Thomas Carlyle - Google

Thomas Carlyle

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Thomas Carlyle
Data i miejsce urodzenia Szkocja 4 grudnia 1795, Ecclefechan, Szkocja
Data i miejsce śmierci Wielka Brytania 5 lutego 1881, Londyn, Wielka Brytania
Dziedzina sztuki Pisarstwo
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Thomas Carlyle (ur. 4 grudnia 1795 w Ecclefechan, zm. 5 lutego 1881 w Londynie), szkocki pisarz społeczny, historyk i filozof historii, propagator i współtwórca specyficznej historiozofii zwanej heroizmem. Bardzo wpływowy w czasach wiktoriańskich, oddziałał też szeroko na myśl prawicową.

Pod wpływem fascynacji niemieckim romantyzmem porzucił kalwinizm. Jego dług wobec filozofii romantycznej widoczny jest w tłumaczeniu Lat nauki Wilhelma Meistra Goethego i książce Life of Schiller. Z romantyzmu Carlyle czerpie przede wszystkim daleko posunięty indywidualizm (zob. bajronizm).

Podstawowym tematem myśli Carlyle'a jest heros, jednostka wybitna, górująca nad masami siłą aktywności życiowej, przede wszystkim moralnej. W podkreśleniu właśnie przewagi moralnej a nie np. intelektualnej herosa widoczny jest wpływ purytanizmu. Mimo to Carlyle antycypuje antropologię Nietzschego.

Zagorzały miłośnik Fryderyka Wielkiego. Germanofil, a także autor historii Fryderyka Wielkiego.

Wydaje się, że specyficzna maniera jego umysłowości wywarła znaczny wpływ na formy współczesnej kultury masowej, np. powieść fantasy (zob. Tolkien) czy kino akcji. Jego wpływ na myśl prawicową to przede wszystkim widoczny w niej opór wobec myśli Karola Marksa, że byt określa świadomość, jako że heros Carlyle'a może i musi walczyć z naporem generowanych przez naturę i poddany jej motłoch treści, w heroistycznym języku określanych jako potwory. (Heros musi jednak także bronić motłochu i opiekować się nim, stąd koncepcja Carlyle'a znalazła zrozumienie także na lewicy, w postaci tzw. heroizmu proletariackiego)

Stąd historiozofia Carlyle'a nie uznaje żadnych praw dziejowych, w szczególności deterministycznych praw ekonomii, a historię przedstawia na płaszczyślie kosmologicznej (zob. mit wiecznego powrotu) jako sekwencję powtarzalnych walk wybitnych jednostek ze złem (zob. Herakles).


Zobacz też: heroizm, elitaryzm, filozofia historii, antydemokratyzm, kontrrewolucja.

[edytuj] Linki zewnętrzne


153 osoby zginęły w katastrofie lotniczej
Liczba ofiar katastrofy hiszpańskiego samolotu startującego z lotniska w Madrycie to 153 osoby - podał hiszpański rząd. Tylko 19 osób przeżyło katastrofę na lotnisku Barajas - powiedziała hiszpańska minister rozwoju Magdalena Alvarez. Na pokładzie piętnastoletniego samolotu było 166 pasażerów i 9 członków załogi. Samolot pasażerski linii Spanair podczas startu wypadł z pasa i stanął w płomieniach.
Trzech polskich żołnierzy zginęło w Afganistanie
Trzech polskich żołnierzy zginęło w Afganistanie. Jeden został ranny. Polski patrol, na drodze z Sharany do Ghazni, wjechał na zdalnie sterowany ładunek wybuchowy.
Kongres waha się ws. tarczy
Droga do rozmieszczenia elementów amerykańskiego systemu obrony w Polsce może być jeszcze daleka. Kongres USA, pod kontrolą Demokratów, pozostaje sceptyczny wobec tarczy. - Jeśli chodzi o rozpoczęcie jej budowy w Polsce, mówimy: nie - oświadczyła kongresmenka Helen Tauscher, przewodnicząca podkomisji Izby Reprezentantów nadzorującej program obrony antyrakietowej.
Rosyjska reakcja na tarczę
Rosja reaguje na amerykańsko-polskie porozumienie ws. tarczy. Na razie słownie. Szef rosyjskiego MSZ Siergiej Ławrow zapowiada, że Rosja odpowie nie tylko drogą protestów dyplomatycznych.
Czarna seria samolotów serii MD-80
Katastrofa w Madrycie to już kolejny w ostatnich latach wypadek z udziałem samolotu serii MD-80. W marcu i kwietniu tego roku kontrola bezpieczeństwa zmusiła linie American Airlines do wstrzymania lotów całej floty maszyn tego typu. Wcześniej doszło do serii tragicznych wypadków samolotów MD-80.
Linki: Strona gwna