Z Wikipedii

Tu-160 to radziecki i rosyjski odrzutowy naddźwiękowy bombowiec strategiczny, zbudowany w biurze konstrukcyjnym Tupolewa, w kodzie NATO oznaczany jako "Blackjack", używany od 1987. Jest to najcięższy samolot bojowy świata. Obok Tu-95 stanowi podstawowe uzbrojenie rosyjskiego lotnictwa strategicznego. Konstrukcja została wzorowana na bombowcu B-1 Lancer

Tu-160

[edytuj] Rozwój

Rzuty Tupolew Tu-160

Pierwszy konkurs na nowy naddźwiękowy ciężki bombowiec strategiczny rozpisano w ZSRR w 1967. Nowy samolot miał mieć wielką prędkość podróżną ponad 3 Ma, będąc radzieckim odpowiednikiem amerykańskiego XB-70 Valkyrie (oblatanego w 1964). Pod uwagę brano także ogłoszone amerykańskie wymagania projektowe dla przyszłego bombowca B-1. Głównymi projektami opracowanymi na konkurs były T-4MS Suchoja i różne warianty M-20 Miasiszczewa. Wkrótce jednak okazało się, że projekty nie spełniają wszystkich wymagań, a samolot o tak wysokich osiągach jest trudny do skonstruowania i kosztowny, przy tym wzrost możliwości bojowych samolotu o prędkości ponad 3 Ma w stosunku do samolotu o prędkości 2,3 Ma nie jest duży (w USA również wcześniej zrezygnowano z programu XB-70).

Wobec tego, radzieckie siły powietrzne rozpisały w 1972 kolejny konkurs, w którym obniżyły wymagania do prędkości maksymalnej 2,3 Ma. Tym razem w konkursie wziął udział prostszy projekt M-18 Miasiszczewa o zmiennej geometrii skrzydeł oraz projektowany od kilku lat samolot "160M" biura konstrukcyjnego Tupolewa. Projekt Tupolewa miał formę wydłużonego latającego skrzydła w układzie delta, o spłaszczonym kadłubie przechodzącym w skrzydło. Konkurs wygrał projekt Miasiszczewa, lecz mimo to jego realizację powierzono Tupolewowi, który miał duży i doświadczony zespół konstruktorski, w porównaniu z niewielkim biurem Miasiszczewa. W 1973 Tupolew opracował pierwszy projekt zmodyfikowanego samolotu, bazującego na ogólnym układzie Miasiszczewa M-18, któremu nadano oznaczenie wojskowe Tu-160. W ciągu następnych lat podlegał on stopniowej ewolucji i dopracowywaniu.

W 1975 program osiągnął fazę projektowania wstępnego, otrzymując oznaczenie izdjelie (produkt) "70". Na głównego konstruktora samolotu został wyznaczony Walentin Blizniuk. W 1977 projekt zatwierdziła komisja państwowa, a w 1981 zbudowano pierwszy prototyp (oznaczenie 70-01). 25 listopada 1981 zrobiono, a następnie upubliczniono pierwsze zdjęcie samolotu stojącego na lotnisku w Żukowskim (wbrew powszechnej wersji, zostało ono zrobione przez pasażera samolotu pasażerskiego, a nie przez satelitę szpiegowskiego).

18 grudnia 1981 miał miejsce pierwszy lot prototypu, a przez kolejne lata odbywały się próby w locie. Równocześnie samolot skierowano do produkcji seryjnej w zakładach w Kazaniu. Pierwszy samolot seryjny ukończono w październiku 1984. Z planowanych ok. 100 sztuk zbudowano jedynie 35 samolotów Tu-160, wliczając 3 prototypy. Tylko jeden samolot uległ katastrofie (drugi samolot seryjny, podczas testów w 1987 - załoga uratowała się). Od początku lat 90. produkcja zwalniała na skutek braku funduszy w obliczu kryzysu w ZSRR, aż zakończyła się w 1994, mimo że pozostało kilka nieukończonych samolotów. Tu-160 został po raz pierwszy zaprezentowany publicznie na paradzie lotniczej w Tuszynie 20 sierpnia 1989. W latach 1989-1990 ustanowił 44 światowe rekordy prędkości i wysokości lotu w swojej klasie wagowej.

[edytuj] Służba

W kwietniu 1987 pierwsze samoloty weszły na uzbrojenie radzieckiego lotnictwa dalekiego zasięgu - 184. Gwardyjskiego Pułku Ciężkich Bombowców stacjonującego w Pryłukach w Ukraińskiej SRR, zastępując Tu-16 i Tu-22M3. Do 1991 pułk ten otrzymał 19 samolotów. Po rozpadzie ZSRR, 24 sierpnia 1991, 184. Pułk z samolotami został przejęty przez niepodległą Ukrainę, co stanowiło następnie sporną kwestię w stosunkach ukraińsko-rosyjskich (zwłaszcza kryzys wywołała kwestia składania przysięgi na wierność Ukrainie w maju 1992, zakończona wyjazdem części personelu do Rosji). Ukraina nie miała jednak funduszy ani potrzeb utrzymywania lotnictwa strategicznego, w dodatku według międzynarodowych traktatów miała je wycofać do 2001 roku, więc po długich negocjacjach przekazała w końcu Rosji w 1999 roku 8 samolotów Tu-160 w zamian ze redukcję zadłużenia za gaz. Trzy samoloty zostały złomowane, a jeden trafił do muzeum w Połtawie.

W 1992 roku Rosja utworzyła swój pierwszy i jedyny pułk bombowców Tu-160 - 121. Gwardyjski Sewastopolski Pułk Ciężkich Bombowców bazujący w Engelsie. Do 1994 roku otrzymał on jedynie 6 samolotów. Między 1999 a 2000 rokiem pułk otrzymał 8 byłych ukraińskich samolotów, a w 2000 roku jeden dodatkowy samolot został skompletowany w zakładzie w Kazaniu i przekazany do pułku.

Tu-160

Obecnie w służbie znajduje się 15 Tu-160, wszystkie w 121. Pułku. Dalsze 3 samoloty są niewykończone w zakładach w Kazaniu. Według stanu z 2001 roku, 6 dalszych Tu-160 istniało jako samoloty eksperymentalne w ośrodku w Żukowskim (4 z nich w stanie zdolnym do lotu), a 7 pozostawało na Ukrainie, wycofanych ze służby.

[edytuj] Opis techniczny

Metalowy dolnopłat o układzie klasycznym i zmiennej geometrii skrzydeł o skosie 20° do startu i lądowania, 35° do lotu poddźwiękowego i 65° do lotu naddźwiękowego. Kadłub przechodzący płynnie w centropłat. Usterzenie klasyczne skośne, stery wysokości i kierunku płytowe. Załoga czteroosobowa (dwóch pilotów i dwóch nawigatorów) w hermetycznej kabinie w nosie samolotu, zaopatrzona w fotele katapultowe K-36LM. W nosie samolotu stacja radiolokacyjna typu Obzor-K. Silniki umieszczone w podwójnych gondolach, rozsuniętych względem siebie, pod centropłatem. Podwozie samolotu trójpodporowe, golenie główne z wózkami sześciokołowymi chowane do centropłata. Trzy spadochrony hamujące w ogonie. Dwie komory bombowe w kadłubie. Cztery silniki odrzutowe NK-32 o ciągu maksymalnym 137,3 kN, 245,18 kN z dopalaniem. Zapas paliwa: 148 000 kg. Samolot przystosowany jest do tankowania w powietrzu.

Uzbrojenie - przenoszone wyłącznie wewnątrz dwóch komór bombowych o długości 11,28 m. Podstawowy wariant uzbrojenia stanowi 6 pocisków manewrujących Ch-55SM na wyrzutni rewolwerowej w komorze bombowej, maksymalnie do 12 w obu komorach. Pocisk ten ma głowicę atomową o mocy 200 kT. Alternatywnie samolot może być uzbrojony w 24 pociski rakietowe Ch-15 małego zasięgu na 4 wyrzutniach rewolwerowych. Prowadzone są prace nad nowymi rodzajami uzbrojenia rakietowego, także konwencjonalnego. Tu-160 nie posiada uzbrojenia strzeleckiego (jako pierwszy seryjny radziecki bombowiec), lecz posiada elektroniczne systemy samoobrony.

[edytuj] Dane lotno-taktyczne

[edytuj] Ogólne charakterystyki:

• załoga: 4
• długość: 54,1 m
• rozpiętość:
  • skrzydła maksymalnie rozłożone (20°): 55,70 m
  • skrzydła maksymalnie złożone (65°): 35,60 m
• wysokość: 13,10 m
• powierzchnia skrzydeł: 400 m² (rozłożone) - 360 m² (złożone)
• masy:
  • masa własna: 117 000 kg
  • masa normalna startowa: 267 600 kg
  • masa maksymalna startowa: 275 000 kg
  • obciążenie powierzchni skrzydeł: 743 kg/m² (skrzydła złożone)
• napęd: 4 silniki odrzutowe NK-32 o ciągu 137,3 kN każdy (245 kN z dopalaniem).

[edytuj] Osiągi

• prędkość maksymalna: 2200 km/h (2,05 Ma)
• prędkość przelotowa:
• pułap: 15 000 m
• zasięg maksymalny: 13 950 km
• promień działania: 2700 km (z pociskiem rakietowym)
• prędkość wznoszenia: 4200 m/min (70 m/s)

[edytuj] Dane Silnika

• NK-32 (triple-shaft turbofan)137.3 kN dry 245.18 kN z dopalaczem
• Kompresja - 28.4:1
• TET - 1.357
• Waga - 3.400 kg approx
• Długość - 6 metrów approx
• Paliwo - Kerosene (Hu,10250 kcal/kg)
• Producent - Joint-Stock Company Samara Scientific Technical Complex "NK Engines". 443026 Samara

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Zbliżone samoloty

• B-1B Lancer

[edytuj] Ciąg oznaczeń

• Tu-104 - Tu-114 - Tu-144 - Tu-154 - Tu-160 - Tu-204

[edytuj] Linki zewnętrzne

• http://www.hudi.republika.pl/main.htm

p • d • e

 

Radzieckie i rosyjskie samoloty i śmigłowce wojskowe po 1945

Samoloty myśliwskie	Jak-15 • Jak-17 • Jak-23 • Jak-25 • Jak-28 • Ła-9 • Ła-11 • Ła-15 • MiG-9 • MiG-15 • MiG-17 • MiG-19 • MiG-21 • MiG-23 • MiG-25 • MiG-29 • MiG-31 • Su-9 • Su-11 • Su-15 • Su-17/20/22 • Su-27 • Su-30 • Su-33 • Su-35 • Su-37 • Tu-128
Samoloty bombowe	Ił-28 • M-4 • Su-24 • Tu-4 • Tu-12 • Tu-14 • Tu-16 • Tu-22 • Tu-22M • Tu-95 • Tu-160
Samoloty rozpoznawcze	A-50 • Be-6 • Be-10 • Be-12 • Ił-20 • Ił-38 • Tu-126 • Tu-142
Samoloty szturmowe	Jak-38 • MiG-27 • Su-7 • Su-17/20/22 • Su-25 • Su-34 • Su-39
Samoloty szkolno-treningowe	Jak-11 • Jak-18 • Jak-52
Samoloty transportowe	An-2 • An-8 • An-12 • An-22 • An-26 • An-124 • An-225 • Ił-14 • Ił-76
Śmigłowce	Jak-24 • Mi-1 • Mi-2 • Mi-4 • Mi-6 • Mi-8 • Mi-14 • Mi-24 • Mi-26 • Mi-28 • Ka-25 • Ka-27 • Ka-31 • Ka-50 • Ka-52
Prototypy i konstrukcje doświadczalne	I-250 • Ił-20 • Ił-32 • Ił-40 • Ił-54 • Ił-102 • Jak-25 • Jak-36 • Jak-141 • Ka-22 • Ła-150 • Ła-152 • Ła-156 • Ła-160 • Ła-168 • Ła-176 • M-50 • MiG 1-44 • PAK FA • Su-9 • Su-11 • Su-47 • Tu-80 • T-4