Turyngia
Z Wikipedii
| Turyngia | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Pełna nazwa kraju związkowego (niem.) |
Freistaat Thüringen | ||||||||||||||||||||
| Stolica kraju zwiÄ…zkowego | Erfurt | ||||||||||||||||||||
| ISO 3166-2: | DE-TH | ||||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 16 172,14 km² | ||||||||||||||||||||
| Ludność | 2 340 223 mieszk. (30 września 2005) |
||||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 145 mieszk./km² | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Premier | Dieter Althaus (CDU) | ||||||||||||||||||||
| Partia rzÄ…dzÄ…ca | CDU | ||||||||||||||||||||
| Skład landtagu: | |||||||||||||||||||||
| CDU | 45 | ||||||||||||||||||||
| SPD | 15 | ||||||||||||||||||||
| Linke | 28 | ||||||||||||||||||||
| Ostatnie wybory | 13 czerwca 2004 | ||||||||||||||||||||
| Najbliższe wybory | 2009 | ||||||||||||||||||||
| Liczba posłów do Rady Federalnej |
4 | ||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne kraju | 15,0 miliardów € (2005) |
||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne w przeliczeniu na mieszkańca |
6350 € (2005) |
||||||||||||||||||||
Wolne Państwo Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) to kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec.
Turyngia należy do tak zwanych nowych krajów związkowych, jak określa się tereny dawnej NRD i w 1990 r. przystąpiła do RFN.
Turyngia graniczy z następującymi krajami związkowymi:
- Hesja (Hessen)
- Bawaria (Bayern)
- Saksonia (Sachsen)
- Saksonia-Anhalt (Sachsen-Anhalt)
- Dolna Saksonia (Niedersachsen).
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Południe kraju od Eisenach do Sonneberg jest zdominowane przez górzyste pasma Lasu Turyńskiego (Grosser Beerberg, 982 m nad poziomem morza) i Lasu Frankońskiego. Liczne rzeki, w tym największe: Soława (Saale), Werra, Unstruta (Unstrut). Obszar pagórkowaty pokrywają lasy liściaste i mieszane. Przez środkową Kotlinę Turyńską przebiega ze wschodu na zachód główna arteria komunikacyjna przy której leżą miasta: Eisenach, Gotha, Erfurt, Weimar, Jena i Gera.
[edytuj] Historia
Od ok. 400 księstwo plemienne Turyngów, w 531 roku podbite przez Franków. W VIII wieku schrystianizowana. Od ok. 804 roku marchia w państwie Karola Wielkiego, następnie rozpadła się na liczne terytoria pozostające pod rządami dostojników duchownych i świeckich. W XI wieku zjednoczona pod władzą Ludowingów, od połowy XIII wieku stopniowo przechodziła pod zwierzchnictwo Wettinów. Od 1485 roku własność ernestyńskiej linii rodu, w XVI wieku podzielona na kilka odrębnych księstw.
W okresie reformacji ośrodek protestancki. Od początku XIX wieku w Turyngii rosły wpływy Prus, ostatecznie w 1871 roku została włączona do Niemiec. Od 1920 roku kraj związkowy powstały z połączenia dawnych księstw saskich (z wyjątkiem Koburga). W 1945 roku stolicę Turyngii przeniesiono z Weimaru do Erfurtu. Po II wojnie światowej od 1949 roku w granicach NRD. W 1952 roku podzielona na 3 dystrykty (Bezirke): Erfurt, Gerę i Jenę. Od 1990 roku kraj związkowy w zjednoczonych Niemczech.
[edytuj] Gospodarka
Region przemysłowo-rolniczy. Eksploatacja złóż gazu ziemnego, soli potasowych i rud żelaza. Rozwinięty przemysł maszynowy, elektrotechniczny, elektroniczny, środków transportu, chemiczny, włókienniczy, precyzyjny, poligraficzny, szklarski i spożywczy. Hutnictwo żelaza. Uprawa pszenicy, jęczmienia, ziemniaków, buraków cukrowych i warzyw. Hodowla bydła, trzody chlewnej i owiec. Rozwinięta turystyka. Liczne ośrodki wypoczynkowe, sportów zimowych (m.in. Oberhof) i uzdrowiska klimatyczne (Bad Salzungen, Wurzbach).
[edytuj] Administracja
Kraj dzieli się na powiaty ziemskie (Landkreis), których jest 17 oraz miasta wydzielone. Litery w nawiasach oznaczają skrót na tablicach rejestracyjnych pojazdów.
[edytuj] Miasta na prawach powiatu
[edytuj] Powiaty ziemskie
powiat Altenburger Land (ABG)
powiat Eichsfeld (EIC)
powiat Gotha (GTH)
powiat Greiz (GRZ)
powiat Hildburghausen (HBN)
powiat Ilm (IK)
powiat Kyffhäuser (KYF)
powiat Nordhausen (NDH)
powiat Saale-Holzland (SHK)
powiat Saale-Orla (SOK)
powiat Saalfeld-Rudolstadt (SLF)
powiat Schmalkalden-Meiningen (SM)
powiat Sömmerda (SÖM)
powiat Sonneberg (SON)
powiat Unstrut-Hainich (UH)
powiat Wartburg (WAK)
powiat Weimarer Land (AP)
[edytuj] Miasta
| miasto | powiat | ||||
| 31.12.1970 | 31.12.2000 | 30.06.2005 | |||
| 1. | Erfurt | 192.679 | 200.564 | 202.590 | - |
| 2. | Jena | 85.169 | 99.893 | 102.494 | - |
| 3. | Gera | 106.841 | 112.835 | 101.737 | - |
| 4. | Weimar | 63.985 | 62.425 | 64.361 | - |
| 5. | Gotha | 57.256 | 48.376 | 47.045 | Gotha |
| 6. | Eisenach | 50.059 | 44.442 | 43.858 | - |
| 7. | Nordhausen | 42.018 | 45.633 | 43.781 | Nordhausen |
| 8. | Suhl | 28.177 | 48.025 | 43.202 | |
| 9. | Altenburg | 47.497 | 41.290 | 38.203 | Altenburg |
| 10. | Mühlhausen | 46.135 | 38.695 | 37.480 | Unstrut-Hainich |
| 11. | Saalfeld | 31.048 | 29.511 | 28.148 | Saalfeld-Rudolstadt |
| 12. | Ilmenau | 19.634 | 27.176 | 26.713 | Ilm |
| 13. | Arnstadt | 27.368 | 27.220 | 25.828 | Ilm |
| 14. | Rudolstadt | 30.087 | 27.528 | 25.584 | Saalfeld-Rudolstadt |
| 15. | Apolda | 29.754 | 25.899 | 24.684 | Weimar |
| 16. | Greiz | 39.424 | 26.177 | 24.007 | Greiz |
| 17. | Sonneberg | 29.811 | 24.837 | 23.928 | Sonneberg |
| 18. | Sondershausen | 22.195 | 23.088 | 21.718 | Kyffhäuser |
| 19. | Meiningen | 24.876 | 22.240 | 21.642 | Schmalkalden-Meiningen |
| 20. | Sömmerda | 15.959 | 21.977 | 20.885 | Sömmerda |
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne:
- http://www.thueringen.de/
- kraj zwiÄ…zkowy Turyngia w www.dmoz.org
Badenia-Wirtembergia • Bawaria • Brandenburgia • Hesja • Meklemburgia-Pomorze Przednie • Nadrenia Północna-Westfalia • Nadrenia-Palatynat • Saara • Saksonia • Saksonia-Anhalt • Dolna Saksonia • Szlezwik-Holsztyn • Turyngia •
Berlin • Brema • Hamburg
| "GP": fatalne wyniki kontroli firm transportowych |
|
"Gazeta Prawna": firmy transportowe nie zapewniają kierowcom odpoczynku. Rekordziści przepracowali 850 godzin nadliczbowych w roku.
|
| Sondaż "Rz": alkoholizm dyskwalifikuje polityka |
|
Nie wolno zmuszać polityków do ujawniania stanu zdrowia, ale chcielibyśmy go znać - wynika z sondażu "Rzeczpospolitej", przeprowadzonego telefonicznie wśród 500 dorosłych Polaków. Aż 91 proc. uczestników sondażu uważa alkoholizm za powód do odwołania polityka z wysokiej funkcji państwowej.
|
| TVP Info: Dochnal zatrzymany |
|
Dziś wieczorem ABW zatrzymała w Sopocie Marka Dochnala - dowiedziała się nieoficjalnie TVP INFO.
|
| Nowa książka Normana Daviesa o II wojnie światowej |
|
Profesor Norman Davis w swojej najnowszej książce "Europa walczy 1939-1945. Nie takie proste zwycięstwo" próbuje rozprawić się z mitami, które narosły wokół II wojny światowej. Brytyjski historyk, który był gościem "Klubu Trójki" tłumaczył, że w swojej pracy próbował przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, że w różnych krajach podaje się nawet różne daty wybuchu wojny.
|
| Kaczmarek i Prokom zaprzeczajÄ… doniesieniom "Newsweeka" |
|
- Prokuratura okręgowa w Białymstoku nie postawiła mi zarzutów blokowania aresztowania Jerzego Jędykiewicza czy też w jakiejkolwiek innej formie blokowania prowadzonego postępowania w sprawie tzw. "Stelli Maris" - napisał w oświadczeniu Ryszard Krauze.
|