Szolem Alejchem
Z Wikipedii
Szolem-Alejchem, jid. שלום־עליכם, właśc. Szolem Rabinowicz, ur. 2 marca 1859 (18 lutego starego stylu) w Perejasławiu, zm. 13 maja 1916 w Nowym Jorku, pisarz żydowski, drugi z klasyków literatury jidysz.
Pozostawił po sobie spuściznę składającą się z czterdziestu tomów, w tym wiele utworów zostało przetłumaczonych na wszystkie niemal języki świata. Twórczość ta obejmuje powieści, zbiory opowiadań, dramaty, komedie, nowele, humoreski, felietony, książki dla dzieci. Utwór najbardziej znany to Dzieje Tewjego Mleczarza (Tewje der Milchiker), na podstawie którego powstał głośny musical Skrzypek na dachu. Charakterystyczne dla utworów Szolem-Alejchema są liczne wątki autobiograficzne, a także scenki z życia mieszkańców Kasrylewki. (Prototypem Kasrylewki jest miasteczko, w którym sam spędził lata dziecięce.) Humor, ironia, sarkazm a zrozumienie natury ludzkiej i znajomość ludzkich losów - oto cechy stylu, które przysporzyły pisarzowi popularności. Również i on rozpoczynał swą karierę literacką w języku hebrajskim. Urodził się jako syn Nachuma (syna Wewika i Mindy Rabinowiczów) oraz Chaji Ester (córki Mojsze Jose Hamarnika i Giłt)[1]. Był związany z rosyjskim ruchem asymilatorskim, później z syjonistami, pełnił także powierzoną mu przez władze carskie funkcję rabina w Łubni. Od 1888 roku, niestety przez krótki czas, wydawał rocznik literacki "Di Jidisze Folksbibliotek" ("Żydowska Biblioteka Ludowa"), na łamach którego debiutował m.in. Icchok Lejb Perec. Rok 1888 uważa się za symboliczną datę narodzin nowoczesnej literatury jidysz, choć wcześniej od wielu wieków, a od początku XIX wieku dość intensywnie, rozwijało się piśmiennictwo w jidysz.
Pseudonim Szolem-Alejchem oznacza mniej więcej "Dzień dobry" - jest to tradycyjne pozdrowienie w jidysz (dosł. pokój na was!). W początkowym okresie rozwoju nowoczesnej literatury jidysz wielu pisarzy decydowało się na przyjęcie pseudonimu. Jidysz - język, którym mówiło wiele milionów Żydów w Europie Środkowo-Wschodniej, był uznawany przez wykształconych pisarzy, szczególnie zwolenników Haskali - żydowskiego oświecenia, za język niepełny, żargon, język kobiet i ludzi niewykształconych, mimo że piśmiennictwo w jidysz liczyło sobie już wiele wieków. Dlatego pisarze skrywali się pod pseudonimem. Podobnie ma się rzecz z tzw. dziadkiem nowoczesnej literatury jidysz Szolemem Jankewem Abramowiczem piszącym pod pseudonimem Mendele Mojcher Sforim. Dopiero rewolucja zapoczątkowana przez tych pisarzy zmieniła postrzeganie języka jidysz i dała początek wielobarwnej, niezwykle zróżnicowanej nowoczesnej literaturze jidysz.
Szolem Rabinowicz zwany jest wnukiem literatury jidysz (dziadkiem nazywa się Szolema Jankewa Abramowicza - Mendele Mojcher Sforima, a ojcem Icchoka Lejba Pereca. Rabinowicz, mitotwórca literatury jidysz - sam stworzył legendę o dziadku Mendelem i wnuku Szolem-Alejchemie - tworząc tym samym narrację założycielską literatury jidysz. Problematykę tę oraz zagadnienia kulturowej roli pseudonimu w literaturze jidysz porusza Dan Miron w swoich interesujących pracach o Abramowiczu i Rabinowiczu.
Uwaga techniczna: W zapisach bibliograficznych i innych należy stosować zapis Szolem-Alejchem lub Szolem Alejchem. Wszelkie Sz.Alejchem lub samo Alejchem - to zapisy błędne.
[edytuj] Bibliografia
- Szołem Alejchem, Dzieje Tewji Mleczarza, Wrocław, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2005, ISBN 83-7384-316-7
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Przypisy
- ↑ Powieść autobiograficzna Szolema Alejchema ”Z jarmarku” w przekładzie Michała Friedmana (Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 1989 r., ISBN 83-7023-022-9)
| Poczuj wyboje, krawężniki i stłuczki |
|
Saitek od wielu lat projektuje akcesoria do komputerów i konsol. Firma znana jest z wysokiej jakości materiałów wykończeniowych i technologii zwiększających wygodę podczas wielogodzinnych rozgrywek.
|
| Monitor LCD MAG o grubości 24 mm |
|
Tylko 24 mm, tyle wynosi grubość panelu nowego 19-calowego LCD MAGa o oznaczeniu MD1-19AW. Urządzenie wyróżnia się nietypową konstrukcją przedniego panelu, dzięki której monitor przypomina bardziej elegancki tablet lub cyfrową ramkę na zdjęcia, niż tradycyjny LCD
|
| Futurystyczna, a jednak klasyczna obudowa |
|
Lancool K6 oferuje nowoczesny i nieco futurystyczny design. Proste linie i załamania nadają obudowie klasyczny charakter.
|
| Partner dla każdego wentylatora – Lian Li TR-5 |
|
Firma Lian-Li dostarczyła na rynek panel kontrolujący prędkość obrotową wentylatorów wykonany z aluminium. Do naszej dyspozycji oddane zostały cztery kanały
|
| Netbook z obracanym ekranem od Gigabyte |
|
Firma Gigabyte oficjalnie zapowiedziała subnotebooka z obracanym, 8,9-calowym ekranem o rozdzielczości WXGA, którego wyposażono w procesor Intel Atom oraz 1 GB pamięci RAM.
|