Truskawka
Z Wikipedii
| Truskawka | |
 Owoce truskawki |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | poziomka |
| Gatunek | poziomka ananasowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Fragaria ×ananassa Duchesne | |
| Synonimy | |
| F. grandiflora Ehrh., F. chiloensis × virginiana | |
 Galeria zdjęć i grafik |
|
Poziomka truskawka (Fragaria ×ananassa Duchesne) – mieszaniec dwóch gatunków poziomki z rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Ma wiele nazw zwyczajowych: poziomka ananasowa, poziomka wielkoowocowa, najczęściej jednak nazywana jest po prostu truskawką. Mieszaniec ten został uzyskany w Europie przez skrzyżowanie pochodzącej ze wschodniej Ameryki Północnej poziomki wirginijskiej (F. virginiana Duch.) z chilijską (F. chiloensis Ehrh.), którego dokonał Duchesne w 1712 roku. Uprawiana ze względu na smaczne owoce, wyjątkowo i przejściowo dziczeje (efemerofit).
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Bylina o wysokości 15-45 cm.
- Łodyga
- Krótka o małym przyroście na długość, ale mająca przyrost na grubość, tworząca rozłogi zwane "wąsami", za pomocą których rozprzestrzenia się i rozmnaża wegetatywnie.
- Liście
- Trójlistkowe, na górnej stronie nagie i lśniące.
- Kwiaty
- Obupłciowe, złożone z 5 białych płatków korony lub ich krotności oraz różnej liczby działek kielicha ułożonych w dwóch okółkach i kieliszka. Zewnętrzny okółek ma mniejsze działki, wewnętrzne są dłuższe i szersze. Po przekwitnieniu przylegają do owocu. Na wypukłym dnie kwiatowym znajduje się ok. 20 słupków i 20-30 pręcików. W czasie kwitnienia kwiatostan łukowato przygięty do ziemi.
- Owoce
- Po zapyleniu kwiatu rozrasta się dno kwiatowe, tworząc jadalny owoc zbiorowy będący jagodą pozorną. Na jej powierzchni zawiązują się liczne orzeszki, będące właściwymi owocami. Kolor orzeszków w zależności od odmiany, od kremowego poprzez czerwonawy do purpurowego. Niektóre kultywary mogą owocować kilka razy w roku.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Fragarioideae A. Rich. ex Beilschm., plemię Fragarieae Dumort., podplemię Fragariinae Torr. & A. Gray, rodzaj poziomka (Fragaria L.). [1]
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiana we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych ze względu na smaczne owoce. Najwięksi producenci to Stany Zjednoczone, Polska, Japonia, Chiny. Rozmnażanie wegetatywne poprzez rozłogi
- Sztuka kulinarna
- Cenione substancje: antocyjany, witamina C, fosfor, żelazo, bromelina (dojrzałe owoce).
- Przetwarzana na: przetwory, herbatkę (liście). Z owoców można przyrządzać desery.
[edytuj] Odmiany uprawne
Wśród odmian uprawnych wyróżnia się:
- Odmiany owocujące kilka razy (powtarzające): 'Madam Poincaré', 'Maria', 'Everest', 'Promise'.
- Odmiany wczesne: 'Laxton's Utylity', 'Królowa Luiza', 'Senga Precosa', 'Sensation' (smak ananasa), 'Elsanta', 'Sonata'.
- Odmiany średniowczesne: 'Delicatesse', 'Dukat' (PL).
- Odmiany późne: 'Madame Moutot', 'Elista', 'Louis Gauthier' (ananasowa, powtarzająca).
[edytuj] Żywienie
Jedna szklanka (144 g) truskawek stanowi około 45 kalorii (188 kJ) i jest doskonałym źródłem witaminy C i flawonoidów[potrzebne źródło].
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Wartości przybliżone | ||
| Woda | g | 132 |
| Energia | kcal | 43 |
| Energia | kJ | 181 |
| Białko | g | 0.88 |
| Razem lipidów (tłuszczów) | g | 0.53 |
| Węglowodany | g | 10.1 |
| Włókna | g | 3.3 |
| Popiół | g | 0.62 |
| Minerały | ||
| Wapń, Ca | mg | 20 |
| Żelazo, Fe | mg | 0.55 |
| Magnez, Mg | mg | 14 |
| Fosfor, P | mg | 27 |
| Potas, K | mg | 240 |
| Sód, Na | mg | 1.44 |
| Cynk, Zn | mg | 0.19 |
| Miedź, Cu | mg | 0.07 |
| Mangan, Mn | mg | 0.42 |
| Selen, Se | µg | 1.01 |
| Witaminy | ||
| Witamina C, kwas askorbinowy | mg | 82 |
| Tiamina | mg | 0.03 |
| Ryboflawina | mg | 0.10 |
| Niacyna | mg | 0.33 |
| Kwas pantotenowy | mg | 0.49 |
| Witamina B6 | mg | 0.09 |
| Kwas foliowy | µg | 25 |
| Witamina B12 | µg | 0 |
| Witamina A, IU | IU | 39 |
| Witamina A, RE | µg RE | 4.3 |
| Witamina E | mg ATE | 0.20 |
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Tłuszcze | ||
| Kwasy tłuszczowe, nasycone | g | 0.03 |
| 16:0 | g | 0.02 |
| 18:0 | g | 0.006 |
| Kwasy tłuszczowe, jednonienasycone | g | 0.075 |
| 16:1 | g | 0.001 |
| 18:1 | g | 0.073 |
| Kwasy tłuszczowe, polinienasycone | g | 0.27 |
| 18:2 | g | 0.16 |
| 18:3 | g | 0.11 |
| Cholesterol | mg | 0 |
| Fitosterole | mg | 17 |
| Aminokwasy | ||
| Tryptofan | g | 0.01 |
| Treonina | g | 0.027 |
| Izoleucyna | g | 0.02 |
| Leucyna | g | 0.045 |
| Lizyna | g | 0.036 |
| Metionina | g | 0.001 |
| Cystyna | g | 0.007 |
| Fenyloalanina | g | 0.026 |
| Tyrozyna | g | 0.030 |
| Walina | g | 0.026 |
| Arginina | g | 0.037 |
| Histydyna | g | 0.017 |
| Alanina | g | 0.045 |
| Kwas asparaginowy | g | 0.20 |
| Kwas glutaminowy | g | 0.13 |
| Glicyna | g | 0.035 |
| Prolina | g | 0.027 |
| Seryna | g | 0.033 |
Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Fragaria wg systemu Reveala
| Nowy argument za usunięciem mumii Lenina |
|
W mauzoleum na Placu Czerwonym w Moskwie znajduje się już nie więcej niż 10 proc. ciała Lenina - powiedział deputowany Dumy Państwowej Rosji Władimir Miedinski, co - jego zdaniem - jest jeszcze jednym argumentem za usunięciem mumii z mauzoleum.
|
| Wyświetlacze oszczędniejsze dzięki teleskopom |
|
Dzięki nowemu mechanizmowi, nad którym pracują naukowcy z University of Washington i Microsoft Research, monitory i telewizory będą pobierać mniej mocy, nie tracąc nic z obecnego poziomu kontrastu i jasności.
|
| "Księga gatunków obcych inwazyjnych w Polsce" |
|
Bernikla kanadyjska, wagisz japoński, spichrzel surinamski, wodożytka nowozelandzka, pomrowiec budapeszteński - w sumie 302 gatunków zwierząt, w tym przede wszystkim stawonogów, mięczaków i strunowców zawiera "Księga gatunków obcych inwazyjnych w faunie Polski", opublikowana na stronie internetowej Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Prezentowane opracowanie jest pierwszą w Polsce próbą kompleksowego zbadania i scharakteryzowania zjawisk związanych z napływem na nasze tereny obcych...
|
| Unikalny cmentarz ugrofiński |
|
Archeolodzy odkryli w okolicach miasta Suzdal w Rosji unikalne miejsce pochówku członków plemienia Ugrofinów, pochodzące z początków I tysiąclecia n.e. - donosi serwis internetowy icRussia.
|
| Soczewki kontaktowe z elektroniką |
|
Opracowano prototyp nowoczesnych soczewek kontaktowych, w których wnętrzu zatopiony jest układ elektroniczny oraz diody LED. Jest to przysłowiowy "kamień milowy" dla dziedziny nauki, która zajmuje się miniaturyzacją układów scalonych, donosi "LaserFocusWorld".
|