Słownik geograficzny Królestwa Polskiego
Z Wikipedii
| Przejdź do indeksu haseł słownika w zakresie: |
| A - B - C - D |
| E - F - G |
| H - I - J |
| Ka, Ką, Kc, Ke, Kę |
| Kh, Ki, Kj, Kl, Kł, Km, Kn |
| Ko, Kó |
| Kp, Kr |
| Krz |
| Ku, Kw, Ky |
| L - Ł - M |
| N - O - P - Q - R |
| Pa, Pą, Pc - Pe, Pę, Pf, Ph |
| Pi, Pl, Pł, Pn |
| Po, Pó - Pr |
| Ps, Pś, Pt, Pu, Py |
| Q-R - Sa |
| Są, Sb, Śb, Sc, Śc, Se, Sę |
| Sf, Sg, Sh, Si |
| Sj, Sk, Śk |
| Sl, Śl, Sł |
| Sm, Śm, Sn, Śn |
| So, Só |
| Sp, Śp, Sr, Śr |
| St, Śt |
| Su |
| Sw, Św, Sy |
| Sz |
| T - U |
| Wa |
| Wą, Wb, Wc, Wd |
| We, Wę, Wg |
| Wi, Wj, Wl, Wł, Wn |
| Wo i Wó |
| Wr |
| Ws i Wś, Ww, Wy, Wz, Wż |
| Z - Ż |
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich - piętnastotomowe dzieło wydawane pod koniec XIX wieku w Warszawie. Inicjatorem i głównym redaktorem Słownika był Filip Sulimierski - redaktor Wędrowca, magister nauk fizyczno-matematycznych b. Szkoły Głównej Warszawskiej[1]. Razem z nim współredagowali dzieło Bronisław Chlebowski - magister nauk filologiczno-historycznych b. Szkoły Głównej Warszawskiej oraz Władysław Walewski - ziemianin, kandydat nauk dyplomatycznych Uniwersytetu Dorpackiego. Praca została opublikowana w dużym stopniu dzięki funduszom Witolda Zglenickiego uzyskanym za pośrednictwem Kasy Mianowskiego. Poszczególne tomy ukazywały się w latach 1880-1902 i były dostępne w prenumeracie pod postacią szczupłych zeszytów, których kilkanaście składało się na każdy tom.
Dzieło to, wydane pod tytułem pozwalającym uniknąć represji cenzury carskiej, stanowi opis prawie wszystkich miejscowości i innych toponimów z terenów, które obejmowała pierwsza Rzeczpospolita. W ten sposób hasła obejmują zarówno regiony, miasta, wsie i osady, jak i rzeki, jeziora i szczyty górskie. Zakresem geograficznym Słownika jest Królestwo Polskie (Kongresówka); ale również rosyjskie gubernie nadbałtyckie, zachodnie i część południowych; ziemie Prus Zachodnich i Wschodnich; Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Śląska pruskiego i austriackiego, Galicji, Moraw, słowackich części Węgier i Bukowiny. Hasła zawierają położenie geograficzne i administracyjne, dane statystyczno-demograficzne (w tym często wyznaniowe) oraz wiele informacji o szkołach, przemyśle i handlu, transporcie, rolnictwie. Często wiedza ta jest wzbogacona o krótki rys historyczny, nazwiska kolejnych właścicieli i urzędników (państwowych, samorządowych i wyznaniowych) lub znanych mieszkańców. Całość jest wzbogacona o cenną bibliografię.
Redaktorzy postawili przed sobą zadanie połączenia w całość danych pochodzących z trzech zaborów. Wykorzystywali do tego dane urzędowe, a także nadsyłane od amatorów lokalnej historii. Lista współpracowników obejmuje około 130 osób[2]. Osoby te angażowały się dobrowolnie lub odpłatnie. Ich wkład w tworzenie dzieła jest znaczny i to redaktorzy Słownika bardzo mocno podkreślają. Materiały, które przysyłali do redakcji z wielu miejscowości, odznaczają się niejednolitą wartością merytoryczną.
Sporym utrudnieniem dla redaktorów Słownika były podziały administracyjne, różnice w stopniu kultury i metodach statystyki urzędowej spotykane na byłych obszarach Rzeczypospolitej. Uniemożliwiły one jednolite opisanie haseł, wykorzystanie map i publikacji urzędowych[3].
Opracowanie w miarę spójnych haseł pochodzących z tak niejednolitych źródeł wymagało od redaktorów zweryfikowania i dopełnienia. W tym celu korzystali z wydawnictw dawniejszych. Pomimo to hasła nie są równomiernie zredagowane ani też wolne od opuszczeń i błędów. Usprawiedliwieniem dla redaktorów może być to, że Słownik, jako zeszyt pięcioarkuszowy, ukazywał się co miesiąc z przykładną punktualnością[4].
Już z chwilą wydania dzieło to stanowiło wyjątkowo cenny - na skalę światową - przykład pracy encyklopedycznej. Z czasem jednak coraz bardziej doceniano ogrom pracy redaktorskiej i wydawniczej. W 1977 roku nakładem Wydawnictw Artystycznych i Filmowych wydano, wykonany techniką fotooffsetową, reprint w limitowanej, numerowanej serii 800 egzemplarzy. Dziś Słownik jest jednym z głównych źródeł do prac nad XIX wiekiem dla wielu nauk, takich jak geografia historyczna, genealogia, kulturoznawstwo, etnologia. Wiele wydawnictw kartograficznych po 1989 roku odwoływało się do Słownika dla ustalenia kresowych nazw mniejszych miejscowości. Stąd i dziś wydawane są nowe indeksy do tego dzieła oraz nowe edycje całości pod postacią reprintu lub CD-ROM.
[edytuj] Opis bibliograficzny
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, wyd. pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, J. Krzywickiego i W. Walewskiego, Warszawa 1880-1902, t. 1-15.
- T. I Aa - Dereneczna, 1880, 960 s.
- T. II Derenek - Gżack, 1881, 943 s.
- T. III Haag - Kępy, 1882, 960 s.
- T. IV Kęs - Kutno, 1883, 963 s.
- T. V Kutowa Wola - Malczyce, 1884, 960 s.
- T. VI Malczyce - Netreba, 1885, 960 s.
- T. VII Netrebka - Perepiat, 1886, 960 s.
- T. VIII Perepiatycha - Pożajście, 1887, 960 s.
- T. IX Poźajście - Ruksze, 1888, 960 s.
- T. X Rukszenice - Sochaczew, 1889, 960 s.
- T. XI Sochaczew - Szlubowska Wola, 1890, 960 s.
- T. XII Szlurpkiszki - Warłynka, 1892, 960 s.
- T. XIII Warmbrun - Worowo, 1893, 960 s.
- T. XIV Worowo - Żyżyn, 1895, 930, 8 s.
- T. XV, cz. 1 Abablewo - Januszowo, 1900, 640 s.
- T. XV, cz. 2 Januszpol - Żyżkowo, Aleksin - Wola Justowska, 1902, 741, [2] s.
[edytuj] Nazwy niektórych jednostek administracyjnych
Słownik odwołuje się do nazw powiatów według poniższego spisu. Podział regionalny oraz pisownia według skorowidzu ze stron 929 - 935 tomu II słownika.
[edytuj] Galicya
Powiaty: bialski, bóbrecki, bohorodczański, borszczowski, brodzki, brzeski, brzeżański, brzozowski, buczacki, chrzanowski, cieszanowski, czortkowski, dąbrowski, dobromilski, doliniański, drohobycki, gorlicki, gródecki, grybowski, horodeński, husiatyński, jarosławski, jasielski, jaworowski, kałuski, Kamionka Strumiłowa, kolbuszowski, kołomyjski, kossowski, krakowski, krośnieński, limanowski, Lisko, lwowski, łańcucki, mielecki, Mościska, myślenicki, nadworniański, nisko, nowosądecki, nowotarski, pilzeński, podhajecki, przemyski, przemyślański, Rawa Ruska, rohatyński, ropczycki, Rudki, rzeszowski, samborski, sanocki, skałacki, stanisławowski, staromiejski, stryjski, śniatyński, tarnobrzeski, tarnopolski, tarnowski, tłumacki, trębowelski, turka, wadowicki, wielicki, zaleszczycki, zbaraski, złoczowski, żółkiewski, żydaczowski, żywiecki
[edytuj] Gubernia grodzieńska
białostocki, bielski, brzeski, grodzieński, kobryński, prużański, słonimski, sokólski, wołkowyski
[edytuj] Gubernia kaliska
kaliski, kolski, koniński, łęczycki, sieradzki, słupecki, turecki, wieluński
[edytuj] Gubernia kielecka
jędrzejowski, kielecki, miechowski, olkuski, pińczowski, stobnicki (stopnicki), włoszczowski
[edytuj] Gubernia kijowska
berdyczowski, czehryński, czerkaski, humański lub umański, kaniowski, kijowski, lipowiecki, radomyski, skwirski, taraszczański, wasylkowski, zwinogródzki
[edytuj] Gubernia kowieńska
kowieński, nowoaleksandrowski, poniewieski, rossieński, szawelski, telszewski, wiłkomierski
[edytuj] Gubernia kurlandzka
[edytuj] Gubernia lubelska
powiat biłgorajski, powiat chełmski, powiat hrubieszowski, powiat janowski, powiat krasnostawski, powiat lubartowski, powiat lubelski, powiat nowoaleksandryjski, powiat tomaszowski
[edytuj] Gubernia łomżyńska
powiat kolneński, powiat łomżyński, powiat makowski, powiat mazowiecki, powiat ostrołęcki, powiat ostrowski, powiat pułtuski, powiat szczuczyński
[edytuj] Gubernia mińska
borysowski, ihumeński, mozyrski, miński, nowogródzki, piński, rzeczycki, słucki
[edytuj] Gubernia mohilewska
czausowski, czerykowski, homelski, horecki, horodecki, klimowicki, mohilewski, mścisławski, orszański, rohaczewski, sieński lub sienneński, starobychowski
[edytuj] Gubernia piotrkowska
powiat będziński, powiat brzeziński, powiat częstochowski, powiat łaski, powiat łódzki, powiat noworadomski, powiat piotrkowski, powiat rawski
[edytuj] Gubernia płocka
powiat ciechanowski, powiat lipnowski, powiat mławski, powiat płocki, powiat płoński, powiat przasnyski, powiat rypiński, powiat sierpecki
[edytuj] Gubernia podolska
bałcki, bracławski, hajsyński, jampolski, kamieniecki, latyczowski, lityński, mohylowski, olhopolski, płoskirowski lub proskurowski, uszycki lub nowouszycki, winnicki
[edytuj] Gubernia radomska
powiat iłżecki, powiat konecki, powiat kozienicki, powiat opatowski, powiat opoczyński, powiat radomski, powiat sandomierski
[edytuj] Gubernia siedlecka
powiat bialski, powiat garwoliński, powiat konstantynowski, powiat łukowski, powiat radzyński, powiat siedlecki, powiat sokołowski, powiat węgrowski, powiat włodawski
[edytuj] Gubernia smoleńska
[edytuj] Gubernia suwalska
powiat augustowski, maryampolski, powiat sejneński, powiat suwalski, władysławowski, wiłkowiski a właściwie Wyłkowyski
[edytuj] Gubernia warszawska
powiat błoński, powiat gostyński, powiat grójecki, powiat kutnowski, powiat nieszawski, powiat nowomiński, powiat radziejowski, powiat radzymiński, powiat skierniewicki, powiat sochaczewski, powiat warszawski, powiat włocławski
[edytuj] Gubernia wileńska
dzisieński, lidzki, oszmiański, święciański, trocki, wilejski, wileński
[edytuj] Gubernia witebska
drysieński, dyneburski, lepelski, lucyński, newelski, połocki, rzeżycki, siebieski, suraski wieliski (Wieliż),
[edytuj] Gubernia wołyńska
dubieński, kowelski, krzemieniecki, łucki, zwiahelski lub nowogradwołyński, ostrogski, owrucki, rówieński, starokonstantynowski, zasławski
[edytuj] Prusy wschodnie
powiat braniewski lub brunsberski (Bransberg), darkiański, powiat ełcki lub łecki (Lyck), fiszhuski, frydlądzki albo frylądzki (fyrlądzki), gąbiński albo głąbiński, gierdawski, powiat gołdapski, powiat pasłęcki czyli holądzki (Preussich-Holand), powiat iławski (Preussich-Eylau), powiat piski lub jańsborski (Johannisburg), Kłajpedzki (Memel), królewiecki, labiewski v. labiawski albo Łabiewski (Labiau), lecki (Loetzen), powiat licbarski albo świętogórski (Heiselberg), olecki lub margrabowski (Oletzko), żuławski lub nizinowy (Niederung), powiat olsztyński (Allenstein), powiat ostródzki (Osterode), pilkaleński (Pilkallen), ragnecki (Ragnit), rastemborski, powiat reszelski (Roessel), stołupiański (Stallupoehnen), powiat suski (rosenberg), powiat szczycieński lub szczycki (Ortelsburg), szyłokarczemski (Heydekrug), świętomiejski lub świętosiekierski (Heiligenbeil), tylżycki, węgoborski (Angerburg), wystrucki (Insterburg), ządzborski lub sąsborski (Sensburg)
[edytuj] Prusy zachodnie
powiat brodnicki (Strasburg), powiat chełmiński (Culm), powiat człuchowski (Schlochau), powiat elbląski, powiat gdański, grudziąski, powiat kartuski, powiat kościerski (Berent), powiat kwidzyński (Marienwerder), powiat lubawski (Loebau), powiat malborski, niborski albo nidborski (Neidenburg), starogrodzki (Stargardt), powiat sztumski, powiat świecki (Schwetz), powiat toruński, powiat tucholski, powiat wałecki (Deutscherone), powiat wejherowski (Neustadt), powiat złotowski (Flatow)]]
[edytuj] Szląsk austryacki
powiat bielski, bogumiński, powiat cieszyński, frydecki, frysztacki, frywałdzki, skoczowski, strumieński
[edytuj] Szląsk pruski
bolesławski (Bunzlau), bolkowicki (Bolkenhayn), powiat brzeski (Brieg), powiat bystrzycki (Habelschwerdt), powiat bytomski (Beuthen), powiat gliwicki albo toszecki (Tost-Gleiwitz), powiat głogowski, głupczycki (Leobschutz), górski (Guhrau), powiat grotkowski, powiat jaworski (Jauer), powiat jeleniogórski (Hirschberg), kamienogórski (Landshut), powiat kluczborski (Crenzburg), kładzki (Glatz), powiat kozielski (Kosel), powiat kożuchowski (Freistadt), powiat lignicki, powiat lubański (Lauban), powiat lubiński (Lueben), powiat lubliniecki (Lublinitz), lwowski (Loewenberg)]], mielicki (Militsch), powiat namysłowski (Namslau), niemczyński (Nimptsch), powiat niemodliński (Falkenberg), nissański (Neisse), nowotarski (Neumarkt), olawski (Ohlau), olesiński (Rosenberg), powiat oleśnicki, powiat opolski (Oppeln), powiat prądnicki (Neustadt), powiat pszczyński, powiat raciborski (Ratibor), rozbórski (Rothenburg), powiat rybnicki, rychbachowski (Reichenbach), starohucki (Neurode), powiat strzeliński (Strehlen), strzygłowski (Striegau), stynawski (Steinau), powiat sycowski (Wartenberg), szprotowski (Sprottau), szunowski (Schoenau), powiat świdnicki, walbrzyski (Waldenburg), wojrecki lub wojrowicki (Hoyerswerda), powiat wołowski, powiat wrocławski, powiat ząbkowicki (Frankenstein), powiat zgorzelecki (Goerlitz), ziębicki (Münsterberg), powiat zielonogórski (Grunberg), złotoryjsko-hajnowski (Goldberg-Haynau), żegański
[edytuj] Wielkie Księstwo Poznańskie
babimoski, bukowski, powiat bydgoski (Bromberg), powiat chodzieski, powiat czarnkowski, powiat gnieźnieński, powiat inowrocławski, powiat kościański, krobski, powiat krotoszyński, powiat międzychodzki (Birnbaum), powiat międzyrzecki (Meseritz), powiat mogilnicki, powiat obornicki, powiat odolanowski, powiat ostrzeszowski, powiat pleszewski, powiat szamotulski, szremski, powiat szubiński, powiat średzki, powiat wągrowiecki, powiat wrzesiński, powiat wschowski, powiat wyrzyski
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
Wersja z pełnotekstowa z możliwością kopiowania (OCR):
- T. 1, Aa - Dereneczna (OCR)
- T. 2, Derenek - Gżack (OCR)
- T. 3, Haag - Kępy (OCR)
- T. 4, Kęs - Kutno (OCR)
- T. 5, Kutowa Wola - Malczyce (OCR)
- T. 6, Malczyce - Netreba (OCR)
- T. 7, Netrebka - Perepiat (OCR)
- T. 8, Perepiatycha - Pożajście (OCR)
- T. 9, Pożajście - Ruksze (OCR)
- T. 10, Rukszenice - Sochaczew (OCR)
- T. 11, Sochaczew - Szlubowska Wola (OCR)
- T. 12, Szlurpkiszki - Warłynka (OCR)
- T. 13, Warmbrun - Worowo (OCR)
- T. 14, Worowo - Żyżyn (OCR)
- T. 15, cz. 1, Dopełnienia: Abablewo - Januszowo (OCR)
- T. 15, cz. 2, Dopełnienia: Januszpol - Żyżkowa. Dodatek: Aleksin - Wola Justowska (OCR)
| Pekin Cafe od 4 sierpnia w TVN24 |
|
TVN24 jedzie na Olimpiadę do Pekinu. Od 4 sierpnia, codziennie o 18.30, reporterzy będą relacjonować w specjalnym programie Pekin Cafe najciekawsze wydarzenia sportowe, wielkie emocje, opinie ekspertów i wrażenia kibiców.
|
| Grzywna dla dziennikarza za ujawnienie tożsamości świadka |
|
Kosowski dziennikarz Baton Haxhiu, który ujawnił tożsamość chronionego świadka zeznającego w procesie byłego premiera Kosowa Ramusha Haradinaja, został skazany na zapłacenie grzywny w wysokości 7 tysięcy euro.
|
| Onet.pl z targetowaniem behawioralnym reklam |
|
Portal Onet.pl wdraża system targetowania behawioralnego reklam.
|
| Andracki przewodniczącym rady nadzorczej PAP-u |
|
Krzysztof Andracki został przewodniczącym rady nadzorczej Polskiej Agencji Prasowej. Wybrano go na wczorajszym, pierwszym posiedzeniu rady powołanej na początku lipca.
|
| 118 osób na liście zwolnień w telewizji Puls |
|
Na liście zwolnień po likwidacji programu informacyjnego telewizji Puls ”Puls Raport” jest 118 nazwisk.
|