Z Wikipedii

Szolem-Szmuel Szwarcbard; jid. שלום־שמואל שוואַרצבאַרד znany w Polsce również jako Szlomo Szwarcbard lub Szwarcburd, ros. Шулэм-Шмил Шварцбурд, Шолом Шварцбард, ps. Bal-Chalojmes jid. בעל־חלומות (ur. 18 sierpnia 1886 w Izmaile, zm. 3 marca 1938 w Kapsztadzie) – żydowski poeta, publicysta i działacz anarchistyczny, zabójca Symona Petlury w 1926 roku.

[edytuj] Biografia

Urodził się w rodzinie besarabskich żydów Izaaka Szwarcburda i Chai Wajnberg. Po wyjeździe rodziny do Bałty na skutek opróżniania z ludności żydowskiej strefy przygranicznej zainteresował się anarchizmem, wziął udział w rewolucji 1905 roku. W obawie przed aresztowaniem opuścił Rosję i mieszkał m.in. w Rumunii, Lwowie, Budapeszcie, Włoszech. W 1910 roku osiadł w Paryżu i pracował jako zegarmistrz.

W 1914 roku wstąpił wraz z bratem do Legii Cudzoziemskiej, za trzyletni udział w walkach otrzymał odznaczenie Croix de guerre.

W 1917 roku wrócił do Bałty, dwa lata później wyjechał do Odessy, gdzie zaciągnął się do armii czerwonej i walczył w wojnie domowej wraz z brygadą Grigorija Kotowskiego. Coraz bardziej krytycznie nastawiony do rzeczywistości radzieckiej opuścił Ukrainę, wyjechał do Paryża, zakładając mały warsztat zegarmistrzowski.

W czasie wojny domowej na Ukrainie stracił całą rodzinę (łącznie 15 bliskich).

W 1920 roku wydał w Paryżu pierwszy zbiorek poezji "Marzenia i rzeczywistość" ("Trojmen unwirklichkejt"), na którym piętno odcisnęły wydarzenia wojny. We Francji działał w ruchu anarchistycznym, pisywał pod pseudonimem "Bal-Chalojmes" ("Marzyciel"), zaprzyjaźnił się z Nestorem Machno, Piotrem Arszynowem oraz innymi działaczami rewolucyjnymi.

[edytuj] Zabójstwo Petlury

W maju 1925 roku po ukazaniu się we francuskiej prasie notki o przebywaniu w Paryżu Symona Petlury postanowił dokonać morderstwa. 25 maja 1926 roku na rogu bulwaru Sainte-Michaille i ulicy Rasina oddał trzy strzały z rewolweru w kierunku oglądającego sklepowe wystawy Petlury. Po dokonaniu zbrodni bez oporów dał się aresztować francuskiej policji.

18 października 1927 roku rozpoczął się procesa Szwarcbarda – za jego uniewinnieniem wypowiadali się m.in. Albert Einstein, Henri Bergson, Maksym Gorki i Aleksander Kiereński. Z obroną Szwarcbarda współpracował były premier Węgier Mihály Károlyi, a obrońcą w sądzie został Henri Torres. Po ośmiu dniach ława przysięgłych zadecydowała o wypuszczeniu Szwarcbarda na wolność.

[edytuj] Dalsze losy

Po uwolnieniu Szwarcbard podjął pracę w firmach ubezpieczeniowych, dalej poświęcał się też działaności pisarskiej, wydał m.in. zbiór opowiadań poświęconych pierwszej wojnie światowej ("Milchome-Bilder", "Obrazki wojenne"), ukraińskiemu okresowi jego życia ("Fun tifn opgrund", "Z głębokiej przepaści...").

W gazecie "Arbejter-Frojnd" ("Przyjaciel Robotnika") opublikował serię opowiadań "Fun majne milchome-togbuch" ("Z mojego dziennika wojennego"), pisywał również do "Der Moment", "Fraje arbejter sztyme" i "Jidysze cajtung".

Ulica Szwarcbarda w Izraelu

W 1937 roku wyjechał do RPA w celu poszukiwania materiałów dla "Encyclopedia Judaica", publikował tam m.in. w "Afrikaner jidysze cajtung". Nie zdążył wrócić do Europy, zmarł 3 marca 1938 roku na zawał serca i został pochowany w Kapsztadzie. Po kilku latach jego prochy przeniesiono do Izraela.

[edytuj] Kult osoby Szwarcbarda

W 1927 roku Zolmen Rozental opublikował w Kiszyniowie zbiór reportaży w języki jidysz na temat procesu ("Der Szwarcbard-Proces – undzer cajt"). Był również bohaterem trzyaktówki Altera Kacizne (1885-1941) "Szwarcbard – a syntetisz reportaż", którą wystawiano w dwudziestoleciu międzywojennym w żydowskich teatrach Europy i USA (pełny tekst ukazał się w Paryżu dopiero w 1980 roku).

Obecnie jest patronem kilku ulic na terenie Izraela.

[edytuj] Publikacje

• "טרוימען און ווירקלעכקייט" ("Trojmen un Wirklechkejt" – "Marzenia i rzeczywistość" – wiersze w dwóch tomach wydane pod pseudonimem Bal-Chalojmes, Paryż 1920)
• "אין קריג מיט זיך אַליין" ("In krig mit zich alejn" – "W wojnie ze samym sobą" – proza, Chicago 1933)
• "אינעם לויף פֿון יאָרן" ("Inem lojf fun jorn" – "Z biegiem lat", wspomnienia, Chicago 1934)
• "אין אָנדענקונג פֿון שלום שוואַרצבאַרד" (In ondenkung fun Szolem Szwarcbard" – "W pamięci o Szolemie Szwarcbardzie", wspomnienia Chicago 1938)

"Polacy wybrali gruzińskie wino zamiast rosyjskiego gazu"

- Toasty za powodzenie i skuteczność tarczy wznoszono gruzińskim winem - podsumowuje amerykańsko-polskie porozumienie o tarczy rosyjski dziennik "Wriemia Nowostiej". Rosyjska prasa ocenia, że umowa popsuje i tak nienajlepsze stosunki Warszawy z Moskwą.

Rosja oficjalnie nie zrywa z NATO

Rosja zdecydowała się zamrozić wszelką współpracę wojskową z NATO i jego sojusznikami - poinformowało na swoich stronach internetowych norweskie ministerstwo obrony. Rosjanie oficjalnie zaprzeczają.

Rosjanie: z Osetii Płd. nie wyjdziemy

- Nie planujemy donikąd odjeżdżać - w ten sposób gen. Anatolij Nowogicyn, zastępca szefa rosyjskiego sztabu, zapowiedział, że Rosjanie nie mają zamiaru opuścić separatystycznej Osetii Południowej. Z Gruzji, na niecałe 24 godziny przez zakończeniem zapowiedzianej przez Moskwę ewakuacji, wciąż dochodzą sprzeczne informacje o jej przebiegu.

Saakaszwili: Rosjanie kpią sobie ze świata

Rosjanie faktycznie opuszczają niektóre gruzińskie miasta - przyznaje prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili - ale dodaje, że jednocześnie rosyjskie wojska nasilają działania w innych regionach jego kraju. - Rosjanie kpią sobie ze świata - mówi Saakaszwili. Z kolei Waszyngton ujawnia, że ostrzegał Tbilisi przed konfliktem z Rosją.

Atak na tureckich policjantów

Ośmiu tureckich policjantów i trzech żołnierzy zostało rannych w eksplozji przydrożnej bomby w Izmirze na zachodzie Turcji. Nikt na razie nie przyznał się do zamachu.