Szwedzi
Z Wikipedii
Szwedzi – naród germański mieszkający głównie w Szwecji (około 9 mln), zachodniej i południowo-zachodniej Finlandii (około 300 tys.) oraz w krajach skandynawskich, w USA (ponad 4 miliony ludzi pochodzenia szwedzkiego) i Kanadzie. Około 90%, schrystianizowanych w XI-XII wieku, Szwedów należy od XVI wieku do Szwedzkiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego (przed paroma laty doszło do separacji kościoła od państwa). Większość z nich jest niepraktykująca. Posługują się językiem szwedzkim.
W etnogenezie Szwedów kluczową rolę odegrały germańskie ludy Swearów i Gotów. Swój udział mieli też Finowie i Lapończycy. Naród szwedzki zaczął się kształtować dopiero w XI wieku. Ich przodkowie (zwani Waregami) już w IX wieku zaczęli najazdy na Ruś i wybrzeża Bałtyku. Rzekami dotarli do Morza Czarnego, a stamtąd aż do Konstantynopola. W XII-XIII wieku podbili Finlandię. Od XIV wieku do 1523 roku byli zdominowani przez Duńczyków. W XVII wieku rozpoczęli ekspansję w centralnej Europie stając się jedną z największych ówczesnych militarnych potęg. Pozycję tę Szwedzi utracili na początku XVIII wieku. W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wielu Szwedów wyemigrowało do USA.
Współcześnie w procesie budowania narodu wielką rolę odgrywa asymilacja olbrzymiej liczby imigrantów osiedlających się w kraju. Znaczącą rolę w tym procesie odgrywa polityka państwa w tej kwestii, mianowicie program Nowi Szwedzi. Ten projekt oceniany jest bardzo dobrze i przez ekspertów uznawany jest za wzór dla wielu krajów o dużym współczynniku obywateli obcych etnicznie.
Zobacz też: Duńczycy, Finowie, Estończycy, Islandczycy, Norwegowie, Skandynawowie, języki skandynawskie, Rada Nordycka, Skandynawia.
| USG pomaga przewidzieć zawał |
|
Badania ultrasonograficzne mogą pomóc w zidentyfikowaniu osób szczególnie zagrożonych zawałem serca i innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego - informuje pismo "Radiology".
|
| Odkryto głowę kolosalnego posągu cesarzowej |
|
Archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Turcji głowę wielkiego marmurowego posągu, przedstawiającego postać Faustyny Starszej, żony rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa - donosi serwis internetowy BBC News.
|
| Krew menstruacyjna może leczyć miażdżycę |
|
Komórki pozyskiwane z krwi menstruacyjnej mogą być wykorzystane do leczenia zaawansowanej miażdżycy tętnic obwodowych - informuje serwis "EurekAlert".
|
| Kolor tłuszczu ma znaczenie |
|
Tłuszcz jest bliżej związany z tkanką mięśniową niż nam się wydaje - przekonują w swoich pracach opublikowanych na łamach pisma "Nature" dwie grupy naukowców z USA. Badacze odkryli czynniki regulujące powstawanie tkanki tłuszczowej, a ich prace mogą pomóc w opracowaniu terapii do walki z otyłością.
|
| Bakterie zdolne do altruistycznego samobójstwa |
|
Niektóre bakterie salmonelli, aby ułatwić swoim towarzyszkom zakażenie jakiegoś organizmu, zdolne są do poświęcenia życia - podało brytyjskie czasopismo "Nature".
|