Togo
Z Wikipedii
Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkiną Faso.
| Republique togolaise Republika Togijska |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (fr.) Travail, Liberté, Patrie (Praca, Wolność, Ojczyzna) |
|||||
| Hymn: Salut à toi, pays de nos aïeux (Pozdrawiamy Ciebie, kraju naszych pradziadów) |
|||||
![]() |
|||||
| Język urzędowy | francuski | ||||
| Stolica | Lomé | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Faure Eyadema | ||||
| Szef rządu | premier Komlan Mally |
||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
122. na świecie 56 785 km² ~4,2% |
||||
| Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia |
108. na świecie 5 399 991 95 osób/km² |
||||
| Niepodległość | od Francji 27 kwietnia 1960 |
||||
| Jednostka monetarna | frank CFA (XOF) | ||||
| Strefa czasowa | UTC ±0 | ||||
| Kod ISO 3166 | TG | ||||
| Domena internetowa | .tg | ||||
| Kod samochodowy | RT | ||||
| Kod telefoniczny | +228 | ||||
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
Togo to republika. Według konstytucji z 1992 głową państwa jest prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na 5 lat. Władza ustawodawcza należy do 1-izbowego Zgromadzenia Narodowego z wyborów powszechnych(81 deputowanych), o kadencji 5-letniej. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem na czele, powoływanym przez prezydenta spośród większości parlamentarnej.
[edytuj] Podział administracyjny
Togo dzieli się na 5 regionów i stolicę, razem stanowi to 30 prefektur i jedną gminę. Stolicą Togo jest Lomé.
[edytuj] Geografia
Togo położone jest w zachodniej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy od wschodu z Beninem, od zachodu z Ghaną, a od północy z Burkiną Faso. Większość powierzchni państwa zajmują góry i tereny wyżynne. Na południu kraju znajduje się aluwialna nizina nadbrzeżna stopniowo przechodząc na północy w wyżynę. Na południowo zachodnim brzegu kraju przebiega pasmo Gór Togo (Atakora) Togo posiada piaszczyste wybrzeże z licznymi lagunami i mierzejami. Średnie temperatury miesięczne wahają się w granicach 23-32°C.
[edytuj] Historia
Do 1918 Togo było kolonią niemiecką, którą przejęła Francja. 27 kwietnia 1960 roku Togo uzyskało niepodległość. 5 lutego 2005 zmarł rządzący tym państwem od 38 lat prezydent Gnassingbé Eyadema. Władzę w kraju przejął po nim jego syn Faure Gnassingbé.
[edytuj] Gospodarka
Kraj jest słabo rozwinięty gospodarczo. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca — 446 dolarów amerykańskich (2004). Podstawą gospodarki jest rolnictwo — wytwarza ok. 34% produktu krajowego brutto i zatrudnia ok. 69% zawodowo czynnych. Grunty orne zajmują 11,3% powierzchni kraju, większość zajęta pod uprawę roślin żywieniowych, głównie manioku, jamsu, ryżu, kukurydzy, sorga, na pn. — prosa. Na eksport uprawia się kawę, bawełnę oraz orzeszki ziemne, orzeszki karité, kakaowiec (dawniej gł. uprawa eksportowa). Hodowla trzody chlewnej na pd., bydła na pn. Hoduje się też owce i kozy. Połowy ryb w lagunach i na morzu. Togo posiada jedne z największych na świecie złóż fosforytów (na pd. w Akoupamé i Hahotoé) — wydobycie 2,1 mln ton, 2000 (754 tysięcy t w przeliczeniu na czysty składnik). Eksploatuje się także wapienie, marmury, sól. Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach wodnych. Przemysł wytwarza tylko 20,4% produktu krajowego brutto, obejmuje głównie niewielkie zakłady spożywcze i włókiennicze oraz cementownie. Rzemieślnicy wyrabiają tkaniny, produktów z liści palmowych i słomy, garncarstwo. Sieć komunikacyjna słabo rozwinięta. Linie kolejowe (dł. 568 km) głównie w pd. części kraju. 7,9 tys. km dróg kołowych, w tym 2,5 tys. km o utwardzonej nawierzchni głównie port morski i lotnisko w Lomé, port wywozu fosforytów — Kpemé. Wywóz fosforytów (48% wartości eksportu — 1991), kawy (3,6%), kakao, bawełny do Holandii, Francji, Hiszpanii, USA. Import maszyn i środków transportu, żywności, tkanin bawełnianych, produktów naftowych z Chin Indii, Francji, Holandii, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii.
[edytuj] Demografia
| (2005) | |
| Liczba ludności | 5.681.519 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 43,2% |
| 15 - 64 lat | 54,2% |
| ponad 64 lata | 2,6% |
| Wiek (mediana) | |
| W całej populacji | 17,78 lat |
| Mężczyzn | 17,42 lat |
| Kobiet | 18,14 lat |
| Przyrost naturalny | 2,17% |
| Współczynnik urodzeń | 33,48 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 11,8 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 0,0 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1,03 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1,01 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 0,96 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0,70 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 66,61 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 74,24 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 58,76 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 52,64 lat |
| Mężczyzn | 50,64 lat |
| Kobiet | 54,70 lat |
| Rozrodczość | 4,61 urodzin/kobietę |
[edytuj] Religia
Większość mieszkańców Togo jest animistami (51%). Drugim pod względem członków wyznaniem jest chrześcijaństwo - 29%. Pozostali obywatele - 20% - to wyznawcy islamu.
[edytuj] Kultura
| Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w niej poprawić: po prostu napisać ją. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość. |
| Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
| 1 stycznia | Nowy Rok | |
| 27 kwietnia | Święto Niepodległości | Indépendance |
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Birma • Burundi • Kambodża • Kamerun • Kanada • Republika Środkowoafrykańska • Czad • Chile • Chiny • Kolumbia • Demokratyczna Republika Kongo • Kongo • Kostaryka • Wybrzeże Kości Słoniowej • Chorwacja • Kuba • Dżibuti • Dominika • Dominikana • Ekwador • Egipt • Salwador • Macedonia • Fidżi • Gabon • Gambia • Gruzja • Ghana • Grenada • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Gujana • Haiti • Honduras • Hongkong • Islandia • Indie • Indonezja • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kenia • Korea Południowa • Kuwejt • Kirgistan • Lesotho • Liechtenstein • Makau • Madagaskar • Malawi • Malezja • Malediwy • Mali • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Maroko • Mozambik • Namibia • Nepal • Nowa Zelandia • Nikaragua • Niger • Nigeria • Norwegia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Filipiny • Katar • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Arabia Saudyjska • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Wyspy Salomona • Republika Południowej Afryki • Sri Lanka • Surinam • Suazi • Szwajcaria • Republika Chińska • Tanzania • Tajlandia • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Stany Zjednoczone • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Zambia • Zimbabwe • Wspólnota Europejska w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy
| "Skarbnica szpiegowskich i politycznych tajemnic" |
|
"Z Marianem Zacharskim spotykaliśmy się przez kilka tygodni. Spędziliśmy przed kamerą kilkadziesiąt godzin. Zadaliśmy mu tysiące pytań. Wszystko po to, aby dowiedzieć się kim naprawdę jest. Kim jest człowiek, który jest skarbnicą szpiegowskich i politycznych tajemnic" - pisze na swoim blogu w Onet.pl Bogdan Rymanowski, autor dokumentu o Marianie Zacharskim.
|
| Spadki sprzedaży miesięczników wnętrzarskich |
|
W lutym br. prawie wszystkie miesięczniki wnętrzarskie zanotowały spadki sprzedaży ogółem w porównaniu z tym samym miesiącem ub.r. Lepszy wynik niż rok temu miały tylko "Dobre Wnętrze" i "Dom & Wnętrze" – wynika z danych Związku Kontroli Dystrybucji Prasy.
|
| Ostatni odcinek programu Dwójki "Europa da się lubić" |
|
Wczoraj nakręcono ostatni odcinek rozrywkowego talk-show TVP 2 "Europa da się lubić", który jesienią nie pojawi się w ramówce Dwójki.
|
| TVP rozpocznie w poniedziałek promocję Hanny Lis |
|
Od poniedziałku Telewizja Polska będzie emitować spoty autopromocyjne związane z przyjściem Hanny Lis do "Wiadomości".
|
| Cyfrowy Polsat zwiększył przychody i podwoił zysk |
|
W pierwszym kwartale br. Cyfrowy Polsat SA osiągnął 248,8 mln zł przychodów – o 37 proc. więcej niż w tym samym okresie ub.r.
|
