Traktat w Trianon
Z Wikipedii
Węgry po traktacie
Tereny przyznane Królestwu Rumunii
Tereny przyznane Królestwu SHS
Tereny przyznane Republice Austrii
Tereny przyznane Czechosłowacji
Tereny zajęte przez Rzeczpospolitą Polską
Traktat w Trianon - podpisany 4 czerwca 1920 w pałacu Grand Trianon w Wersalu traktat pokojowy między Węgrami a państwami Ententy: USA (które go nigdy nie ratyfikowały), Wielką Brytanią, Francją, Włochami, Rumunią, Królestwem SHS (późniejsza Jugosławia), Czechosłowacją i Polską.
Traktat w Trianon określił sytuację państwa węgierskiego powstałego w miejsce Królestwa Węgier - części dualistycznej monarchii austro-węgierskiej po I wojnie światowej.
Węgry uznały niepodległość Czechosłowacji oraz Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Obszar Węgier został podzielony między sąsiadów: Austrię, Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, Rumunię, Czechosłowację i Polskę. Między innymi Siedmiogród został przejęty przez Rumunię, Słowacja i Ruś Zakarpacka przez Czechosłowację, Chorwacja, Bośnia i Baczka przez Królestwo SHS, Banat zaś podzielony między Rumunię i ww. SHS. Na rzecz Austrii Węgry traciły zamieszkane w dużej części przez ludność niemeckojęzyczną zachodnie części komitatów Sopron Moson i Vas, z których utworzono prowincję Burgenland. Skrawki Spisza i Orawy zostały przyznane Polsce. W wyniku ustaleń traktatu Węgry utraciły dostęp do morza, ponad połowę ludności (pozostało 8 z 21 milionów) oraz dwie trzecie (pozostało 93 tys. km2 z 325 tys. km2) obszaru państwa. Poza granicami Węgier znalazło się 5 milionów ludności węgierskiej. Konsekwencje tych ustaleń z niewielkimi zmianami pozostają w mocy do dnia dzisiejszego.
Ponadto zabroniono Węgrom powszechnej służby wojskowej (liczebność armii nie mogła przy tym przekraczać 35 tys.), posiadania lotnictwa i marynarki wojennej, rozwoju przemysłu zbrojeniowego, budowy linii kolejowych innych niż jednotorowe. Węgry miały również wypłacić reparacje wojenne.
Z perspektywy traktat w Trianon postrzegany jest kontrowersyjnie. Węgry, jako spadkobierca dawnej monarchii habsburskiej, musiały ponieść konsekwencje przegranej wojny, choć już niekoniecznie doprowadzenia do niej, gdyż
- nie prowadziły samodzielnej polityki zagranicznej,
- nie tylko państwa centralne były winne wybuchu I wojny światowej.
Niewątpliwie także spora część dawnego Królestwa Węgierskiego zamieszkana była przez narody inne niż węgierski. Z drugiej strony szumne hasła o zasadach narodowościowych, którymi mieli kierować się alianci, często okazywały się nieprawdą. Tereny dzisiejszej południowej Słowacji przyłączono do Czechosłowacji tylko po to, aby młoda republika miała więcej pól uprawnych (do dzisiaj w wielu tamtejszych miejscowościach Węgrzy stanowią większość). Podobnie terytorium Baczki wcielone do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców jak i część Siedmiogrodu, która znalazła się w Rumunii to tereny, na których Węgrzy stanowili i nadal często stanowią większość.
Należy dodać, że politycy francuscy (Georges Clemenceau) otwarcie przyrzekli Węgrom w chwili podpisania traktatu możliwość jego rewizji w oparciu o kryterium etnograficzne i statut Ligi Narodów.
Rewizja traktatu stała się głównym celem polityki zagranicznej Węgier w okresie międzywojennym i przyczyniła się do zbliżenia z hitlerowskimi Niemcami.
W czerwcu 2008 w południowej części Budapesztu otwarty został Park Trianon, który ma upamiętniać ziemie dawnej monarchii węgierskiej utracone w wyniku traktatu. W parku znajduje się m.in dzwon, który będzie dzwonił każdego dnia o godz. 16:32 - o tej porze 4 czerwca 1920 podpisano traktat w Trianon.
[edytuj] Zobacz też
- Traktat z 28 czerwca 1919 z Niemcami (traktat wersalski)
- Traktat pokojowy z Bułgarią z 27 listopada 1919 w Neuilly-sur-Seine
- Traktat pokojowy z Austrią z 10 września 1919 w Saint-Germain-en-Laye
- Traktat pokojowy w Sèvres z 10 sierpnia 1920 z Turcją
- Kalwaria węgierska w Sátoraljaújhely
- Pierwszy arbitraż wiedeński
- Drugi arbitraż wiedeński
- Mała Ententa
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Paypal przejmie pełną odpowiedzialność za transakcje |
|
Klienci portalu aukcyjnego eBay, którzy padli ofiara oszustów, mogą spodziewać się całkowitego zwrotu kosztów, wliczając koszty przesyłki.
|
| 11 poprawek od Microsoft (uwaga na fałszywe aktualizacje!) |
|
W najbliższy wtorek Microsoft udostępni 11 poprawek, z których cztery eliminują luki ocenione jako "krytyczne". Mogą one zostać wykorzystane do zdalnego wykonania szkodliwego kodu. Dziury te występują w Windows, Internet Explorer, Host Integration Server i Excelu.
|
| 40 proc. fałszywych kont na Facebook |
|
Spamerzy i autorzy szkodliwego oprogramowania w pełni wykorzystują możliwości, jakie oferują portale społecznościowe.
|
| Jest pierwsza wersja OpenOffice.org 3.0 |
|
Darmowy pakiet biurowy OpenOffice jest już dostępny w wersji 3.0.
|
| Przesłuchaj zanim opublikujesz! |
|
Głosowe odczytywanie komentarzy na YouTube – nowa usługa najpopularniejszego serwisu wideo.
|