Szkoci
Z Wikipedii
| Szkoci (Scots) | |
| Liczebność ogółem | około 30 milionów |
| Regiony zamieszkania | |
| Język | język angielski, język scots (szkocki lallans), język szkocki gaelicki |
| Religie | prezbiterianizm, ateizm, katolicyzm |
| Pokrewne grupy etniczne | Irlandczycy, Walijczycy |
Szkoci (Scots) - naród celtycki zamieszkujący Szkocję , Irlandię Północną, USA, Kanadę, Australię, Nową Zelandię i Afrykę Południową (nieliczni). Mówią językami: angielskim (70% ludności), szkockim lallans (30% ludności) i celtyckim językiem szkockim gaelickim (1% ludności, głównie wyspy Hebrydy); te dwa ostatnie języki są stopniowo wypierane przez język angielski.
Szkoci w większości (42%) są prezbiterianami (Kościół Szkocki), duża grupa ludności to ateiści (28%), jedynie mieszkańcy płd-zachodniej Szkocji (głównie potomkowie imigrantów z Irlandii) oraz ludność 2 niewielkich wysp (Uist i Barra) to w większości katolicy (16%).
W etnogenezie Szkotów uczestniczyło wiele grup: Piktowie, Brytowie, Anglowie i Wikingowie. W wyniku wielowiekowych procesów ukształtowały się dwie grupy społeczeństwa szkockiego: zanglicyzowani mieszkańcy nizin (Lowlanderzy) mówiący językiem szkockim lallans oraz górale podtrzymujący celtyckie tradycje (Highlanderzy) posługujący się językiem gaelickim.
Podstawą organizacji społecznej Szkotów były klany. Po unii z Anglią (1707r.) klany przestawały istnieć, pozbawione odwiecznych terytoriów, kolonizowanych przez Anglików. Ślady dawnych tradycji zachowały się w zwyczajach, muzyce, poezji, w ubiorze - męski strój klanowy, czyli kilt z kraciastego tartanu został uznany za narodowy strój szkocki.
W pierwszych wiekach naszej ery mianem Szkotów nazywano heterogeniczną ludność Irlandii, powstałą z przemieszania Celtów z pierwotnymi mieszkańcami Irlandii, o pochodzeniu azjanickim.
Zapewne jeszcze przed V w n.e. Szkoci stworzyli królestwo Dalriady, w VI wieku zostali schrystianizowani przez św. Kolumbana. Choć ich mieszanie się z Piktami z Wysp Brytyjskich rozpoczęło się już wcześniej, masowa inwazja Szkotów na Brytanię zaczęła się w VIII wieku, pod wpływem wikingów, którzy zaczęli pustoszyć Irlandię. Gdy irlandzcy osadnicy zasymilowali się z ludnością Wysp Brytyjskich, Szkotami nazywano już tylko mieszkańców północnej części Wielkiej Brytanii.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ [http://www.statistics.gov.uk/census/ Według Brytyjskiego spisu powszechnego z 2001 roku
| Rajd Sardynii: Loeb liderem po drugim dniu |
|
Obrońca tytułu mistrza świata Francuz Sebastien Loeb (Citroen C4) prowadzi po drugim dniu w Rajdzie Sardynii, szóstej eliminacji mistrzostw świata.
|
| Panfil i Gawron wygrali turniej debla w Katowicach |
|
Grzegorz Panfil i Marcin Gawron wygrali rywalizację deblistów tenisowego turnieju PKO BP Katowice Open.
|
| Osiemnaście medali polskich łuczników w ME |
|
Osiemnaście medali - cztery złote, pięć srebrnych i dziewięć brązowych - zdobyli polscy łucznicy w mistrzostwach Europy seniorów. W sobotę we francuskim Vittel wywalczyli dwa - złoty i brązowy.
|
| Niemcy: grad bramek, koniec Kahna, smutny rekord |
|
W ostatniej kolejce niemieckiej Bundesligi padło aż 35 bramek! Zapadły też ostateczne rozstrzygnięcia. Tytuł mistrzowski już wcześniej wywalczył Bayern Monachium, a sobotę po wicemistrzostwo i udział w Lidze Mistrzów sięgnął Werder Brema. Z Bundesligą żegna się - oprócz wcześniej zdegradowanych Hansy Rostock i MSV Duisburg - zdobywca Pucharu Niemiec sprzed roku FC Nuernberg.
|
| PLK: pierwszy mecz finałowy dla Turowa |
|
Koszykarze PGE Turów Zgorzelec odnieśli zwycięstwo przed własną publicznością w pierwszym meczu finałowym PLK. Pokonali oni Prokom Trefl Sopot 82:79.
|