Ubuntu (dystrybucja Linuksa) - Google

Ubuntu (dystrybucja Linuksa)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy dystrybucji Linuksa. Zobacz też: Ubuntu (ideologia).
Ubuntu
Logo systemu
Rodzina GNU/Linux
Aktualna wersja stabilna 8.04.1 LTS - 3 lipca 2008; 48 dni temu
Pierwsze wydanie 20 października 2004
Producent Canonical Ltd / Ubuntu Foundation
Licencja GNU GPL
Platforma systemowa i386, AMD64, PowerPC, UltraSPARC[1]
JÄ…dro monolityczne
Podstawowe środowisko pracy GNOME
Oficjalna witryna www.ubuntu.com
Strona na distrowatch.com distrowatch.com/ubuntu
Typ pakietów DEB
Wersja Live dostępna
Screenshot

Ubuntu - kompletna dystrybucja systemu operacyjnego GNU/Linux, przeznaczona przede wszystkim do zastosowań biurowych i domowych (ang. desktop), choć powstała również wersja Server Edition.

Ubuntu bazuje na dystrybucji Debian (obecnie w wersji Sid) i jest rozwijane na serwisie Launchpad. Projekt sponsorowany jest przez firmÄ™ Marka Shuttlewortha Canonical Ltd. oraz Ubuntu Foundation.

Słowo ubuntu pochodzi z języków plemion Zulu i Xhosa zamieszkujących południową Afrykę i oznacza "człowieczeństwo wobec innych" (ang. humanity towards others). Głównym celem dystrybucji jest dostarczenie zwykłym użytkownikom kompletnego, otwartego systemu, który będzie łatwy w obsłudze oraz jednocześnie stabilny, niezawodny i nowoczesny.

Ubuntu wydawane jest w regularnych, możliwie sześciomiesięcznych, odstępach czasowych. Najnowsza odsłona, Ubuntu 8.04 "Hardy Heron" (Wytrzymała Czapla) została wydana 24 kwietnia 2008.

Istnieje również kilka wariantów dystrybucji, które różnią się wykorzystywanym środowiskiem graficznym oraz podstawowym zestawem pakietów. Do najpopularniejszych z nich należą Kubuntu, Xubuntu oraz Edubuntu.

Spis treści

[edytuj] Historia

Pierwotna nazwa projektu Ubuntu to no-name-yet.com[2]. Pierwsze wydanie Ubuntu ukazało się 20 października 2004 roku jako tymczasowa odmiana dystrybucji Debian GNU/Linux. Jej początkowym celem było stworzenie własnego, 6-miesięcznego cyklu wydawniczego. Projekt stopniowo ewoluował i uniezależniał się. W przeciwieństwie do innych dystrybucji opartych na Debianie, Ubuntu pozostało jednak wierne jego filozofii, która zakłada wykorzystanie wyłącznie wolnego oprogramowania. Dwie kolejne wersje, 5.04 "Hoary Hedgehog" (7 kwietnia 2005) i 5.10 "Breezy Badger" (13 października 2005) przyniosły systemowi sukces jakiego nie spodziewali się sami jego autorzy, wyprzedzając popularnością m.in. Debiana, Fedorę i SuSE. Najnowsza stabilna wersja ukazała się 24 kwietnia 2008 roku pod nazwą Ubuntu 8.04 LTS "Hardy Heron".

[edytuj] Cechy dystrybucji

  • Ustawienia domyÅ›lne i wykrywanie sprzÄ™tu - po przeprowadzeniu standardowej instalacji system jest w peÅ‚ni funkcjonalny i gotowy do pracy. Instalacja i konfiguracja sprzÄ™tu odbywa siÄ™ bez koniecznoÅ›ci podejmowania dziaÅ‚aÅ„ ze strony użytkownika.
  • Uproszczona administracja - uzyskana dziÄ™ki graficznym konfiguratorom, systemowi zarzÄ…dzania oprogramowaniem apt-get oraz szerokiemu wykorzystaniu mechanizmu sudo (podobnie jak ma to miejsce w Mac OS X).
  • Prostota i intuicyjność - Ubuntu domyÅ›lnie jest oparte na Å›rodowisku graficznym GNOME.
  • Stabilność i niezawodność - zapewnia je regularny, 6-miesiÄ™czny cykl wydawniczy, a także współpraca z projektem Debian.
  • DostÄ™pność - wsparcie dla osób niepeÅ‚nosprawnych, internacjonalizacja (tÅ‚umaczenie) wszystkich komponentów dystrybucji.
  • Oprogramowanie - poprzez stosowanie wspólnego z Debianem formatu pakietów instalacyjnych DEB, dystrybucja Ubuntu jest bardzo silnie zwiÄ…zana ze wspólnotÄ… Debiana, co owocuje olbrzymiÄ… iloÅ›ciÄ… dostÄ™pnego oprogramowania.
  • Wsparcie techniczne - Canonical zapewnia 18-miesiÄ™czny okres wsparcia dla każdego z wydaÅ„ (wydania LTS - ang. Long Time Support - wsparcie dÅ‚ugoterminowe to 5 lat wsparcia dla poprawek bezpieczeÅ„stwa dla serwerów oraz 3 lata instalacji biurkowych). Dodatkowo użytkownicy mogÄ… szukać pomocy wÅ›ród olbrzymiej spoÅ‚ecznoÅ›ci Ubuntu.

[edytuj] Oprogramowanie

W skład wydania Ubuntu 8.04 LTS (Hardy Heron) wchodzą następujące programy oraz zestawy programów:

[edytuj] Komponenty

Oprogramowanie wchodzące w skład Ubuntu zostało podzielone na cztery sekcje zwane komponentami. Celem takiego podziału jest oddzielenie od siebie aplikacji różniących się poziomem wsparcia ze strony Ubuntu oraz sposobem licencjonowania.

wolne oprogramowanie niewolne oprogramowanie
wspierane main restricted
niewspierane universe multiverse
  • Sekcja main to tylko te aplikacje, które speÅ‚niajÄ… wymagania licencyjne Ubuntu i sÄ… wspierane przez zespół projektu. Z zaÅ‚ożenia ma zawierać oprogramowanie najważniejsze z punktu widzenia użytkownika. Aplikacje wchodzÄ…ce w skÅ‚ad tej sekcji posiadajÄ… peÅ‚ne wsparcie ze strony Canonical.
  • Sekcja restricted zawiera oprogramowanie niezbÄ™dne lub istotne dla pracy lub funkcjonalnoÅ›ci systemu, lecz opublikowane na licencji niezgodnej z wymogami Ubuntu. SÄ… to np. sterowniki kart graficznych.
  • Sekcja universe obejmuje szeroki obszar oprogramowania, które posiada przyjaznÄ… licencjÄ™, lecz nie jest wspierane przez główny zespół Ubuntu. Wydzielenie tej sekcji wynika z tego, że Canonical nie jest w stanie zapewnić peÅ‚nego wsparcia technicznego dla wszystkich programów. Pakiety znajdujÄ…ce siÄ™ w tej sekcji tworzone sÄ… przez podmioty niezależne od głównego zespoÅ‚u Ubuntu.
  • Sekcja multiverse zawiera oprogramowanie na licencji niezgodnej z wymogami Ubuntu i nie wspierane przez zespół Ubuntu.

Poza oficjalnymi sekcjami istnieje także sekcja backports, która zawiera wybrane pakiety z nowszych wersji dystrybucji.

[edytuj] Społeczność

Pulpit Ubuntu 6.06 w polskiej wersji językowej stworzonej dzięki pomocy społeczności
Pulpit Ubuntu 6.06 w polskiej wersji językowej stworzonej dzięki pomocy społeczności

Ubuntu posiada bardzo aktywną i dobrze zorganizowaną społeczność. Skupia się ona m.in. na forach, grupach dyskusyjnych oraz sieci IRC. Społeczność Ubuntu uchodzi za bardziej przyjazną nowym użytkownikom, mniej "elitarną" niż społeczności starszych dystrybucji, takich jak Debian lub Slackware.

  • Polskie forum Ubuntu - najwiÄ™ksze polskojÄ™zyczne forum poÅ›wiÄ™cone dystrybucji Ubuntu. Posiada ponad 20 tysiÄ™cy zarejestrowanych użytkowników, łączna liczba postów przekracza 112 tysiÄ™cy.
  • Sieć IRC - wszystkie oficjalne kanaÅ‚y znajdujÄ… siÄ™ na serwerach sieci Freenode. Do najwiÄ™kszych należą kanaÅ‚y pomocy #ubuntu i #kubuntu. Prowadzone sÄ… również dyskusje dotyczÄ…ce rozwoju dystrybucji i jej przyszÅ‚ego ksztaÅ‚tu (#ubuntu-devel, #ubuntu-meeting), użytkownicy chcÄ…cy zgÅ‚osić błędy, mogÄ… zrobić to na #ubuntu-bugs. Istnieje także kilkadziesiÄ…t mniejszych kanałów, zazwyczaj bÄ™dÄ…cych kanaÅ‚ami regionalnymi lub poÅ›wiÄ™conymi Å›ciÅ›le okreÅ›lonym tematom. Polscy użytkownicy mogÄ… uzyskać pomoc zwiÄ…zanÄ… z instalacjÄ…, konfiguracjÄ… oraz użytkowaniem dystrybucji na kanale #ubuntu-pl.

[edytuj] Popularność

Ubuntu jest prawdopodobnie najpopularniejszą obecnie dystrybucją Linuksa. Ponieważ system jest dostępny za darmo, a jego używanie nie wymaga żadnej rejestracji, trudno jest określić dokładną liczbę użytkowników. Według różnych źródeł liczba ta mieści się w przedziale od 500 tysięcy do ponad 8 milionów. Faktem jest jednak, że od pierwszego wydania w październiku 2004 roku do chwili obecnej liczba osób używających Ubuntu dynamiczne rosła, czego potwierdzeniem mogą być m.in. statystyki na Distrowatch[3]. Dystrybucji udało się również zwrócić uwagę mediów. Publikacje na jej temat pojawiły się m.in. w serwisach internetowych i czasopismach.

[edytuj] Warianty

Kubuntu 6.06 "Dapper Drake"
Kubuntu 6.06 "Dapper Drake"
Xubuntu 6.06 "Dapper Drake"
Xubuntu 6.06 "Dapper Drake"

Poza wiodącym Ubuntu, istnieje kilka innych wariantów dystrybucji, które różnią się podstawowym zestawem pakietów zamieszczonych na płycie instalacyjnej. Są one wydawane równocześnie z Ubuntu i podobnie jak pierwowzór korzystają z tych samych repozytoriów paczek i mieszczą się na jednej płycie CD.

[edytuj] Oficjalne

  • Kubuntu - dystrybucja o podobnych zaÅ‚ożeniach co Ubuntu, oparta jednak na Å›rodowisku KDE.
  • Edubuntu - dystrybucja przeznaczona dla szkół, uczniów i nauczycieli. Edubuntu wykorzystuje Å›rodowisko GNOME, a także takie komponenty jak kdeedu (programy edukacyjne tworzone w ramach KDE), GCompris oraz pakiet OpenOffice.org.
  • Xubuntu - oparta na lekkim i szybkim Å›rodowisku graficznym Xfce. Xubuntu powstaÅ‚o z myÅ›lÄ… o użytkownikach starszych komputerów; do sprawnego dziaÅ‚ania wystarczy procesor klasy Pentium II oraz 64 MB pamiÄ™ci RAM. Jest stosunkowo mÅ‚odÄ… odmianÄ…, pierwsze oficjalne wydanie ukazaÅ‚o siÄ™ wraz z Ubuntu 6.06 LTS (czerwiec 2006).
  • Ubuntu Server Edition - przeznaczona dla serwerów poczty email, www, DNS, baz danych i wielu innych. W odróżnieniu od standardowego Ubuntu, Server Edition zajmuje mniej miejsca na pÅ‚ycie instalacyjnej oraz ma mniejsze wymagania systemowe (500 MB wolnego miejsca na dysku i 64 MB RAM). Instalacja odbywa siÄ™ w trybie tekstowym.
  • Ubuntu Studio - (oficjalna od 10.05.2007) odmiana przeznaczona specjalnie do zastosowaÅ„ multimedialnych. Zawiera duży zbiór oprogramowania sÅ‚użącego do obróbki dźwiÄ™ku, grafiki oraz wideo, jak również specjalizowany kernel o niskich opóźnieniach.
  • Gobuntu - caÅ‚kowicie wolna odmiana Ubuntu

[edytuj] Nieoficjalne

  • nUbuntu - jej główne zastosowanie to testowanie bezpieczeÅ„stwa komputerów pracujÄ…cych w sieci. nUbuntu jest oparte na minimalistycznym Å›rodowisku Fluxbox, w jej skÅ‚ad wchodzÄ… m.in. sniffery i skanery bezpieczeÅ„stwa.
  • gNewSense - zawiera wyłącznie wolne oprogramowanie na licencjach zatwierdzonych przez Free Software Foundation. Skierowane jest do osób chcÄ…cych używać tylko programy o otwartym kodzie źródÅ‚owym i wolne od patentów. gNewSense, w odróżnieniu od standardowego Ubuntu oraz innych jego wariantów, nie zawiera paczek z repozytoriów "restricted" i "multiverse". Pierwsze stabilne wydanie ujrzaÅ‚o Å›wiatÅ‚o dzienne 2 listopada 2006 roku, obecnie najnowszÄ… wersjÄ… jest 1.1, wydane 22 stycznia 2007 roku.

[edytuj] Nieoficjalne dystrybucje w fazie rozwoju

  • Ebuntu - wykorzystuje szybkie i jednoczeÅ›nie atrakcyjne graficznie Å›rodowisko Enlightenment. Data wydania stabilnego Ebuntu jest uzależniona od postÄ™pu prac nad najnowszÄ… wersjÄ… tego Å›rodowiska, jednak już teraz można wypróbować wersje livecd z instalatorem.
  • Fluxbuntu - podobnie jak nUbuntu, oparte na lekkim menedżerze okien Fluxbox, jednak skierowane do zwykÅ‚ych użytkowników. Aktualnie trwajÄ… przygotowania do wydania wersji finalnej planowanej na 20 października.
  • UbuntuLite - wykorzystuje minimalistyczne Å›rodowisko iceWM o wyglÄ…dzie zbliżonym do systemów z rodziny Windows.
  • Embedded Ubuntu - przeznaczone dla urzÄ…dzeÅ„ przenoÅ›nych takich jak palmtopy, smartphony i telefony komórkowe nowej generacji.
  • andLinux - dystrybucja uruchamiana bezpoÅ›rednio z poziomu systemu Windows.

[edytuj] Remiksy

Społeczność użytkowników tworzy też własne warianty dystrybucji zwane Remiksami. Zazwyczaj mają one zmieniony domyślny język i dodane/usunięte niektóre pakiety - są z tego powodu bardziej przystosowane dla lokalnych społeczności. Często w takich dystrybucjach można spotkać kodeki nie umieszczone w standardowej wersji Ubuntu.

[edytuj] Wydania

Nowe wersje dystrybucji Ubuntu ukazują się co pół roku. Każda z wersji posiada swój numer oraz nazwę kodową. Numer wersji jest datą jej wydania (według zapisu rok.miesiąc).

Poniżej przedstawiona jest tabela zawierająca podstawowe informacje o wydanych i planowanych wersjach Ubuntu.

Wersja Nazwa angielska Polskie tłumaczenie Nazwa polskiej wersji[4] Data wydania Wsparcie do Pobierz
4.10 Warty Warthog Piegowaty Guziec
-
20 października 2004 30 kwietnia 2006 U
5.04 Hoary Hedgehog Sędziwy Jeż
-
8 kwietnia 2005 31 października 2006 DVD: U K

CD: U K

5.10 Breezy Badger Serdeczny Borsuk
-
13 października 2005 13 kwietnia 2007 U K E
6.06 LTS Dapper Drake Elegancki Kaczor
-
1 czerwca 2006 czerwiec 2009 (wersja biurkowa), czerwiec 2011 (wersja serwerowa) DVD: U K E

CD: U K X E

6.06.1 LTS Dapper Drake Elegancki Kaczor
-
10 sierpnia 2006 czerwiec 2009 (wersja biurkowa), czerwiec 2011 (wersja serwerowa) DVD: U K E

CD: U K X E

6.10
(wersja polska 6.12)
Edgy Eft Zakręcona Traszka / Kanciasty Tryton[5] Elokwentny Emu 26 października 2006 25 kwietnia 2008 DVD: U K

CD: U K X E

7.04
(wersja polska 7.05)
Feisty Fawn Rozbrykany Jelonek[6] Frywolny Fulmar 19 kwietnia 2007 październik 2008 DVD: U K E

CD: U K X E

7.10 Gutsy Gibbon Gibki Gibon Grymaśny Gąsiorek 18 października 2007 kwiecień 2009 DVD: U K E

CD: U K X E

8.04 LTS Hardy Heron Śmiała Czapla Hoża Hawajka (informacje z forum.ubuntu.pl) 24 kwietnia 2008 kwiecień 2011 (wersja biurkowa), kwiecień 2013 (wersja serwerowa) DVD: U K E

CD: U K X E

-
8.10 Intrepid Ibex Nieustraszony Koziorożec
-
październik 2008 kwiecień 2010 (?) CD: U
-
Legenda:
wersja przestarzała; niewspierana wersja przestarzała; wspierana aktualna wersja aktualna wersja testowa wersja planowana
Skrót Znaczenie
U Ubuntu
K Kubuntu
X Xubuntu
E Edubuntu
LTS Long Term Support (długoterminowe wsparcie techniczne)
Darmowe płyty

[edytuj] Darmowe płyty

Firma Canonical oferuje darmowe płyty z Ubuntu i pokrywa koszty ich wysyłki - każdy może zamówić tłoczone płyty z Ubuntu, Kubuntu i Edubuntu na stronach ShipIt Ubuntu, ShipIt Kubuntu oraz ShipIt Edubuntu. To właśnie między innymi dzięki temu Ubuntu zyskało sobie tak wielką popularność.

[edytuj] Ciekawostki i kontrowersje

  • Wersja 4.10 (Warty Warthog) dystrybucji zawieraÅ‚a zbiór tapet pulpitu, które przedstawiaÅ‚y ludzi różnych kolorów skóry i narodowoÅ›ci pozujÄ…cych nago. Przez krótki okres Ubuntu zyskaÅ‚o kilka ironicznych przydomków, z których najpopularniejsze to "the porn distribution" oraz "LinuXXX". Autorzy odrzucali wiele zarzutów i niepochlebnych komentarzy twierdzÄ…c, że tapety majÄ… charakter czysto artystyczny (akt), a nie pornograficzny. Ostatecznie zrezygnowaÅ‚a jednak z ich umieszczania w kolejnych wydaniach.
  • Ubuntu jest oskarżane o "podkradanie" deweloperów od innych dystrybucji Linuksa. Tego typu gÅ‚osy pojawiaÅ‚y siÄ™ w odpowiedzi na zatrudnianie przez Canonical Ltd. deweloperów-wolontariuszy Debiana. Część z nich porzuciÅ‚o w ten sposób Debiana na rzecz Ubuntu. Poza tÄ… sytuacjÄ… zarzuty te odrodziÅ‚y siÄ™ wraz z niefortunnym listem Marka Shuttlewortha - lidera Ubuntu na listÄ™ dyskusyjnÄ… deweloperów dystrybucji openSUSE, w którym zachÄ™caÅ‚ on ich do przyłączenia siÄ™ do projektu Ubuntu. WiÄ™kszość Å›rodowiska odebraÅ‚a to jako próbÄ™ "porwania" programistów openSUSE do Ubuntu. Część spoÅ‚ecznoÅ›ci Ubuntu również odcięła siÄ™ od tego typu dziaÅ‚aÅ„.
  • Współpraca miÄ™dzy Ubuntu, a jego pierwowzorem - Debianem nie ukÅ‚ada siÄ™ najlepiej. Ian Murdock, zaÅ‚ożyciel projektu Debian, krytykuje Ubuntu za to, że jego paczki sÄ… niekompatybilne, co utrudnia współpracÄ™ obu projektów. Twórcy Ubuntu pozostajÄ… gÅ‚usi na wezwania Iana o przystÄ…pienie Ubuntu do Debian Common Core Alliance - wspólnego rdzenia wszystkich pakietów DEB. Faktem jest że Ubuntu jest dystrybucjÄ… która najaktywniej włącza siÄ™ w zwracanie zgÅ‚oszeÅ„ błędów w swoich paczkach do BTS Debiana, co przeczy popularnemu twierdzeniu, że "Ubuntu bierze peÅ‚nymi garÅ›ciami z Debiana nie zwracajÄ…c nic w zamian".
  • PoczÄ…tkowa decyzja o oparciu Ubuntu wyłącznie na Å›rodowisku GNOME i rezygnacji z umieszczania na pÅ‚ycie instalacyjnej pakietów bardzo popularnego KDE wzbudziÅ‚a duże kontrowersje, czego skutkiem byÅ‚o powstanie nowego wariantu o nazwie Kubuntu. Po krótkich zawirowaniach, Canonical Ltd udaÅ‚o siÄ™ jednak zaÅ‚agodzić spór uznajÄ…c Kubuntu za oficjalnÄ… odmianÄ™ systemu i oferujÄ…c wsparcie dla jej twórców.

[edytuj] Galeria

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Platformy UltraSPARC i UltraSPARC T1 obsługiwane są jedynie przez Ubuntu Server Edition.
  2. ↑ Benjamin Mako Hill: Ubuntu is Born. 2004-11-26. [dostęp 25 marca 2007].
  3. ↑ Linux Distributions - Facts and Figures. DistroWatch.com.
  4. ↑ Polskie forum użytkowników Ubuntu przygotowało lepiej zlokalizowane wersje systemu. Zawierają one także dodatkowe kodeki.
  5. ↑ Edgy Eft – dosłownie z ang. ostry, drażliwy albo - zgodnie z intencją autorów - ryzykancki trytonik (gatunek traszki); na polskim forum Ubuntu tłumaczone jako Zakręcona Traszka albo Kanciasty Tryton.
  6. ↑ ang. Feisty tłumaczy się na polski jako zawadiacki – lub właśnie rozbrykany. Polskie forum Ubuntu.pl używa niedokładnego tłumaczenia przebojowy, gubiącego informację o mniej stabilnym, a bardziej nowatorskim charakterze Jelonka.


Sejm chce więcej pieniędzy dla siebie
"Rzeczpospolita": Kancelaria Sejmu chce, by jej przyszłoroczny budżet był wyższy o ponad 37 mln zł.
MEN ma nowy pomysł - może zabraknąć nauczycieli
"Metro": Chemii mają uczyć absolwenci chemii, biologii biolodzy, a angielskiego angliści. Jeśli najnowszy pomysł Ministerstwa Edukacji wejdzie w życie, w szkołach zabraknie pedagogów.
Polacy chcÄ… referendum ws. tarczy
"Rzeczpospolita": 58 proc. z nas dobrze ocenia decyzję w sprawie tarczy. Tyle samo chce ratyfikowania umowy o tarczy w ogólnonarodowym referendum - wynika z sondażu GfK Polonia.
Tysiące ślubów zachowa swą ważność
"Gazeta Prawna": Rząd przyjął projekt nowelizacji prawa o aktach stanu cywilnego. Dzięki zmianom w tej ustawie zostaną zalegalizowane małżeństwa zawarte przed nieprawidłowo powołanymi kierownikami urzędów stanu cywilnego od 7 sierpnia 2005 r. do dnia wejścia w życie nowelizacji.
Rząd chce dużych rabatów na rakiety z USA
"Rzeczpospolita": Polska liczy na duże rabaty przy zakupie w przyszłości rakiet Patriot.
Linki: Strona g³ówna