Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy serii. Zobacz też: pierwszą grę z serii.

Tomb Raider - seria gier komputerowych, komiksów, powieści i filmów, opowiadających o przygodach fikcyjnej, pochodzącej z Wielkiej Brytanii pani archeolog, Lary Croft. Od ukazania się oryginalnej gry Lara Croft Tomb Raider w 1996, seria stała się dochodową marką, wykorzystującą różne media, a Lara stała się jedną z głównych ikon przemysłu gier wideo. Księga Rekordów Guinessa w 2006 r. określiła Larę mianem "ludzkiej bohaterki gry komputerowej, która odniosła największy sukces" (Most Successful Human Videogame Heroine).

Sześć gier serii zostało stworzone przez Core Design, a ostatnie dwie przez Crystal Dynamics. Wszystkie osiem gier zostało opublikowanych przez Eidos Interactive, które posiada prawa do znaku handlowego Tomb Raider oraz związanych z serią postaci. Dotychczas zostały nakręcone dwa filmy, Lara Croft: Tomb Raider oraz Lara Croft Tomb Raider: Kolebka Życia z Angeliną Jolie w roli Lary Croft. Gry z serii Tomb Raider sprzedały się w łącznej liczbie 30 milionów egzemplarzy, co czyni Tomb Raider jedną z najlepiej sprzedających się serii gier wideo w historii. Najlepiej sprzedającą się grą serii był Tomb Raider II, sprzedany w ponad 8 milionach egzemplarzy. Wszystkie mają bliski związek ze stylem Indiany Jonesa.

[edytuj] Scenariusze

Istnieją dwa różne wersje historii Lary. Pierwszy, zawierający pierwsze sześć gier, oraz drugi, rozpoczynający się od Legendy i zawierający Anniversary. Chociaż Anniversary jest remake'iem oryginalnego Tomb Raider, historia została skorygowana, aby pasowała do drugiego scenariusza, choć nie ma wyraźnych odwołań do fabuły Tomb Raider: Legend

Pierwszy scenariusz jest często określany scenariuszem Core Design, a drugi został nazwany od firmy Crystal Dynamics, jako że gry przedstawiające każdy ze scenariuszy zostały stworzone przez te dwie firmy. Różnice pomiędzy scenariuszami są szczególnie widoczne w przeszłości Lary, jak również w jej osobowości. Także w wyglądzie Rezydencji Croftów (Croft Manor) widoczne są silne różnice pomiędzy oboma scenariuszami. Niektórzy twierdzą, że istnieją także dodatkowe scenariusze w serii Tomb Raider, jako że filmy i komiksy różnią się znacznie od gier. Na przykład, w pierwszym scenariuszu oraz w komiksach wspomniano, że Lara straciła obu rodziców i narzeczonego w katastrofie samolotu, który miał miejsce, kiedy Lara miała niewiele ponad dwadzieścia lat. Jednakże w drugim scenariuszu jest mowa, że katastrofa zdarzyła się, kiedy Lara miała dziewięć lat, a śmierć matki była jej pośrednim wynikiem. Zarówno drugi scenariusz, jak i film wspominają utratę ojca w Kambodży.

Drugi scenariusz zapożycza wiele elementów z filmu. Na przykład wygląd Posiadłości Croftów zarówno w Legendzie, jak i w Anniversary jest bardzo podobny do przedstawionego w filmie.

[edytuj] Lara Croft

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lara Croft.

Główną bohaterką Tomb Raider jest seksowna, inteligentna, pochodząca z Wielkiej Brytanii pani archeolog, Lara Croft, poszukująca starożytnych skarbów. Pod wieloma względami przypomiana Indianę Jonesa.

Lara została stworzona przez projektanta pracującego dla firmy Core Design, Toby'ego Garda i wyewoluowała z wielu pomysłów, odrzuconych z wczesnych koncepcji. Występuje prawie niezmiennie w brązowych szortach, niebieskim topie, małym brązowym plecaku i kaburach na obu biodrach, w których nosi dwa pistolety. W ciągu serii przeszła pomniejsze zmiany, takie jak gładsza twarz, powiększony, a następnie pomniejszony rozmiar biustu, czy długie, poruszające się włosy.

W rolę Lary Croft wcielało się kilka żywych osób. Najsłynniejsze to: brytyjska aktorka Nell McAndrew (będąca oficjalną modelką), Rhona Mitra (na wczesnym etapie sukcesu serii) oraz amerykańska aktorka Angelina Jolie, grająca Larę w filmach. Obecną oficjalną odtwórczynią roli Lary Croft jest Karima Adebibe.

Dziesięć lat po wydaniu pierwszej gry, Lara jest jedną z najdłużej istniejących i wziąż najbardziej rozpoznawalnych postaci z gry komputerowej. Choć jest postrzegana także jako ikona seksistowskiego stereotypu, jej wpływ na obecną popkulturę jest niezaprzeczalny.

[edytuj] Gry z serii (na PC i konsole stacjonarne)

[edytuj] Lista gier

Tomb Raider (1996)
Tomb Raider II: The Dagger of Xian (1997)
Tomb Raider III: Adventures of Lara Croft (1998)
Tomb Raider: The Last Revelation (1999)
Tomb Raider: Chronicles (2000)
Tomb Raider: The Angel of Darkness (2003)
Tomb Raider: Legend (2006)
Tomb Raider: Anniversary (2007)
Tomb Raider: Underworld (zapowiedziana na 2008)

[edytuj] Dodatki do Tomb Raidera

• Tomb Raider 1 Gold: Unfinished Business (1998)
• Tomb Raider 2 Gold: Golden Mask (1999)
• Tomb Raider 3 Gold: The Lost Artifact (2000)

[edytuj] Cechy gier

Oryginalna gra, zatytuÅ‚owana Tomb Raider, ukazaÅ‚a siÄ™ na platformy Sega Saturn, PlayStation oraz PC. Z niesprawdzonych źródeÅ‚ wynika, że gra byÅ‚a poczÄ…tkowo projektowana na Playstation^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]} i jest jednym z tytułów odpowiedzialnych za sukces tej konsoli w latach 90. Gry przedstawiajÄ… Å›wiat w 3D. SkÅ‚ada siÄ™ naÅ„ seria grobowców i innych lokacji, przez które gracz musi przeprowadzić LarÄ™. Po drodze musi zabić niebezpieczne zwierzÄ™ta i inne istoty, zbierać przedmioty i rozwiÄ…zywać Å‚amigłówki, aby uzyskać dostÄ™p do ostatecznej nagrody, zwykle bÄ™dÄ…cej potężnym artefaktem. W późniejszych grach celami Lary stali siÄ™ głównie ludzie, co spotkaÅ‚o siÄ™ z krytykÄ… osób, które uznaÅ‚y, że gra staÅ‚a siÄ™ zbyt brutalna.^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]}

Tomb Raider jest wczesnym przykładem gatunku gry typu third-person shooter, jako że Lara jest stale widoczna. Kamera podąża za nią, zwykle sponad jej ramienia lub zza pleców. Do ukazania się gry Tomb Raider: The Angel of Darkness, serię charakteryzowała budowa świata oparta na sześcianach. Stopnie, ściany i sufity były umieszczone pod kątem 90 stopni do siebie nawzajem, choć projektanci gry używali sprytnych sztuczek, aby to zamaskować.

Powodem tej ortogonalności może być fakt, że twórcy rozszerzyli do grafiki 3D wcześniejsze dwuwymiarowe gry platformowe. Jest to widoczne w gameplay'u Tomb Raider, który przypomina starsze gry platformowe, takie jak Prince of Persia, czy Flashback, które skupiały się na skakaniu na czas przeplatanym walką. Każda kolejna gra wprowadzała nowe bronie i ruchy. Od czwartej części Lara może zeskakiwać z lin wykonując salto w tył, obrócić się w powietrzu i chwycić znajdującą się za nią krawędź. Tomb Raider: Legend wprowadził elektromagnetyczny chwytak, który Lara może przyczepić do metalowych przedmiotów, aby m. in. użyć go jako liny lub przyciągać do siebie metalowe obiekty oraz przeciwników.

Podstawowe ruchy wchodzące w skład umiejętności Lary to: salto, przetoczenie się, wspinaczka, pływanie, jaskółka, stanie na rękach. Ostatnie dwie umiejętności są czysto estetyczne i nie pełnią żadnej funkcji w grze. W Tomb Raider III wprowadzono sprint, który pozwalał Larze na tymczasowe przyspieszenie, podczas gdy pasek w dolnym rogu ekranu reprezentował jej zmniejszającą się wytrzymałość. Z funkcji tej zrezygnowano w projektach zrealizowanych przez Crystal Dynamics

Fabuła opiera się zazwyczaj na zadaniu zdobycia potężnego artefaktu, zanim zrobi to zła organizacja lub pojedyncza osoba, która chce go zdobyć dla własnych celów (choć pierwsza, trzecia a przede wszystkim piąta odsłona gry mniej lub bardziej odbiegały od tego schematu ). Artefakty posiadają zazwyczaj mistyczne moce i mogą mieć nadprzyrodzone, a nawet obce pochodzenie. Często w serii przeciwnicy używają artefaktu lub jego części jako broni lub do tworzenia przerażających mistycznych potworów, stworzeń i mutantów, które Lara musi pokonywać w czasie swojej podróży.

[edytuj] Tomb Raider na przenośnych konsolach

W 1997 roku pojawiła się wersja na przenośną konsolę Game Boy Color. Była to standardowa gra platformowa okraszona fabułą pierwowzoru. W 2002 roku na przenośną konsolę Game Boy Advance pojawiła się gra Lara Croft Tomb Raider - The Prophecy. Gra była podobna do tej wydanej w 1997 roku, lecz była zaopatrzona w lepszą grafikę i jej fabuła nie była przeniesieniem pierwszej części gry. Pod koniec roku 2003 na konsoli Nokia N-Gage pojawiła się dokładna konwersja pierwszej części gry komputerowej. Obecnie jest dostępna na konsoli Sony PSP. Tytuły to Tomb Raider: Legend oraz Tomb Raider: Anniversary, zostały wydane w 2007 roku na Xbox 360, Wii , PS2 , PSP.

[edytuj] Adaptacje

[edytuj] Komiks

Pierwszy komiks z Larą Croft nosił tytuł Tomb Raider/Witchblade, został wydany przez wydawnictwo Top Cow w grudniu 1997. Jego scenarzystą i rysownikiem był Michael Turner. Opowiadał on przygody Lary Croft i Sary Pezzini. Osiągnął on wysoką popularność i rok później pojawiły się kolejne przygody pary bohaterek w komiksie Witchblade/Tomb Raider. Wtedy firma Top Cow podjęła decyzję, aby wydać solowe przygody Lary w komiksie, który miał się ukazywać co miesiąc. Scenarzystą w tej serii był Dan Jurgens a rysownikiem Andy Park. Stworzyli oni kilkanaście komiksów, jednak dalszym rozwijaniem przygód Lary Croft zajeli się inni autorzy. Do 2005 wydano około 50 komiksów Tomb Raider, 12 z serii Tomb Raider: Journeys oraz około 20 wydań specjalnych.

Na polskim rynku zostało wydanych tylko kilkanaście komiksów. Za rysunki w komiksach odpowiadali najlepsi amerykańscy i europejscy rysownicy. W 2002 roku zaprzestano wydawania komiksów z Larą, co tłumaczono rzekomo niskimi zyskami i słabą podażą. Prawdopodobnie komiks i tak nie przetrwałby kolejnego roku, kiedy to nieudany Tomb Raider: The Angel of Darkness mocno osłabił zainteresowanie tak serią, jak i wszystkim, co z nią związane.

[edytuj] Film

W 2001 roku na ekranach kin pojawiła się filmowa adaptacja gry pod tytułem Lara Croft: Tomb Raider. W postać Lary Croft wcieliła się aktorka Angelina Jolie. Film znacznie odbiegał od fabuły jaka została przedstawiona w grze. Druga część filmu (2003) - Lara Croft: Tomb Raider - Kolebka Życia, nawiązywała klimatem do komputerowego pierwowzoru. Film nie okazał się sukcesem, a zyski nie pokryły kosztów produkcji, o co producenci obwiniali słabą (wydaną w tym samym okresie) VI część serii gier Tomb Raider. Później w internecie wielokrotnie pojawiały się plotki na temat kolejnej części filmu, jednak do pewnego czasu wszystkie dementowano - obecnie wiadomo już, iż 3. część filmu powstaje, lecz na razie jest w bardzo wczesnej fazie produkcji.

[edytuj] Książka

• Tomb Raider: The Amulet of Power
• Tomb Raider: The Lost Cult
• Tomb Raider: The Man of Bronze

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Tomb Raider (en) - Oficjalna strona
• World of Tomb Raider (pl) - Oficjalna polska strona autoryzowana przez wydawcÄ™ gry w Polsce - Cenega Poland