Tenor
Z Wikipedii
| Terminy operowe | |
|---|---|
| Rodzaje oper | |
| singspiel | opera buffa (opera komiczna) | opera seria (opera poważna) | dramma giocoso | grand opera | kantata dramatyczna | |
| Rodzaje głosów | |
| basso profondo | bas | bas-baryton | baryton | tenor | kontratenor | kontralt | alt | mezzosopran | sopran | sopran liryczny | sopran dramatyczny | sopran koloraturowy | dyszkant | |
| Inne pojęcia związane z operą | |
| akt | aria | kastrat | libretto | partytura | prapremiera | premiera | primadonna | |
Tenor to rodzaj głosu ludzkiego. Mianem tym określa się również osoby śpiewające tym głosem.
Tenor jest najwyższym głosem męskim osiągalnym rejestrem piersiowym (patrz: technika śpiewu). Zwykle obejmuje zakres od c do c2.
Nazwa głosu pochodzi od włoskiego słowa "tenere" (pol. podtrzymywać). Na początku rozwoju polifonii wokalnej, w muzyce średniowiecznej, tenor zawsze wykonywał partię cantus firmus, podtrzymując głos wysoki (nazywany "cantus", mniej więcej w skali sopranu), który wykonywał inną melodię. W dalszym rozwoju dodano trzeci głos, wyższy niż tenor, śpiewający melodię odnoszącą się do cantus firmus, niejako przeciw tenorowi (contratenor altus, czyli wysoki (=altus) głos śpiewający partię konkurującą z partią tenorową). Następnie dodano kolejny głos, niższy (contratenor bassus, czyli głos niski (=bassus) śpiewający partię również konkurującą z partią tenorową). W ten sposób stworzono podstawowy skład polifoniczny podobny do obecnie nam znanego: cantus, contratenor altus, tenor, contratenor bassus. Dla ułatwienia odrzucono potem słowa "contratenor", tworząc nazewnictwo "cantus - altus - tenor - bassus" upodobnione do stosowanego w naszych czasach, znane już w renesansie i używane częściowo również w baroku.
Przed drugą połową XVII wieku tenory obsadzane były w partiach kojarzonych obecnie z innymi głosami.
Ze względu na to, że jeszcze w XIX wieku kobietom nie wolno było śpiewać w kościele, dlatego w głosach wyższych (głównie w partii "cantus") obsadzani byli albo mężczyźni śpiewający falsetem (obecnie zwani kontratenorami), albo chłopcy przed mutacją. Wbrew obecnym skojarzeniom, w partii "altus" nie śpiewał zwykle głos kojarzony z obecnym żeńskim altem lub falsetowym kontratenorem, ale tenor śpiewający rejestrem piersiowym o wyjątkowo szerokiej skali. Obecnie niektórzy wykonawcy muzyki dawnej, zwykle śpiewający partie tenorowe, często wykonują partie "altus" właśnie w ten sposób (np. Charles Daniels, Stephan van Dyck, a w Polsce m.in. Maciej Gocman).
Skala tenorowa sytuuje się więc pomiędzy skalą barytonu a męskiego altu (śpiewanego falsetem).
[edytuj] SÅ‚ynni tenorzy
- Enrico Caruso (ur. 1873, zm. 1921)
- Plácido Domingo (ur. 1941)
- José Carreras (ur. 1946)
- Luciano Pavarotti (ur. 1935, zm. 2007)
- Jan Kiepura (ur. 1902, zm. 1966)
- Andrea Bocelli (ur. 1958)
- José Cura (ur. 1962)
[edytuj] Zobacz też
| W Darfurze zabijają żołnierzy ONZ |
 Pięciu żołnierzy połączonych sił ONZ i Unii Afrykańskiej zginęło w ataku w Darfurze, w zachodniej części Sudanu - poinformowała sudańska rządowa agencja informacyjna SUNA.
|
| Politycy na igrzyskach |
 Na razie tylko ośmiu przywódców państw potwierdziło swój udział w ceremonii otwarcia igrzysk olimpijskich w Pekinie. W środę o wyjeździe na uroczystość zdecydował prezydent Francji Nicolas Sarkozy.
|
| "Ratzinger będzie w piekle dręczony przez pedałów" |
 Ratzinger będzie w piekle dręczony przez diabły i pedałów - te słowa aktorki i reżyserki Sabiny Guzzanti wywołały we Włoszech falę powszechnego oburzenia.
|
| Turyści porwani w Turcji |
 Trzech niemieckich turystów zostało uprowadzonych we wschodniej Turcji, podczas wspinaczki na górę Ararat. Władze o porwanie oskarżają kurdyjskich separatystów.
|
| "Żołnierze wiedzieli do czego strzelali" |
 - Mieszkańcy Nangar Khel nie stanowili zagrożenia - ustaliła Naczelna Prokuratura Wojskowa. Akt oskarżenia przeciwko żołnierzom bielskiego batalionu, którzy w sierpniu 2007 roku ostrzelali afgańską wioskę, jest już w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie. W wyniku ostrzału zginęło 6 cywilów.
|