Z Wikipedii

Współrzędne: 46°04' N 13°14' E46.0666667 13.2333333 (Udine)

Udine
Państwo	Włochy
Region	Friuli-Wenecja Julijska
Prowincja	Udine
Położenie	46° 04' N 13° 14' E
Powierzchnia	56 km²
Populacja (2004)  - liczba ludnoÅ›ci  - gÄ™stość	96 678 (gmina) 1 692,1/km²
Numer kierunkowy	0432
Kod pocztowy	33100
Kod ISTAT	030129
Położenie na mapie Włoch Udine

Centrum miasta

Udine to miasto i gmina we WÅ‚oszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, na północno-wschodnim skraju Niziny Weneckiej. OÅ›rodek administracyjny prowincji Udine. Jest znana z drużyny piÅ‚karskiej Udinese Calcio. Wg danych na rok 2004 gminÄ™ zamieszkuje 96 678 osób, 1 692,1 os./km². Zespół miejski Udine zajmuje powierzchnie ok.350 km² a zamieszkuje go ok.170 tys. osób.

Miasto Udine jest stolicą historycznego regionu Friuli. Stanowi on ponad 90% autonomicznego regionu administracyjnego Friuli-Wenecja Julijska. Między Triestem (oficjalną stolicą regionu), a Udine zostały podzielone funkcje administracyjne. Organy polityczne maja swoją siedzibę w Trieście, a pozostałe instytucje mieszczą się w Udine, dlatego cześć źródeł i atlasów podaje jako stolicę Udine, a nie Triest.

[edytuj] Historia

Miasto założono w 943 r. W trzynastym wieku stała się miejscem wypoczynkowym patriarchów Akwilei. W czternastym wieku przeniesiono tu z Akwileji stolicę patriarchatu. W latach 1420 - 1797 miasto należało do Republiki Weneckiej. Po jej upadku, część Królestwa Włoch, a po jego upadku Austrii. W 1866 r. miasto przyłączono do Włoch.

[edytuj] Gospodarka i Przemysł

W mieście swoje siedziby ma kilka większych banków i firm kredytowych. Wybija się tu dzwony oraz produkuje się artykuły spożywcze głównie sery, mleko i wyroby cukiernicze. W zespole miejskim mieści się część handlowa, która obfituje w markety, sklepy najdroższych projektantów, biura oraz salony samochodowe najdroższych marek na świecie. Udine jest jednym z najbogatszych miast w kraju. Miasto plasuje się na 5 miejscu rankingu jakości życia we Włoszech. Rozwinięty jest również przemysł maszynowy, drzewo-papierniczy oraz włókienniczy(produkcja bielizny). Ponadto skórzano-obuwniczy, farmaceutyczny. Udine jest też największym producentem mebli we Włoszech oraz jednym z największych w Europie.

[edytuj] Komunikacja

Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym. Przez zespół miejski przebiega Austostrada A23 potocznie zwana Alpe-Adria w związku ze swoim położeniem. W kierunku północnym można dojechać nią do Austrii, a w kierunku południowym do Wenecji, Triestu oraz innych miast położonych na południe od Udine. W okolicach miasta Palmanova A23 przechodzi w Austostrade A4, która ciągnie się z Triestu aż na zachód kraju. Nieopodal centrum miasta znajduję sie dworzec kolejowy "Stazione Ferroviaria di Udine", odjeżdżają z niego bezpośrednie pociągi do Wiednia, Lublany, Neapolu przez Rzym, do Turynu przez Mediolan. Co 30 minut można "złapać" pociąg do Mestre i Wenecji S.L. oraz do Triestu, Gorycji czy Tarvisio. Jest tu również dworzec autobusowy "Autostazione di Udine". Można z niego udać się do mniejszych miast(w tym nadmorskich) i wsi w regionie oraz do większych miast w kraju. Teoretycznie miasto nie posiada lotniska, lecz Port Lotniczy "Aeroporto Friuli-Venezia Giulia" w Ronchi dei Legionari znajduję się zaledwie 40 km od Udine, najszybciej dojechać można tam austostradą w około 30 minut.

[edytuj] Edukacja

Ma tutaj swoją siedzibe Uniwersytet Udine (wł.Università degli studi di Udine). W szkołach nauczany jest oprócz języka włoskiego również język friulski, który jest także jednym z języków oficjalnych w prownicjach oraz miastach Udine i Pordenone. Można również zdawać z niego maturę. Na tutejszym uniwersytecie można studiować ten język. Około 526 tysięcy mieszkańców regionu deklaruje go jako swój język ojczysty.

[edytuj] Miasta partnerskie

• Esslingen am Neckar
• Vienne
• Neath Port Talbot
• Norrköping
• Villach
• Schiedam
• Albacete
• Setúbal
• Serravalle
• Cartagena

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta

Źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica

Zobacz galeriÄ™ na Wikimedia Commons:
Udine

Ten zalążek artykułu powstał na podstawie danych włoskiego urzędu statystycznego. Jeśli możesz, rozbuduj to hasło.

p â€¢ d â€¢ e

Gminy prowincji Udine

Aiello del Friuli ʉۢ Amaro ʉۢ Ampezzo ʉۢ Akwileja ʉۢ Arta Terme ʉۢ Artegna ʉۢ Attimis ʉۢ Bagnaria Arsa ʉۢ Basiliano ʉۢ Bertiolo ʉۢ Bicinicco ʉۢ Bordano ʉۢ Buja ʉۢ Buttrio ʉۢ Camino al Tagliamento ʉۢ Campoformido ʉۢ Campolongo al Torre ʉۢ Carlino ʉۢ Cassacco ʉۢ Castions di Strada ʉۢ Cavazzo Carnico ʉۢ Cercivento ʉۢ Cervignano del Friuli ʉۢ Chiopris-Viscone ʉۢ Chiusaforte ʉۢ Cividale del Friuli ʉۢ Codroipo ʉۢ Colloredo di Monte Albano ʉۢ Comeglians ʉۢ Corno di Rosazzo ʉۢ Coseano ʉۢ Dignano ʉۢ Dogna ʉۢ Drenchia ʉۢ Enemonzo ʉۢ Faedis ʉۢ Fagagna ʉۢ Fiumicello ʉۢ Flaibano ʉۢ Forgaria nel Friuli ʉۢ Forni Avoltri ʉۢ Forni di Sopra ʉۢ Forni di Sotto ʉۢ Gemona del Friuli ʉۢ Gonars ʉۢ Grimacco ʉۢ Latisana ʉۢ Lauco ʉۢ Lestizza ʉۢ Lignano Sabbiadoro ʉۢ Ligosullo ʉۢ Lusevera ʉۢ Magnano in Riviera ʉۢ Majano ʉۢ Malborghetto Valbruna ʉۢ Manzano ʉۢ Marano Lagunare ʉۢ Martignacco ʉۢ Mereto di Tomba ʉۢ Moggio Udinese ʉۢ Moimacco ʉۢ Montenars ʉۢ Mortegliano ʉۢ Moruzzo ʉۢ Muzzana del Turgnano ʉۢ Nimis ʉۢ Osoppo ʉۢ Ovaro ʉۢ Pagnacco ʉۢ Palazzolo dello Stella ʉۢ Palmanova ʉۢ Paluzza ʉۢ Pasian di Prato ʉۢ Paularo ʉۢ Pavia di Udine ʉۢ Pocenia ʉۢ Pontebba ʉۢ Porpetto ʉۢ Povoletto ʉۢ Pozzuolo del Friuli ʉۢ Pradamano ʉۢ Prato Carnico ʉۢ Precenicco ʉۢ Premariacco ʉۢ Preone ʉۢ Prepotto ʉۢ Pulfero ʉۢ Ragogna ʉۢ Ravascletto ʉۢ Raveo ʉۢ Reana del Rojale ʉۢ Remanzacco ʉۢ Resia ʉۢ Resiutta ʉۢ Rigolato ʉۢ Rive d'Arcano ʉۢ Rivignano ʉۢ Ronchis ʉۢ Ruda ʉۢ San Daniele del Friuli ʉۢ San Giorgio di Nogaro ʉۢ San Giovanni al Natisone ʉۢ San Leonardo ʉۢ San Pietro al Natisone ʉۢ San Vito al Torre ʉۢ San Vito di Fagagna ʉۢ Santa Maria la Longa ʉۢ Sauris ʉۢ Savogna ʉۢ Sedegliano ʉۢ Socchieve ʉۢ Stregna ʉۢ Sutrio ʉۢ Taipana ʉۢ Talmassons ʉۢ Tapogliano ʉۢ Tarcento ʉۢ Tarvisio ʉۢ Tavagnacco ʉۢ Teor ʉۢ Terzo d'Aquileia ʉۢ Tolmezzo ʉۢ Torreano ʉۢ Torviscosa ʉۢ Trasaghis ʉۢ Treppo Carnico ʉۢ Treppo Grande ʉۢ Tricesimo ʉۢ Trivignano Udinese ʉۢ Udine ʉۢ Varmo ʉۢ Venzone ʉۢ Verzegnis ʉۢ Villa Santina ʉۢ Villa Vicentina ʉۢ Visco ʉۢ Zuglio