
Strona internetowa miasta

Syrakuzy (łac. Syracusae, wł. Siracusa) – miasto we Włoszech we wschodniej Sycylii, którego patronką jest Święta Łucja (dzień obchodów: 13 grudnia).

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki 3 Galeria zabytków Syrakuz 4 Bibliografia 5 Zobacz też

[edytuj] Historia

Miasto to powstało jako antyczna kolonia greckich Dorów z Koryntu w 733 p.n.e. na miejscu wcześniejszej osady. Początkowo miasto zajmowało tylko przybrzeżną wysepkę Ortygię. Po zbudowaniu kamiennej grobli w VI wieku p.n.e. Syrakuzy zaczęły rozrastać się szybko na lądzie stałym, gdzie założono agorę, a z dala od miasta, nad rzeką Anopos, wzniesiono około 560-550 p.n.e. wielki peripteros dorycki poświęcony Zeusowi Olimpijskiemu. Od V wieku p.n.e. Syrakuzy były uważane za najpiękniejsze i najbogatsze, a niewątpliwie najludniejsze miasto wyspy (około 200 tysięcy mieszkańców), posiadające dwa doskonałe porty (handlowy i wojenny), które zapewniały panowanie miasta nad wschodnią częścią Sycylii. Starożytne Syrakuzy składały się ostatecznie z pięciu dzielnic:

• Achradine, gdzie znajdowała się świątynia Zeusa,
• Tyche, gdzie znajdowała się świątynia tej bogini,
• Neapolis, gdzie znajdował się największy teatr na Sycylii,
• Epipolai,
• wyspa Ortygia, gdzie znajdowało się silnie obwarowane akropolis i pałac tyranów.

Początkowo w Syrakuzach panował ustrój arystokratyczny, potem demokratyczny. Tyranię wprowadził Gelon I w 485 p.n.e. W V wieku p.n.e. tyrani Syrakuz sięgnęli po hegemonię w Wielkiej Grecji i walczyli z powodzeniem (bitwa pod Himerą, 480 p.n.e.) z zajmującymi zachód wyspy Kartagińczykami.

Syrakuzy były szeroko promieniującym centrum kultury greckiej, ojczyzną np. Epicharma i Archimedesa, gościły także m.in. Pindara, Ajschylosa i Platona W mieście tym żył i tworzył Archimedes, który zginął z rąk Rzymian podczas oblężenia miasta w czasie II wojny punickiej w 212 p.n.e. W trakcie tych walk Archimedes skonstruował wiele machin wojennych używanych do obrony miasta. Do II wojny punickiej Syrakuzy przystąpiły po stronie Kartaginy, chcąc odzyskać utraconą niezależność – podczas I wojny punickiej Hieron II, tyran Syrakuz był sprzymierzeńcem Rzymu. Po zdobyciu przez Rzymian miasto straciło wiele ze swojej dawnej świetności, choć wciąż powstawały nowe budowle jak portyki czy teatry. Zdobyte i złupione w 212 p.n.e. przez Rzymian miasto stało się częścią pierwszej kolonii imperium, czyli Sycylii.

Według relacji biblijnej ok. 59 roku n.e. z Malty przypłynął aleksandryjski statek, na którym pokładzie znajdował się ewangelista Łukasz, Arystarch i prewożony na proces do Rzymu apostoł Paweł. Dzieje Apostolskie 28:11, 12 podaje, iż statek zatrzymał się w Sarakuzach na trzy dni. W tym okresie miasto podzielone było na dwie części: jedna znajdowała się na małej wyspie Ortygia (obecnie Ortigia), gdzie prawdopodobnie przybił wspomniany statek, a druga na samej Sycylii.

W VII i VIII wieku Syrakuzy były atakowane przez muzułmańskich Arabów, w 668 zostały złupione przez nich podczas śmiałego wypadu z północnej Afryki na Sycylię. Wraz z całą wyspą miasto dostało się pod panowanie arabskie w 878. W 1086 Syrakuzy zajęli Normanowie pod wodzą Rogera I zwanego Wielkim Księciem, którzy stworzyli, rządzone przez własną dynastię, dobrze prosperujące królestwo.

[edytuj] Zabytki

Na przełomie V i IV wieku p.n.e. tyran Dionizjos I włączył do miasta i ufortyfikował płaskie wzgórze Epipolaj, a umacniając cały system obronny (długości około 22 km; obecnie zachowane tylko fragmenty) zbudował w Euryleos potężną twierdzę, stanowiącą najwybitniejsze osiągnięcie ówczesnej architektury wojskowej. Do miasta prowadził kompleks wejść nazywany Heksapylon (Sześciobramny).

W starej części Syrakuz, na Ortygii, z ufortyfikowaną akropolis, pałacem tyranów i źródłem Aretuzy, wzniesiono około 570-560 p.n.e. najstarszy na Sycylii dorycki peripteros (stylobat: 21,47x55,33 m), poświęcony Apollinowi, i młodszy, z około 470 p.n.e. - Atenie. Świątynia Ateny liczyła 22 x 55,02 m i miała 6 x 14 kolumn o wysokości 8,71 m i dolnej średnicy 1,92 m. Jest pierwszą konstrukcją, w której problem zachowania proporcji między interkolumniami i tryglifami w narożnikach budowli został rozwiązany przez stopniowe zmniejszanie odległości między dwoma ostatnimi interkolumniami w narożnikach (kontrakcja narożna). Metodę tę przyjęto z czasem w całej Grecji. Świątynia ta została adaptowana w VII wieku n.e. na trójnawową bazylikę chrześcijańską. W pobliżu świątyni Ateny odsłonięte relikty wielkiej świątyni jońskiej z VI wieku p.n.e., długości około 56 m, nigdy nie ukończonej.

W nowej części miasta, koło agory, odkryto m.in. część domu ze studnią z VI wieku p.n.e., dalej wielki teatr grecki, powstały po 270 p.n.e., o unikalnej trapezoidalnej orchestrze i widowni, który powstał na miejscu starszego, zbudowanego według projektu Damokoposa w l połowie V wieku p.n.e. W tej części miasta odnaleziono także monumentalny ołtarz Zeusa, długości około 195 m, fundacji Hierona II (po 270 p.n.e.). Ponadto zachowały się ruiny rzymskiego amfiteatru i zespołu architektonicznego (świątynia, portyk i teatr), zwane błędnie gimnazjonem, oraz kamieniołomy (częściowo zawalone) słynne z doskonałej akustyki, stąd zwane Uchem Dionizjosa, będące miejscem uwięzienia m.in. jeńców ateńskich po klęsce armii Nikiasza w 413 p.n.e.

Obecnie trzy muzea w Syrakuzach gromadzą cenne zbiory archeologiczne.

Do zabytków z okresu średniowiecza na uwagę zasługują kościoły św. Mikołaja i św. Tomasza z XI i XII wieku.

Syrakuzy wpisane są na Światową Listę Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO.

[edytuj] Galeria zabytków Syrakuz

Amfiteatr	Plac Archimedesa	Pałac Montalto	Katedra Syrakuz
Kościół Świętej Łucji alla badia	Ucho Dionizjosa	Źródło Aretuzy

[edytuj] Bibliografia

• Praca zbiorowa - „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 546-547, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WaiF)
• Praca zbiorowa - „Wielka Historia Świata”, t.9, Polskie Media Amer.Com 2005, str. 233, ISBN 83-7425-034-8
• Rajman J. - „Encyklopedia Średniowiecza”, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2006, s. 890, ISBN 83-7435-263-9
• Twardecki A. - „Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu”, wersja internetowa [1]

[edytuj] Zobacz też

• Archimedes
• Aretuza
• balista
• lista światowego dziedzictwa UNESCO
• Święta Łucja

Betacom: 35 proc. zysku na dywidendę?

Zarząd Betacom zamierza wnioskować do Rady Nadzorczej i WZA o przeznaczenie na wypłatę dywidendy około 35 proc. zysku netto za rok obrotowy 2007/08. W kolejnych latach zarząd planuje rekomendować wypłatę dywidendy na poziomie 25-35 proc. zysku - poinformowała spółka w raporcie rocznym.

Najdroższe miasta świata

W 1998 roku Moskwa przechodziła kryzys. Ponad 100 tysięcy Rosjan wyszło na ulicę, gdy banki splajtowały, tracąc oszczędności życia milionów obywateli. Zaledwie 10 lat później globalny boom surowcowy sprawił, że Rosja opływa w gotówkę, a Moskwa stała się drogim miastem.

Handel w internecie to teraz żyła złota

Przekonał się o tym Amazon.com - największy na świecie sklep online, którego zyski skoczyły w drugim kwartale o 41 proc. Dzięki słabemu dolarowi zakupy robią tam Chińczycy, Niemcy, Francuzi i coraz częściej Polacy - czytamy w "Dzienniku".

Wakacyjna gotówka - na co warto zwrócić uwagę

Coraz częściej posiadanie karty kredytowej jest wręcz warunkiem wypożyczenia samochodu czy sprzętu sportowego podczas wakacyjnego wyjazdu. Jednak uwaga, korzystanie z karty nie jest tanie. Tańszym rozwiązaniem są kredyty gotówkowe, reklamowane jako wakacyjne - czytamy w dzienniku "Polska".

Cięcia ulgi prorodzinnej na razie nie będzie

Rząd na razie nie podchwycił pomysłu ograniczenia obowiązującej dużej ulgi prorodzinnej w zamian za wsparcie rodzin niepłacących podatku dochodowego, które nie mają prawa do odpisu. Pomysł zgłosił wiceprzewodniczący komisji z Prawa i Sprawiedliwości - Stanisław Szwed - podczas obrad sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Linki: Strona g��wna