Z Wikipedii

Tomaso Albinoni to urodzony 8 czerwca 1671 w Wenecji, zmarł 17 stycznia 1751 w Wenecji jeden z największych kompozytorów włoskich późnego baroku.

Spis treści 1 Biografia 1.1 1671-1704 1.2 1705-1722 1.3 1723-1751 2 Styl i znaczenie 3 Dzieła Albinoniego 4 "Adagio" 5 Literatura 6 Zobacz też 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Biografia

[edytuj] 1671-1704

Albinoni był drugim dzieckiem bogatego weneckiego producenta papieru i kart do gry a zarazem kupca Antonio Albinoniego (ok. 1634–1709) i jego żony Lucrezii Fabris-Albinoni (ok. 1645–1687). Przyszedł na świat w dzielnicy weneckiej San Moisè. W roku 1684 Antonio Albinoni odziedziczył cały zakład po poprzedniej właścicielce, co zapewniło rodzinie takie dochody, że mogła sobie pozwolić na dom wypoczynkowy w Prata di Pordenone na Terraferma.

Tomaso był przyuczany do zawodu producenta kart, a ponadto brał lekcje muzyki, co w owych czasach było normą w zamożnych rodzinach. Nie wiadomo kto go uczył. Być może był to Giovanni Legrenzi. W roku 1694 Tomaso zdobył popularność jako kompozytor, gdy napisał swą prawdopodobnie pierwszą operę: Zenobia, regina de Palmireni oraz cykl utworów instrumentalnych: Suonate a tre op. 1. Sam Albinoni określał siebie jako "diletante venete" lub "dilettante veneto", nawet gdy był już uznanym i doświadczonym kompozytorem.

Sukces Zenobii zapoczątkował bogatą twórczość operową Albinoniego, który pisywał 1-2 dzieła rocznie, od 1703 wystawiane nie tylko w Wenecji, ale tez w takich miastach jak: Florencja, Genua, Bolonia, Ferrara, Brescia, Rzym, Treviso. Zawsze osobiście dyrygował tymi realizacjami.

Jego pracodawcą przez pewien czas był książę Mantui Karol IV Gonzaga, któremu Albinoni dedykował swój opus 2 z 1700 roku.

[edytuj] 1705-1722

17 marca 1705 roku Albinoni poślubił w Mediolanie śpiewaczkę Margheritę Raimondi (1683/84–1721), która przed kilku laty debiutowała w Wenecji. Państwo młodzi przeprowadzili sie do weneckiej dzielnicy San Trovaso. Po ślubie Margherita występowała nadal na scenie ale nigdy w dziełach męża (wyjątek: I rivali generosi, Brescia 1715).

W styczniu 1709 roku zmarł ojciec Albinoniego. Kontynuowanie interesu pozostawił Tommaso Albinoni swym braciom Domenico i Giovanni, a sam poświęcił się komponowaniu, zachował sobie jednak udział 1/3 w zyskach.

Kiedy zadłużona firma podupadła i 1721 roku przejął ją pewien zamożny duchowny. Albinoni przeniósł sie do tańszej dzielnicy San Barnaba. Jego reputacja i dochody kompozytora znanego nie tylko w Wenecji ale i w Londynie i Amsterdamie (1715 wydrukowano tam op.7 a w 1721 op.9) pozwoliły przezwyciężyć finansowy kryzys. Według pewnego źródła z XIX wieku miał on wówczas otworzyć małą szkołę śpiewu. 22 sierpnia 1722 jego żona zmarła na zapalenie jelit.

Pod względem finansowym rok 1722 był bardzo udany. Albinoni dedykował swoich powstałych wówczas 12 Concerti a cinque op. 9 elektorowi bawarskiemu Maksymilianowi II Emanuelowi. Odtąd zaczął otrzymywać zlecenia na dzieła muzyczne z Monachium.

Na wesele Karola Alberta syna Maksymiliana z Maria Amalia Habsburg, córką cesarza Józefa I (5 października 1722), skomponował Albinoni operę I veri amici i mniejszą kompozycję: componimento poetic. Wykonaniem II trionfo d’Amore w Monachium 24 października i 4 listopada dyrygował osobiście. Johann Mattheson w swej gazecie muzycznej: Critica Musica bardzo chwalił dzieło i kompozytora.

[edytuj] 1723-1751

Albinoni często dedykował swe utwory prominentnym postaciom swej epoki. Kardynałowi Pietro Ottoboniiemu poświęcone było op. 1 Albinoniego. Pozostali "odbiorcy" dzieł Albinoniego byli to:

• Karol IV Gonzaga (op. 2),
• Ks Toskanii Gian Gastone de' Medici (op. 3),
• Kardynał Francesco Maria de’ Medici (op. 4),
• Markiz Carlos Felipe Antonio Spinola Colonna (op. 5),
• hrabia Christian Heinrich von Watzdorf (op. 8),
• markiz Don Luca Fernando Patiño (op. 10).

Albinoni napisał muzykę na imieniny cesarza Karola VI (Il nome glorioso in terra, santificato in cielo, 1724) i jego żony Elżbiety von Braunschweig-Wolfenbüttel (Il nascimento de l’Autora, ca. 1710).

Albinoni rzadko widywał sie z innymi kompozytorami. Nie należał ani do Arte de’ Sonadori, ani do Società Santa Cecilia). Mimo to przy pisaniu kilku oper współpracował z innymi kompozytorami. Wiadomo, ze znał go i lubił Johann Georg Pisendel, któremu Albinoni zadedykował jedną z sonat skrzypcowych.

Ostatnie swe opery skomponował w 1734 (Candalide) i 1741 (Artamene). W roku 1743 jako 72-latek starał sie o dobrze płatna posadę maestro di coro w Ospedale dei derelitti (Ospedaletto). Wybrany jednak został Nicola Porpora.

Pod koniec życia Albinoni, podobnie zresztą jak Vivaldi próbował dostosować swa muzykę do coraz popularniejszego stylu preklasycystycznego, niestety bez powodzenia. Vivaldiemu się to również nie udało.

Ostatnie 10 lata życia przeżył razem z 3 swymi dziećmi w skromnych warunkach. Przed śmiercią był przez 2 lata przykuty do łóżka. Zmarł w wyniku, jak napisał lekarz, cukrzycy (Diabetes mellitus) i zapalenia strun głosowych.

[edytuj] Styl i znaczenie

Albinoni pisał opery, kantaty, koncerty i drobne utwory instrumentalne – najbardziej znane są koncerty na obój.

Fragmenty utworów Albinoniego inspirowały Bacha, który napisał kilka fug na tematy zaczerpnięte z jego dzieł.

Jego styl uplasował się pomiędzy szerokim oddechem muzyki Vivaldiego a znacznie bardziej oszczędnym i bardziej fugowanym Corellego. Sam Albinoni wywarł ogromny wpływ na Bacha, który znał i przepisywał jego dzieła ucząc się na nich kompozycji. Ulubionym instrumentem Albinoniego był obój i to właśnie na ten instrument napisał on swoje najwspanialsze koncerty (concerti con oboe op.7 i concerti con oboe op.9) .

Concerti Albinoniego są wyjątkowe w swoim rodzaju. Warto zwrócić uwagę na spójnik "con oboe" ("z towarzyszeniem oboju") zamiast częściej spotykanego w muzyce barokowej "per oboe" (na obój - typowe concerto grosso w typie Corellego lub Haendla), jako że obój nie jest tu instrumentem solowym, lecz wzbogacającym treść całości dźwięku. Inne instrumenty nie milkną bowiem nigdy by ustąpić miejsca soliście. Nadaje to bogato ornamentowanej a przy tym lekkiej muzyce Albinoniego wyjątkową energię i radość.

Jako autor ponad 80 koncertów i wielu sonat. Albinoni był nie tylko jednym z najwybitniejszych kompozytorów, ale i jednym z najpłodniejszych. Albinoni komponował także opery dla teatrów weneckich, jednak dziś są one mniej znanym elementem jego twórczości.

[edytuj] Dzieła Albinoniego

• Opus 1 (1694) 12 sonat triowych
• Opus 2 (1700) 6 sinfonii i 6 koncertów na 5 instrumentów
• Opus 3 (1701) 12 "baletti" na zespół kameralny
• Opus 4 (1704) 6 sonat da Chiesa na skrzypce i basso continuo
• Opus 5 (1707) 12 koncertów
• Opus 6 (1711) 12 sonat da Camera na skrzypce i basso continuo
• Opus 7 (1716) 12 koncertów na smyczki i obój
• Opus 8 (1721) 6 sonat i 6 "baletti"
• Opus 9 (1722) 12 koncertów na smyczki i obój
• Opus 10 (1735) 12 koncertów smyczkowych

Muzykę Albinoniego wydobyto z zapomnienia na początku XIX wieku, między innymi dzięki zapożyczeniom Bacha.

Nie wszystkie dzieła Albinoniego są opusowane, poza tym lista ta nie zawiera dużej ilości oper z rzadka dziś wykonywanych. Jedynie 4 z nich są dostępne na płytach CD.

[edytuj] "Adagio"

Słynne Adagio g-moll na smyczki i organy należy do obszernego działu mistyfikacji muzycznych. W rzeczywistości do Albinoniego w tym utworze należy jedynie partia basu. Cała nadbudowa (melodia, harmonizacja, rytm i układ partytury) należy do Remo Giazotto (1910-1998). Ów włoski muzykolog pod koniec II wojny światowej odnalazł w gruzach biblioteki w Dreźnie fragment orkiestrowej partii basu nieznanego koncertu Albinoniego. Ponieważ reszta partytury zginęła podczas bombardowania i nie została później odnaleziona, Giazotto postanowił ocalić resztę, nadając jej kształt dzieła ukończonego i komponując słynne później Adagio w roku 1949 i wydając pod nazwiskiem Albinoniego w roku 1958. Obecnie jednak uważa się, że utwór ten w całości jest dziełem Remo Giazotto (patrz sprostowanie i korespondencję z Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek (SLUB) Dresden w wersji niemieckiej).

Utwór ten otrzymał rozgłos międzynarodowy m.in. dzięki Herbertowi von Karajanowi, który Adagio nagrał i często włączał do programu swoich koncertów. Adagio użył także sławny zespół The Doors w swojej kompozycji którą stworzyli po śmierci swojego wokalisty, Jima Morrisona. Tytuł tej kompozycji to "Feast of Friends" i można ją znaleźć na albumie An American Prayer oraz usłyszeć w filmie The Doors_(film).

[edytuj] Literatura

• Remo Giazotto: Tomaso Albinoni. “Musico di violino dilettante veneto” (1671–1750). Fratelli Bocca, Mailand 1945.
• Michael Talbot: Albinoni. Leben und Werk. Edition Kunzelmann, Adliswil (Schweiz) 1980.
• Michael Talbot: Tomaso Albinoni. The Venetian Composer and His World. Clarendon Press, Oxford 1990.

[edytuj] Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu muzyki,
• kompozytorzy baroku,
• kompozytorzy muzyki poważnej
• Wenecja w XVIII wieku
• 7903 Albinoni

[edytuj] Linki zewnętrzne

• dzieła Albinoniego do pobrania
• Fabrizio Ammetto: Tomaso Albinoni, ‘musico dilettante’ (knappe, aber fundierte Einführung in Leben und Werk mit Werkverzeichnis und Diskografie; ital., PDF)
• Rodrigo: Tomaso Albinoni (Kurzbiografie mit Werkverzeichnis, Titelseiten einiger Werke und Auswahldiskografie; ital.)
• Partituren (Werner Icking Music Archive)
• Musikbeispiel: Concerto für Oboe g-Moll Op. 9, Nr. 8, 3. Satz (1722)
• partytury dzieł Albinoniego
• Bühnenwerke
• http://de.wikipedia.org/wiki/Werkverzeichnis_Tomaso_Albinoni

Knol - nowa konkurencja dla Wikipedii

Amerykański gigant informatyczny Google uruchomił serwis Knol, w którym internauci będą mogli publikować swoje artykuły i czerpać zyski z reklam - poinformował "Wall Street Journal".

Mały Tarbosaurus odnaleziony na pustyni Gobi

Japońscy i mongolscy uczeni odkryli kompletny szkielet młodego dinozaura sprzed 70 milionów lat - podało w czwartek japońskie muzeum przyrodnicze.

Paliwo lepsze od benzyny

Niewiele osób ma świadomość, iż borek wanadu może zdetronizować paliwa stosowane do napędu aut. Wynika to z faktu, iż związek ten gromadzi w sobie więcej energii niż popularne paliwa produkowane z ropy naftowej, informuje "Chemical Communications".

Internet i alkohol wrogami szczupłej dziewczyny

Dziewczęta i młode kobiety, które spędzają dużo czasu w internecie, za mało śpią lub regularnie pija alkohol są bardziej narażone na tycie niż ich rówieśniczki - informuje pismo "Journal of Pediatrics".

Autystyczne człowiekożabie hybrydy

Łącząc komórki jajowe żaby i komórki nerwowe pacjentów z autyzmem, naukowcy chcą lepiej poznać tę chorobę - informuje "New Scientist".

Linki: Strona g��wna