Szczytno
Z Wikipedii
Współrzędne: 53°33'46" N 20°59'07" E![]()
| Szczytno | |||||
|
|||||
| Województwo | warmińsko-mazurskie | ||||
| Powiat | szczycieński | ||||
| Gmina - rodzaj |
Szczytno miejska |
||||
| Założono | 1359 | ||||
| Prawa miejskie | 1723 | ||||
| Burmistrz | Danuta Górska (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 10,62[1] km² | ||||
| Położenie | 53° 33'46'' N 20° 59'07'' E |
||||
| Liczba mieszkańców (2007) - liczba ludności - gęstość |
25 562[1] 2407[1] os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
89 | ||||
| Kod pocztowy | 12-100 do 12-102 | ||||
| Tablice rejestracyjne | NSZ | ||||
|
Położenie na mapie Polski
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
6283617011 | ||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
UrzÄ…d miejski3
ul. Sienkiewicza 112-100 Szczytno tel. 89 624-72-00; faks 89 724-72-01 (e-mail) |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Szczytno (niem. Ortelsburg) - miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.
Według ostatniego ogólnopolskiego zestawienia GUS-u wszystkich jednostek administracyjnych pod względem powierzchni i ludności, w Szczytnie było zameldowanych 25 562 mieszkańców[1]. Według danych z 30 czerwca 200724, miasto miało 25 487 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Szczytno zostało założone w XIII wieku przez Krzyżaków, na miejscu spalonego zamku litewskiego lub pruskiego. Szczątki tego zamku nadal są widoczne. Według niemieckiego spisu z 1945 zamieszkane było w 74,5% przez ewangelickich Mazurów. Miasto zostało zniszczone w wyniku działań obu wojen światowych. Podczas II wojny światowej w wyniku działań wojennych zniszczenia sięgnęły 45%. Szczytno jest miastem polskim od roku 1945.
[edytuj] Nazwa
Nazwę "Ortelsburg" nadano miastu od imienia Ortolfa z Trewiru, komtura elbląskiego, który aktem z 24.09.1360 nakazał osiedlenie przybyszy z Mazowsza. Pierwsza osada na północnym brzegu jeziora Domowego Małego otrzymała nazwę Bartna Strona (niem. Beutnerdorf) od pszczelarstwa - dominującego zajęcia osadników. Istniała słowiańska nazwa "Szczytno" od nazw jezior "Sciten Minor" i "Scitem Maior", lub od wyrobu szczytów (metalowych zakończeń włóczni) przez mieszkańców miasta.
[edytuj] Komunikacja
- Przez Szczytno przebiegają następujące drogi:
- krajowe:
- 53 (Olsztyn-Ostrołęka)
- 57 (Bartoszyce-Pułtusk)
- 58 (Olsztynek-Szczuczyn).
- wojewódzkie:
- pozostałe drogi utwardzone:
- do Szczycionka
- do Rudki
- do Małdańca
- do Leśnego Dworu
- krajowe:
Dwie ostatnie linie są obecnie nieczynne. Regularne połączenia utrzymywane są wyłącznie do Olsztyna i Piszu. Dworzec kolejowy znajduje się u zbiegu ulic Kolejowej i Bogumiła Linki.
- W Szczytnie jest dworzec autobusowy. Dziennie z dworca odjeżdża ponad 300 autobusów obsługujących połączenia dalekobieżne, lokalne i podmiejskie.
- W Szymanach pod Szczytnem (7 km) znajduje się jedyny w tej części Polski Międzynarodowy Port Lotniczy "Szczytno-Szymany". Port działa od 1996 r., w ostatnich latach przeżywa problemy finansowe, dlatego loty odbywają się sporadycznie. W niedalekiej przyszłości ponownie planuje się uruchomienie stałych lotów do Warszawy i innych miast polskich i zagranicznych.
- W Szczytnie istnieje Komunikacja miejska (trzy linie autobusowe), przewoźnikiem jest ZKM Szczytno. Komunikacja miejska oprócz terenu miasta obsługuje także bliskie tereny podmiejskie.
[edytuj] Handel
W Szczytnie działają sklepy następujących sieci handlowych:
- Kaufland - ul. Chrobrego
- Carrefour Express - ul. Wielbarska
- Społem PSS Olsztyn - ul. Kościuszki
- Market Centrum - ul. Piłsudskiego
- Lidl - ul. Wileńska
- Biedronka - ul. Polska, ul. Pasymska, ul. Wyspiańskiego (były Leader Price)
- Lewiatan - ul. Nauczycielska
[edytuj] Kultura
- Ośrodki kultury
- Miejski Dom Kultury
- Kino Jurand (zamknięte od 2005 r.) (wyburzone w 2006 r.)
- Biblioteka Miejska i jej filie
- Muzeum Mazurskie
- Wieża ratuszowa z punktem widokowym
- Dom Kultury w WSPol
- Imprezy:
- Dni i Noce Szczytna
- Święto Policji
- Hunterfest
- coroczne imprezy wystawiennicze
- coroczne imprezy sportowe, w tym międzynarodowe organizowane przez Wyższą Szkołę Policji
- wystawy artystyczne
- koncerty
- Wybory Miss Szczytna
[edytuj] Prasa wydawana w Szczytnie
[edytuj] Dawniej
- Kurek Mazurski (1849 - 1850)
- Gazeta Ludowa (1896 - 1902)
- Mazur (1906 - 1920)
- Trąba Ewangelijna (1912 - 1913), miesięcznik, organ gromadkarzy.
- Mazurski Przyjaciel Ludu (1923 - 1928)
- Głos Ewangelijny (1926 -1939), miesięcznik, organ Społeczności Chrześcijańskiej (gromadkarzy), redagowany w Szczytnie.
[edytuj] DziÅ›
- Kurek Mazurski wydawany od 1990r.
- Nasz Mazur wydawany od 1997r. Obecnie jest to bezpłatny dodatek do Gazety Olsztyńskiej
- Extra Mazury wydawane bezpłatnie od 2004r.
- Eclesia Nostra pismo dekanatu Szczytno wydawane od 2003r.
- Nasz Akapit pismo MDK Szczytno wydawane od 2006r.
[edytuj] Zabytki
- Ratusz Miejski
- Ruiny zamku krzyżackiego z ok. 1370 r.
- Muzeum Mazurskie
- Åšredniowieczna pompa ssÄ…ca
- Barokowy kościół ewangelicko-augsburski z 1718 r.
- Chata mazurska z XIX w.
- Dawny zajazd - klasycystyczny, z XIX w.
- Trakt Królewski
- Bartna Strona
- Ulica Rynkowa
- Dom Polski
- Cmentarze:
- żydowski
- ewangelicki
- żołnierzy radzieckich
- Inne obiekty historyczne:
- Dawne starostwo - w stylu pseudoklasycystycznym z 1885 r.
- Budynek SÄ…du Rejonowego z lat 1867 - 1869
- Dom Pomocy Społecznej (dawne gimnazjum żeńskie) z roku 1884
- Budynki Wyższej Szkoły Policji z 1886 r.
- Budynek Poczty z 1892 r.
- Kościół pw. WNMP, w stylu neogotyckim, z lat 1897-1899
- Kościół Chrześcijan Baptystów z 1903 r.
- Szpital z lat 1908/1909
- Państwowy Dom Dziecka z 1913 r.
- Wieża ciśnień i wodociągi
[edytuj] Kościoły
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:
- Parafie rzymskokatolickie
- Parafia pw. Wniebowzięcia NMP, ul. M. Konopnickiej 72
- Parafia pw. św. Brata Alberta, ul. Wileńska (d. Związku Jaszczurczego) 1
- Parafia pw. św. Krzyża, ul. Kazimierza Jagiellończyka
- Parafia pw św. Stanisława Kostki, ul. Armii Krajowej 2
- Parafia pw Chrystusa Króla, ul. Tuwima
- Kościoły protestanckie
- Kościół Ewangelicko-Augsburski, Parafia w Szczytnie, ul. Warszawska 1
- Kościół Chrześcijan Baptystów, Zbór w Szczytnie, ul. Sienkiewicza 3
- Kościół Zielonoświątkowy, Zbór "Betel", ul. Śląska 4
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, ul. Sobieszczańskiego 12
[edytuj] Turystyka
- Atrakcje turystyczne:
- Międzynarodowy Port Lotniczy Szczytno-Szymany
- Oznaczone miejsce południka 21°E
- Grób Krzysztofa Klenczona
- Pomnik Krzysztofa Klenczona
- Pomnik Henryka Sienkiewicza w symbolicznym miejscu tragedii Juranda i Danusi
- Punkt widokowy na wieży ratuszowej
- Szlaki turystyczne:
- piesze:
- rowerowe:
- Wielkich Jałowców
- Młyńskiego Stawu
- Juranda
- wodne:
- Rezerwaty przyrody:
- Galwica - torfowiskowy
- Sołtysek - florystyczny
- Kulka - florystyczny (roślinności stepowej)
- Dęby Napiwodzkie
- Pupy - leśny
- Małga - faunistyczny
- Inne tereny przyrodnicze:
- Jeziora:
- Pojezierza:
- Puszcza Piska
- Puszcza Napiwodzko-Ramucka
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z 200727, Szczytno ma obszar 10,62 km².
Szczytno leży na granicy dwóch pojezierzy: olsztyńskiego i mrągowskiego.
[edytuj] Demografia
Dane z 30 czerwca 200724:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 25 487 | 100 | 13 329 | 52,3 | 12 158 | 47,7 |
Dodatkowe dane:
- do podanej liczby mieszkańców nie wlicza się słuchaczy i dojeżdżających pracowników Wyższej Szkoły Policji
- nie wlicza się też ludzi zameldowanych na pobyt czasowy (ok. 800 osób w 2005 r.)
- liczba mieszkańców powiatu szczycieńskiego [30 czerwca] 2007 wyniosła 69 30824
- przewiduje się, że liczba mieszkańców Szczytna przekroczy 30 tys. w 2013 r. (głównie migracja z terenu powiatu)
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1222,24 zł.
[edytuj] Ciekawostki
- Henryk Sienkiewicz pisząc powieść Krzyżacy umiejscowił w tutejszym zamku dramatyczny epizod z życia Juranda ze Spychowa i jego córki Danusi.
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
- jeziora powiatu szczycieńskiego
- miasta w Polsce
- zakon krzyżacki
- "Krzyżacy" - Henryka Sienkiewicza
- Krzysztof Klenczon
- wieża ciśnień
- Synagoga w Szczytnie
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta powiatowe:
Bartoszyce • Braniewo • Działdowo • Elbląg • Ełk • Giżycko • Gołdap • Iława • Kętrzyn • Lidzbark Warmiński • Mrągowo • Nidzica • Nowe Miasto Lubawskie • Olecko • Olsztyn • Ostróda • Pisz • Szczytno • Węgorzewo
Miasta gminne:
Barczewo • Biała Piska • Biskupiec • Bisztynek • Dobre Miasto • Frombork • Górowo Iławeckie • Jeziorany • Kisielice • Korsze • Lidzbark • Lubawa • Mikołajki • Miłakowo • Miłomłyn • Młynary • Morąg • Olsztynek • Orneta • Orzysz • Pasłęk • Pasym • Pieniężno • Reszel • Ruciane-Nida • Ryn • Sępopol • Susz • Tolkmicko • Zalewo
Miasta: Pasym • Szczytno
Gminy miejskie: Szczytno
Gminy miejsko-wiejskie: Pasym
Gminy wiejskie: Dźwierzuty • Jedwabno • Rozogi • Szczytno • Świętajno • Wielbark
| Urządzenie, które wykryje twoje nerwy przed tobą |
|
Przenośne urządzenie ma pozwolić na kontrolowanie zdrowia psychicznego astronautów - informuje "New Scientist".
|
| Statki wolą zrzucać ścieki do Bałtyku niż do portów |
|
Pływające po Bałtyku statki wycieczkowe mogą, w świetle prawa, zrzucać ścieki prosto do morza. Poza związkami azotu i fosforu do wody dostają się bakterie, wirusy i metale ciężkie. Morze Bałtyckie jest jednym z najmniejszych na świecie, jest akwenem śródlądowym z niewielką możliwością wymiany swoich wód. Następuje ona średnio co 30 lat.
|
| Naukowcy dowodzą: miłość naprawdę jest ślepa |
|
Miłość jest ślepa - odkrył kiedyś Szekspir. Badania naukowców potwierdzają to twierdzenie bowiem wykazały, że dla osób zakochanych atrakcyjność innych kobiet czy mężczyzn maleje.
|
| Kawa zwiększa ryzyko bezpłodności |
|
Zbyt dużo kawy może zmniejszać szanse na poczęcie dziecka u kobiet, które mają problemy z płodnością - ostrzegają naukowcy.
|
| System analizowania wstrząsów sejsmicznych |
|
Dzięki 24 najwyższej klasy stacjom sejsmicznym uwadze polskich naukowców nie ujdzie żaden wstrząs, a prognozowanie aktywności sejsmicznej pozwoli bezpiecznie lokować ważne obiekty, na przykład elektrownie atomowe - uznano na konferencji zorganizowanej w Instytucie Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.
|