System Palladiusza
Z Wikipedii
główne: • Bopomofo (ㄅㄆㄇㄈ) albo Zhuyin zimu (chińska) • Pinyin (拼音, chińska znakami łacińskimi) • Jaworski-Jabłoński (polska) • Wade-Giles (angielska) • Othmar-Lessing (niemiecka) • Vissière albo EFEO (francuska) • Palladiusz (Палладий, rosyjska cyrylicą) •
pomniejsze: • Gwoyeu Romatzyh (chińska literami łacińskimi) • Harbińska (polska) • Gawlikowski (polska) • Yale (amerykańska) • Haenisch (niemiecka) • Piasek (niemiecka) • włoska • esperancka • czeska • węgierska • chorwacka •
Rosyjska transkrypcja sinologiczna, zwana także systemem Palladiusza (ros. транскрипционная система Палладия) - transkrypcja języka chińskiego za pomocą cyrylicy, używana w Rosji. W drugiej połowie XIX wieku podwaliny po nią położył archimandryta Palladiusz (Piotr Kafarow, 1817-1878), prawosławny misjonarz w Pekinie i rosyjski sinolog, a także autor nieukończonego słownika chińsko-rosyjskiego, który ostatecznie ukazał się w 1889 roku. Rosyjska transkrypcja nosi jego imię. Oparta jest na niej także rosyjska transkrypcja języków koreańskiego i japońskiego.
Z rosyjskiego, poprzez transkrypcję o. Palladiusza, trafiła do języka polskiego seria błędnych sinicyzmów (niezgodnych z rzeczywistą fonetyką języka chińskiego), m.in. żeńszeń (zamiast poprawniejszego: żenszen, pinyin: renshen), Tiańszań (wyparte dziś przez poprawne Tienszan, pinyin: Tianshan), hunwejbini (zamiast poprawniejszego: hungwejbingowie, pinyin hongweibing), chunchuz, Charbin (zamiast dziś uzywanego poprawnego Harbin), czy nawet koreańskie Phenian (zamiast poprawnego: Phjongjang, czytane: "pchiong-jang" - NB. czytanie: "fenian" jest podwójnym błędem - interpretowania że ph należy czytać jak francuskie itp. "ph", tymczasem język koreański w ogóle nie posiada dźwięku f).
Na przełomie XIX i XX wieku korzystanie z niej było popularne wśród polskich autorów piszących o Chinach, którzy wiedzę często czerpali z drugiej ręki z rosyjskich źródeł. Na przykład częściowo na niej oparty jest zapis terminologii chińskiej (nazw własnych) w powieści przygodowej o Chinach Wacława Sieroszewskiego pt. "Zamorski diabeł (Jan-Gui-Tzy)". Także imiona chińskie w pracach o kulturze filozofii Wschodu Stanisława Jedynaka - oparte w całości na literaturze rosyjskojęzycznej - są naszpikowane "palladyzmami", czyli takimi błędnymi spolszczeniami za pośrednictwem rosyjskiego. Poprawne polskie sinicyzmy (zapożyczenia z języka chińskiego w języku polskim) powinny byc jakimś kompromisem między fonetyką chińska a fonetyką polską, bez interwencji języka pośredniczącego, "palladyzmy" (podobnie jak "wade-gilesizmy") tego kryterium nie spełniają.
Typowe palladyzmy to:
- używanie spółgłosek dźwięcznych na chińskie nieprzydechowe a bezdźwięcznych na chińskie nieprzydechowe (np. stosowanie b i p zamiast odpowiednio p i p’, stosowanych w transkrypcjach polskiej, angielskiej czy francuskiej) - można to dzisiaj - w kontekście coraz powszechniejszego stosowania transkrypcji pinyin uznać za poprawne;
- używanie nieznanego językowi chińskiemu dźwięku [ń] w wygłosie (zamiast poprawnego n) i w zamian stosowanie n zamiast ng w wygłosie (język rosyjski nie zna dźwięku [ng]);
- pisanie ch zamiast h w nagłosie;
- używacie zbitki czż (ros. чж) zamiast poprawniejszego cz lub dż (Jaworski-Jabłoński: cz, pinyin: zh);
- używanie cz (c+z; ros. цз; skutkujące jednak interpretowaniem tego przez czytelnika jako polskie cz [č] !), zamiast poprawniejszego c lub dz (Jaworski-Jabłoński: ts, pinyin: z), względnie zamiast poprawniejszego ć lub dź (Jaworski-Jabłoński: ts lub k przed -i lub -ü, pinyin: j);
- stosowanie -j- w środku wyrazu, zamiast zmiękczającego -i- przed samogłoską, np. sjao zamiast siau;
- pisownia hoj lub choj zamiast poprawniejszego huj (Jaworski-Jabłoński: huei; pinyin: hui);
- pisanie juj zamiast jü, -ju zamiast -ü;
- niepisanie nagłosowej spółgłoski w (ang. w = pol. ł) przed u.
[edytuj] Przekład z pinyinu na system rosyjski Palladiusza
| A | |||
|---|---|---|---|
| a — а | ai — ай | an — ань | ang — ан |
| ao — ао | |||
| B | |||
| ba — ба | bai — бай | ban — бань | bang — бан |
| bao — бао | bei — бэй | ben — бэнь | beng — бэн |
| bi — би | bian — бянь | biao — бяо | bie — бе |
| bin — бинь | bing — бин | bo — бо | bu — бу |
| C | |||
| ca — ца | cai — цай | can — цань | cang — цан |
| cao — цао | ce — цэ | cen — цэнь | ceng — цэн |
| ci — цы | cong — цун | cou — цоу | cu — цу |
| cuan — цуань | cui — цуй | cun — цунь | cuo — цо |
| CH | |||
| cha — ча | chai — чай | chan — чань | chang — чан |
| chao — чао | che — чэ | chen — чэнь | cheng — чэн |
| chi — чи | chong — чун | chou — чоу | chu — чу |
| chuai — чуай | chuan — чуань | chuang — чуан | chui — чуй |
| chun — чунь | chuo — чуо | ||
| D | |||
| da — да | dai — дай | dan — дань | dang — дан |
| dao — дао | de — дэ | dei — дэй | deng — дэн |
| di — ди | dia — дя | dian — дянь | diao — дяо |
| die — де | ding — дин | diu — дю | dong — дун |
| dou — доу | du — ду | duan — дуань | dui — дуй |
| dun — дунь | duo — дуо | ||
| E | |||
| e — э | ei — эй | en — энь | eng — эн |
| er — эр | |||
| F | |||
| fa — фа | fan — фань | fang — фан | fei — фэй |
| fen — фэнь | feng — фэн(фын) | fo — фо | fou — фоу |
| fu — фу | |||
| G | |||
| ga — га | gai — гай | gan — гань | gang — ган |
| gao — гао | ge — гэ | gei — гэй | gen — гэнь |
| geng — гэн | gong — гун | gou — гоу | gu — гу |
| gua — гуа | guai — гуай | guan — гуань | guang — гуан |
| gui — гуй | gun — гунь | guo — го | |
| H | |||
| ha — ха | hai — хай | han — хань | hang — хан |
| hao — хао | he — хэ | hei — хэй | hen — хэнь |
| heng — хэн | hm — хм | hng — хнг | hong — хун |
| hou — хоу | hu — ху | hua — хуа | huai — хуай |
| huan — хуань | huang — хуан | hui — хуй(хуэй) | hun — хунь |
| huo — хо | |||
| J | |||
| ji — цзи | jia — цзя | jian — цзянь | jiang — цзян |
| jiao — цзяо | jie — цзе | jin — цзинь | jing — цзин |
| jiong — цзюн | jiu — цзю | ju — цзюй | juan — цзюань |
| jue — цзюе | jun — цзюнь | ||
| K | |||
| ka — ка | kai — кай | kan — кань | kang — кан |
| kao — као | ke — кэ | ken — кэнь | keng — кэн |
| kong — кун | kou — коу | ku — ку | kua — куа |
| kuai — куай | kuan — куань | kuang — куан | kui — куй |
| kun — кунь | kuo — ко | ||
| L | |||
| la — ла | lai — лай | lan — лань | lang — лан |
| lao — лао | le — лэ | lei — лэй | leng — лен |
| li — ли | lia — ля | lian — лянь | liang — лян |
| liao — ляо | lie — ле | lin — линь | ling — лин |
| liu — лю | long — лун | lou — лоу | lu — лу |
| lü — люй | luan — луань | lüe — люэ | lun — лунь |
| luo — ло | |||
| M | |||
| m — м | ma — ма | mai — май | man — мань |
| mang — ман | mao — мао | me — мэ | mei — мэй |
| men — мэнь | meng — мэн | mi — ми | mian — мянь |
| miao — мяо | mie — ме | min — минь | ming — мин |
| miu — мю | mm — мм | mo — мо | mou — моу |
| mu — му | |||
| N | |||
| n — н | na — на | nai — най | nan — нань |
| nang — нан | nao — нао | ne — нэ | nei — нэй |
| nen — нэнь | neng — нэн | ng — нг | ni — ни |
| nin — нинь | ning — нин | niu — ню | nong — нун |
| nu — ну | nü — нюй | nuan — нуань | nüe — нюэ |
| nuo — но | |||
| O | |||
| o — о | ou — оу | ||
| P | |||
| pa — па | pai — пай | pan — пань | pang — пан |
| pao — пао | pei — пэй | pen — пэнь | peng — пэн |
| pi — пи | pian — пянь | piao — пяо | pie — пе |
| pin — пинь | ping — пин | po — по | pou — поу |
| pu — пу | |||
| Q | |||
| qi — ци | qia — ця | qian — цянь | qiang — цян |
| qiao — цяо | qie — це | qin — цинь | qing — цин |
| qiong — цюн | qiu — цю | qu — цюй | quan — цюань |
| que — цюэ | qun — цюнь | ||
| R | |||
| ran — жань | rang — жан | rao — жао | re — жэ |
| ren — жэнь | reng — жэн | ri — жи | rong — жун |
| rou — жоу | ru — жу | ruan — жуань | rui — жуй |
| run — жунь | ruo — жо | ||
| S | |||
| sa — са | sai — сай | san — сань | sang — сан |
| sao — сао | se — сэ | sen — сэнь | seng — сэн |
| si — сы | song — сун | sou — соу | su — су |
| suan — суань | sui — суй | sun — сунь | suo — суо |
| SH | |||
| sha — ша | shai — шай | shan — шань | shang — шан |
| shao — шао | she — шэ | shei — шэй | shen — шэнь |
| sheng — шэн | shi — ши | shou — шоу | shu — шу |
| shua — шуа | shuai — шуай | shuan — шуань | shuang — шуан |
| shui — шуй | shun — шунь | shuo — шуо | |
| T | |||
| ta — та | tai — тай | tan — тань | tang — тан |
| tao — тао | te — тэ | ten — тэнь | teng — тэн |
| ti — ти | tia — тя | tian — тянь | tiang — тян |
| tiao — тяо | tie — те | ting — тин | tiu — тю |
| tong — тун | tou — тоу | tu — ту | tuan — туань |
| tui — туй | tun — тунь | tuo — туо | |
| W | |||
| wa — ва | wai — вай | wan — вань | wang — ван |
| wei — вэй | wen — вэнь | weng — вэн | wo — во |
| wu — у | |||
| X | |||
| xi — си | xia — ся | xian — сянь | xiang — сян |
| xiao — сяо | xie — се | xin — синь | xing — син |
| xiong — сюн | xiu — сю | xu — сюй | xuan — сюань |
| xue — сюэ | xun — сюнь | ||
| Y | |||
| ya — я | yan — янь | yang — ян | yao — яо |
| ye — е | yi — и | yin — инь | ying — ин |
| yong — юн | you — ю | yu — юй | yuan — юань |
| yue — юэ | yun — юнь | ||
| Z | |||
| za — цза | zai — цзай | zan — цзань | zang — цзан |
| zao — цзао | ze — цзэ | zei — цзэй | zen — цзэнь |
| zeng — цзэн | zi — цзы | zong — цзун | zou — цзоу |
| zu — цзу | zuan — цзуань | zui — цзуй | zun — цзунь |
| zuo — цзо | |||
| ZH | |||
| zha — чжа | zhai — чжай | zhan — чжань | zhang — чжан |
| zhao — чжао | zhe — чжэ | zhei — чжэй | zhen — чжэнь |
| zheng — чжэн | zhi — чжи | zhong — чжун | zhou — чжоу |
| zhu — чжу | zhua — чжуа | zhuai — чжуай | zhuan — чжуань |
| zhuang — чжуан | zhui — чжуй | zhun — чжунь | zhuo — чжо |
| Olejnik i Kolenda-Zaleska na Kongresie Kultury Chrześcijańskiej |
|
We wrześniu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II odbędzie się III Kongres Kultury Chrześcijańskiej. Tegoroczny kongres, obok wielu wybitnych świeckich i duchownych naukowców oraz działaczy religijnych z kraju i zagranicy, zgromadzi całą plejadę postaci medialnych związanych głownie ze środowiskiem "Gazety Wyborczej", "Tygodnika Powszechnego", "Więzi" i "Znaku" - pisze "Nasz Dziennik".
|
| SDP apeluje o ochronę godności dziennikarzy |
|
Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich - w związku z rezygnacją TV Puls z programu informacyjnego "Puls Raport" - apeluje do całego dziennikarskiego środowiska "o poparcie protestu przeciwko działaniom naruszającym godność naszego zawodu".
|
| "Panorama" TVP2 od jesieni jeszcze później |
|
Główne wydanie "Panoramy", informacyjnego programu telewizyjnej Dwójki, od jesieni będzie emitowana jeszcze później niż teraz. Serwis przeniesiono z godz. 24 na w pół do pierwszej w nocy.
|
| "Spiegel" i "Bild" najczęściej cytowane w Niemczech |
|
Tygodnik opinii "Spiegel" i tabloid "Bild" były najczęściej cytowanymi tytułami w niemieckich mediach w pierwszym półroczu br. – wynika z raportu instytutu badawczego Media Tenor.
|
| Łemkowskie kolumny w "Polsce Gazecie Krakowskiej" |
|
Dziś w cotygodniowym dodatku do "Polski Gazety Krakowskiej" (Polskapresse) – "Gazecie Gorlickiej" - ukażą się trzy kolumny w języku łemkowskim.
|