Stała elektrostymulacja serca - Google

Stała elektrostymulacja serca

Z Wikipedii

(Przekierowano z Sztuczny rozrusznik serca)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Rozrusznik serca GuidantMeridianSR
Rozrusznik serca GuidantMeridianSR
Fizjologiczny rozrusznik serca - węzeł zatokowy (czerwony punkt) oraz drogi szerzenia się prawidłowego pobudzenia roboczego mięśnia serca. U dołu ewolucja zapisu EKG w zależności od czasu rozchodzenia się depolaryzacji i repolaryzacji mięśnia serca.
Fizjologiczny rozrusznik serca - węzeł zatokowy (czerwony punkt) oraz drogi szerzenia się prawidłowego pobudzenia roboczego mięśnia serca. U dołu ewolucja zapisu EKG w zależności od czasu rozchodzenia się depolaryzacji i repolaryzacji mięśnia serca.

Sztuczny rozrusznik serca (inaczej stymulator serca, kardiostymulator) to urządzenie elektryczne (obecnie wszczepiane w ciało chorego) służące do elektrycznego pobudzania rytmu serca. Stosuje się go, gdy naturalny rozrusznik - węzeł zatokowy, w wyniku różnych schorzeń przestaje spełniać swoją rolę, co prowadzi do objawów niedokrwienia mózgu lub niewydolności serca.

W Polsce żyje ponad 100 000 osób z wszczepionym kardiostymulatorem, a liczbÄ™ wszczepieÅ„ szacuje siÄ™ na 9500 rocznie. 80-90% tych zabiegów to wszczepienia nowych rozruszników (implantacja kardiostymulatora), a w 10-20% to wymiany wyczerpanych stymulatorów (reimplantacja).

Spis treści

[edytuj] Historia

Pierwszy zewnętrzny rozrusznik serca zbudował John Hopps w 1950.
Pierwszy w świecie wewnętrzny rozrusznik wszczepił Åke Senning, szwedzki kardiochirurg w Solna (Sztokholm) w szpitalu Karolinska Sjukhuset przy współpracy Rune Elmeqvist, który był producentem tego urządzenia 8 października1958. Elektrody tego rozrusznika były umieszczone na nasierdziu (tak zwane elektrody nasierdziowe), a nie wewnątrz jam serca. Rozrusznik zawiódł po 3 godzinach.

W ciągu życia Szwed Arne Larsson, który był pierwszym pacjentem ze wszczepionym urządzeniem, zanim zmarł w wieku 86 lat w 2001 r. miał zamontowane 24 rozruszniki i przeżył zarówno jego wynalazcę jak również "swego" chirurga.

W Polsce pierwszy zabieg implantacji rozrusznika został wykonany w 1963 w Gdańsku przez prof. Zdzisława Kieturakisa i dr Wojciecha Kozłowskiego[1].

[edytuj] Budowa stymulatora

Urządzenie stymulujące serce składa się ze stymulatora (aktualnie wielkości mniejszej od pudełka zapałek), zawierającego hermetycznie zamknięte w obudowie z materiałów biologicznie obojętnych baterie, który jest wszczepiany pod skórę. Jest on jednocześnie detektorem jak i generatorem impulsów elektrycznych. Impulsy mają woltaż rzędu 0,5 - 5 woltów i czas trwania 0,2 - 1 milisekundy. W roboczym mięśniu komór serca umieszczane są metalowe elektrody (od 2 do 4) pokryte tworzywem sztucznym. Na ich zakończeniach znajdują się zwykle różnego rodzaju wypustki, ułatwiające fiksację elektrody w pożądanym miejscu.

[edytuj] Wszczepienie (implantacja) kardiostymulatora

Stosunki anatomiczne naczyń krwionośnych okolicy serca
Stosunki anatomiczne naczyń krwionośnych okolicy serca

Obecnie wszczepianie kardiostymulatorów przestało być domeną kardiochirurgów a stało się zadaniem kardiologów. Zabieg implantacji wykonywany jest w warunkach sali operacyjnej lub pracowni badań inwazyjnych układu krążenia. Sala musi być wyposażona w sprzęt RTG umożliwiający wykonanie skopii, koniecznej do kontroli usadowienie elektrody), sprzętu do monitorowania EKG, PSA - Pacing System Analyser - czyli wieloczynnościowego urządzenia pomiarowego umożliwiającego pomiar i rejestrację potencjałów wewnątrzsercowych, progu stymulacji i impedancji. Konieczny jest także zestaw narzędzi do wykonania wenesekcji, aparat do echokardiografii oraz sprzęt do perikardiocentezy.

Pacjent powinien być zaszczepiony przeciw WZW B oraz pozostać przynajmniej 6 godzin na czczo przed zabiegiem. W dniu zabiegu może przyjmować leki, ale tylko w wypadku wypicia małej ilości płynów. W przypadku leczenia antykoagulacyjnego konieczna jest jego modyfikacja zapewniająca poziom INR poniżej 1,75. Przed zabiegiem może zostać zastosowany środek uspokajający.

Wybór miejsca zabiegu na klatce piersiowej uzależniony jest od wywiadu (np. złamanie obojczyka), chorób współistniejących (np. zespół żyły głównej górnej), wykonywanego zawodu. W przypadku braku wskazań lub przeciwwskazań medycznych decyzję o miejscu zabiegu można pozostawić pacjentowi.

Najczęstszymi miejscami wprowadzenia elektrod stymulatora są:

Elektroda zostaje wprowadzona przez żyłę do przedsionka lub komory serca, natomiast drugi jej koniec zostaje doprowadzony do loży stymulatora (zwanej także łożem lub kieszenią), czyli miejsca umieszczenia układu bateryjnego. U większości osób lożę wytwarza się na mięśniu piersiowym większym. U osób szczupłych lub ze względów kosmetycznych można lożę wytworzyć także pod tym mięśniem. Z przyczyn estetycznych najkorzystniejsze, i dlatego też preferowane u młodych kobiet, jest wykonanie cięcia pod piersią lub w dole pachowym.

[edytuj] Wskazania

Częstoskurcz komorowy
Częstoskurcz komorowy
Asystolia trwająca ponad 4 s w przebiegu całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego (III stopnia)
Asystolia trwająca ponad 4 s w przebiegu całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego (III stopnia)
  • Wskazania bezwzglÄ™dne:
  • Wskazania wzglÄ™dne:
    • bezobjawowy blok przedsionkowo-komorowy III stopnia z akcjÄ… serca powyżej 40 uderzeÅ„ na minutÄ™
    • bezobjawowy blok przedsionkowo-komorowy II stopnia typu Mobitza
    • bezobjawowy blok przedsionkowo-komorowy I stopnia u osób z niewydolnoÅ›ciÄ… krążenia
    • po zawale mięśnia serca - bezobjawowy blok II lub III stopnia z akcjÄ… komór >50 uderzeÅ„ na minutÄ™
    • po przeszczepie serca - objawowy blok I i II stopnia
    • objawowy blok jednej z odnóg pÄ™czka Hisa z prawidÅ‚owym odstÄ™pem HV
    • bezobjawowe zaburzenia wÄ™zÅ‚a zatokowego z akcjÄ… nawet < 40 uderzeÅ„ na minutÄ™ ale bez pauz trwajÄ…cych powyżej 3 s
    • wrodzone postaci zespoÅ‚u wydÅ‚użonego QT
    • kardiomiopatia przerostowa, zawężajÄ…ca i rozstrzeniowa - wskazanie aktualne przedstawiane sÄ… jako wzglÄ™dne, gdyż istniejÄ… różne opinie co do jej zastosowania w tych wskazaniach.

[edytuj] Tryby i rodzaje stymulacji

Asystolia w zapisie EKG
Asystolia w zapisie EKG

Głównym zadaniem stałej stymulacji serca jest zapobieganie asystolii, a co jest z tym związane poprawa jakości i przedłużenie życia. Aby zrealizować te cele, konieczne jest prawidłowe dobranie typu stymulacji i typu rozrusznika.

[edytuj] Typy stymulacji

Do określenia typu stymulacji stosuje się zunifikowany, międzynarodowy kod (w wersji podstawowej jest on 3 literowy):

  • gdzie litera umieszczona na pierwszym miejscu oznacza lokalizacjÄ™ elektrody stymulujÄ…cej - A - atrium - przedsionek serca, V - ventricle - komora serca, D - dual - stymulacja dwujamowa (i w przedsionku, i komorze serca)
  • druga litera 3-literowego kodu oznacza lokalizacjÄ™ elektrody odbierajÄ…cej i odczytujÄ…cej rytm (obowiÄ…zujÄ… oznaczenia tożsame z powyższymi)
  • trzecia litera kodu oznacza sposób reagowania kardiostymulatora - I - inhibited - hamowany, T - triggered - wyzwalany, D - dual - oba typy reakcji.

Przykładowe oznaczenia:

  • AAI - stymulacja przedsionkowa, hamowana rytmem przedsionków
  • VVI - stymulacja komorowa hamowana rytmem komór
  • DDD - stymulacja przedsionkowo-komorowa hamowana odpowiednim rytmem przedsionków i/lub komór

Do tych kodów niekiedy w czwartej pozycji dodawana jest literka R (rate modulation - automatyczne zwiększenie częstości modulacji przy wzroście zapotrzebowania tlenowego np. wysiłku). Wówczas taki typ stymulatora nosi oznaczenie npAAI-R czy DDD-R.

[edytuj] Wybór trybu stymulacji

Stymulacja przedsionkowa AAI oraz dwujamowa DDD i VDD pozwalają na zachowanie prawidłowej sekwencji skurczu przedsionków i komór i nazywane są stymulacją fizjologiczną. Fizjologiczne tryby stymulacji zapobiegają występowaniu zespołu stymulatorowego, zmniejszają częstość występowania migotania przedsionków i powikłań zatorowych i poprawiają wskaźniki wydolności mięśnia sercowego, zapewniają więc lepszy komfort życia i przedłużają przeżycie.

[edytuj] Zespół stymulatorowy

Zespół stymulatorowy to zespół objawów złej tolerancji stymulacji serca, pomimo braku zaburzeń funkcji rozrusznika oraz czynnościowego tła tych dolegliwości, które mogą powodować następujące objawy: zmęczenie, bóle głowy, tętnienie na szyi, kołatanie serca, splątanie, duszność, nietypowy ból w klatce piersiowej, dławicę piersiową, obrzęki kostek, obrzęk płuc, migotanie przedsionków, naczynio-pochodne powikłania mózgowe. [2]. Zespół stymulatorowy jest wynikiem wstecznego pobudzania komorowo-przedsionkowego.

[edytuj] Możliwe zakłócenia pracy stymulatora

Symbol graficzny informujący o zagrożeniach dla osób ze stymulatorem serca
Symbol graficzny informujący o zagrożeniach dla osób ze stymulatorem serca

W obecnie stosowanych kardiostymulatorach ich tytanowa obudowa w pewnym stopniu chroni układ elektroniczny przed wpływem promieniowania elektromagnetycznego. W życiu codziennym oraz w przypadku kontaktu z urządzeniami medycznymi, chorzy z wszczepionym rozrusznikiem muszą zachować ostrożność:

  • MRI może być wykonane tylko w przypadku bezwzglÄ™dnej koniecznoÅ›ci. Badanie może uszkodzić rozrusznik.
  • litotrypsja - należy zgÅ‚osić fakt wszczepienia rozrusznika, nie ma jednak przeciwwskazaÅ„ do litotrypsji
  • diatermia krótkofalowa - bezwzglÄ™dne przeciwwskazanie - możliwość zaburzeÅ„ pracy i uszkodzenia rozrusznika
  • kardiowersja - odstÄ™p co najmniej 10 - 15 centymetrów pomiÄ™dzy elektrodÄ… kardiowertera a lożą stymulatora (przednio-tylna pozycja kardiowersji)
  • telefon komórkowy - nie należy go nosić w kieszeni w pobliżu stymulatora, a aparat podczas rozmowy trzymać po przeciwnej stronie ciaÅ‚a w stosunku do loży stymulatora.
  • życie codzienne - urzÄ…dzenia, które mogÄ… zakłócać pracÄ™ i należy ich unikać:

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Piśmiennictwo

  1. ↑ Standardy postępowania w elektroterapii serca - wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PDF)
  2. ↑ Charles Jazra Kliniczne i ekonomiczne aspekty zespołu stymulatorowego Cardiology Journal, 1997, Tom 4, Nr 3

[edytuj] Bibliografia

  • Zalecenia Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, opublikowane na stronie Towarzystwa
  • Vardas PE., Auricchio A., Blanc JJ., Daubert JC., Drexler H., Ector H., Gasparini M., Linde C., Morgado FB., Oto A., Sutton R., Trusz-Gluza M Guidelines for cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy: the task force for cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy of the European Society of Cardiology. Developed in collaboration with the European Heart Rhythm Association. Eur Heart J 2007 28: 2256-2295, PMID 17726042



65. rocznica bitwy pod Lenino
W dniach 12-13 października 1943 roku koło wsi Lenino na Białorusi odbyła się bitwa pomiędzy 33. armią radziecką, w której skład wchodziła 1. dywizji piechoty im. Tadeusza Kościuszki a wojskami niemieckimi. W tym roku mija 65 lat od tego wydarzenia.
Pilot jest chory, do Brukseli poleci jeden samolot
Pilot - dowódca drugiej załogi samolotu rządowego się rozchorował w związku z tym do dyspozycji polskich władz jest w najbliższych dniach tylko jeden samolot. Na lot do Brukseli złożył zamówienie rząd w dniach 13, 14, 15 października - poinformował w Kontrapunkcie RMF FM i Newsweeka Bogdan Klich minister obrony narodowej.
Nie lubimy ukraińskich pisarzy?
"Gazeta Wyborcza": polski konsulat we Lwowie niechętnie wydaje wizy Ukraińcom, nawet jeśli mają zaproszenie od polskich instytucji państwowych.
Sondaż: ile jeszcze potrwa kryzys
"Gazeta Wyborcza": jak długo potrwa jeszcze kryzys finansowy w świecie? - Na tak postawione pytanie "Gazety Wyborczej" 36 proc. badanych odpowiedziało, że "wiele lat", 14 proc., że "rok", 26 proc., że "kilka miesięcy", a 11 proc., że "kilka tygodni lub mniej".
Daremna pomoc z Unii?
"Gazeta Wyborcza": województwa nie wykorzystają w tym roku kilku miliardów złotych unijnej pomocy.
Linki: Strona g³ówna